Tổng thống Trump đe dọa đáp trả EU bằng thuế quan sau án phạt kỷ lục nhắm vào Google

Quyết định xử phạt mới nhất của Liên minh châu Âu (EU) nhắm vào tập đoàn công nghệ Alphabet — công ty mẹ của Google — đang châm ngòi cho một cuộc đối đầu gay gắt giữa Washington và Brussels.

Án phạt 1 tỷ USD và chuỗi siết chặt pháp lý đối với Big Tech

Hôm 23/7, Ủy ban châu Âu (EC) đã chính thức đưa ra án phạt trị giá 890 triệu euro (tương đương 1 tỷ USD) đối với Alphabet. Trong đó, 460 triệu euro thuộc khung xử phạt của Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) do cáo buộc Google tự ưu tiên hiển thị các dịch vụ riêng trong kết quả tìm kiếm liên quan đến khách sạn, mua sắm, thể thao và vận tải.

Khoản phạt còn lại 430 triệu euro xuất phát từ hành vi cản trở các nhà phát triển ứng dụng trên nền tảng Play Store. Mặc dù đây là lần đầu tiên Google bị xử lý theo đạo luật DMA, nhưng đây đã là lần thứ 5 và thứ 6 tập đoàn này nhận án phạt từ EU liên quan đến các hành vi bị coi là chống cạnh tranh.

Tổng số tiền phạt mà Google phải gánh chịu tại thị trường châu Âu trong gần hai thập kỷ qua đã chạm mốc 10,38 tỷ euro (khoảng 11,8 tỷ USD). Động thái này nối tiếp hàng loạt án phạt nặng nề trước đó mà EU từng áp dụng cho các gã khổng lồ công nghệ Mỹ khác như Apple hay Meta.

Theo các quy định mới, Google có thời hạn 60 ngày để tuân thủ các yêu cầu từ EC. Nếu không chấp hành, doanh nghiệp sẽ phải chịu mức phạt bổ sung định kỳ lên đến 5% tổng doanh thu trung bình hàng ngày trên toàn cầu — một con số đặc biệt lớn khi so với quy mô doanh thu hơn 400 tỷ USD của hãng trong năm ngoái.

Phản ứng nảy lửa từ Washington: Cảnh báo điều tra và trả đũa bằng thuế quan

Việc châu Âu liên tục gia tăng áp lực lên các tập đoàn công nghệ lớn đã vấp phải sự phẫn nộ gay gắt từ chính quyền Mỹ. Ngày 24/7, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump chỉ trích các án phạt này là hành vi "bất hợp pháp và mang tính phân biệt đối xử nghiêm trọng", đồng thời cáo buộc EU cố tình nhắm trực diện vào các doanh nghiệp vĩ đại của Mỹ.

Ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ không tiếp tục làm "con heo đất" cho châu Âu rút tiền. Để ngăn chặn tình trạng này, nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo sẽ mở cuộc điều tra theo Điều 301 nhằm vào các khoản phạt liên tiếp của EU, cáo buộc phía châu Âu "cướp bóc các doanh nghiệp Mỹ và cuối cùng là người nộp thuế Mỹ", đồng thời nhấn mạnh EU sẽ "phải trả cái giá rất đắt".

Quan điểm của Tổng thống Trump nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ giới chính trị. Trước đó vào ngày 21/7, một nhóm 25 nghị sĩ Mỹ đã gửi thư kêu gọi nhà lãnh đạo Mỹ có các biện pháp đáp trả thích đáng. Các nghị sĩ tập trung chỉ trích Đạo luật DMA — vốn được EU thiết kế để kiềm chế sức ảnh hưởng của những nền tảng lớn như Amazon, Apple, Booking Holdings, ByteDance, Google, Meta và Microsoft.

Giới lập pháp Mỹ nhận định EU đang biến chính sách chống cạnh tranh thành công cụ khai thác lợi ích kinh tế và ép buộc pháp lý các tập đoàn Mỹ, trong khi các doanh nghiệp châu Âu lại đang tiếp cận thị trường Mỹ một cách gần như không bị hạn chế. Họ khuyến nghị Mỹ nên sử dụng mọi công cụ sẵn có, bao gồm Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, nếu các cuộc đối thoại không mang lại kết quả.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cũng nhận định các khoản phạt của EU đang tạo ra "bất ổn rất lớn" cho xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ của Mỹ sang châu Âu, làm tổn hại đến đối thoại xây dựng và gây ra rủi ro thực sự cho sự ổn định thương mại hai bên.

Căng thẳng này đe dọa làm rung chuyển mối quan hệ kinh tế quy mô khổng lồ giữa hai bờ Đại Tây Dương. Theo thống kê của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, kim ngạch thương mại dịch vụ giữa Mỹ và EU năm 2024 đạt 500,9 tỷ USD, trong đó xuất khẩu dịch vụ của Mỹ chiếm 294,7 tỷ USD. Đến năm 2025, báo cáo từ Viện Kinh tế Đức (IW) ghi nhận thương mại dịch vụ hai bên lập kỷ lục 865 tỷ euro, với phần thâm hụt 178 tỷ euro nghiêng về phía EU. Mối xung đột mới cũng đang thử thách khuôn khổ thương mại mà Washington và Brussels đạt được vào năm ngoái, thời điểm Mỹ đồng ý giảm thuế nhập khẩu ô tô châu Âu để đổi lấy các nhượng bộ đối ứng.

Châu Âu bảo vệ quan điểm, Google chỉ trích quy định làm tệ sản phẩm

Trước làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ phía Mỹ, các quan chức cấp cao của EU vẫn kiên quyết bảo vệ chính sách của mình. Trưởng bộ phận chống độc quyền của EU, bà Teresa Ribera, khẳng định việc xử phạt Google là để thực hiện nghĩa vụ đảm bảo các quy định của khối được tôn trọng đầy đủ. Ủy viên Công nghệ EU Henna Virkkunen cũng nhấn mạnh đạo luật DMA được ban hành nhằm tạo ra một sân chơi bình đẳng và thúc đẩy cạnh tranh thực sự.

Về phía Ủy ban châu Âu, người phát ngôn Thomas Regnier nhận định đối thoại số xuyên Đại Tây Dương vẫn mang lại lợi ích chung cho hai bên. EU tin tưởng vẫn còn nhiều dư địa hợp tác trong các vấn đề kỹ thuật số như đã nêu trong Tuyên bố chung EU - Mỹ, trên cơ sở tôn trọng quyền tự chủ xây dựng pháp luật của mỗi bên.

Ở chiều ngược lại, phía doanh nghiệp chịu phạt phản ứng rất gay gắt. Ông Kent Walker, Chủ tịch phụ trách các vấn đề toàn cầu của Google, cho rằng đạo luật DMA đang làm suy giảm chất lượng các sản phẩm mà người dùng sử dụng mỗi ngày.

Theo ông Walker, để đáp ứng các yêu cầu tuân thủ từ EU, Google buộc phải loại bỏ những tính năng tìm kiếm theo thời gian thực rất được người dân châu Âu ưa chuộng — như hiển thị trực tiếp giá cả, tình trạng phòng khách sạn, chuyến bay hay nhà hàng — đồng thời phải gỡ bỏ các lớp bảo vệ an toàn trên nền tảng Google Play. Ông Walker khẳng định đây không phải là cạnh tranh công bằng mà là sự xuống cấp của sản phẩm xuất phát từ khiếu nại của một nhóm nhỏ vì lợi ích riêng, khiến doanh nghiệp và người tiêu dùng châu Âu chịu thiệt thòi.

Nguồn: Reuters