Trong một động thái đầy bất ngờ vào ngày 1/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức gửi thông điệp tới Quốc hội, tuyên bố kết thúc các hành động thù địch với Iran.

Tuyên bố này được đưa ra ngay tại thời điểm nhạy cảm khi thời hạn 60 ngày cho phép Tổng thống tự quyền điều hành chiến dịch quân sự sắp sửa khép lại.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump cho rằng cuộc chiến tại Iran đã chấm dứt nhờ lệnh ngừng bắn bắt đầu từ đầu tháng 4/2026. Ảnh: DW News.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump cho rằng cuộc chiến tại Iran đã chấm dứt. Ảnh: DW News.

Trong thư gửi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và quyền Chủ tịch Thượng viện Chuck Grassley, Tổng thống Trump khẳng định: "Các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28/2/2026 đã chấm dứt. Kể từ ngày 7/4/2026, không còn bất kỳ cuộc giao tranh nào giữa lực lượng Mỹ và Iran."

Tuy nhiên, ngay trong văn bản này, ông Trump vẫn thừa nhận thực tế rằng Iran vẫn là một "mối đe dọa đáng kể" đối với an ninh và quân đội Mỹ. Ông cho rằng dù tiếng súng đã tạm ngưng, nhưng những bất đồng cốt lõi giữa hai quốc gia vẫn chưa thực sự được giải quyết ổn thỏa.

Cuộc đua với thời gian và rào cản pháp lý

Việc ông Trump đưa ra tuyên bố này vào ngày 1/5 được giới quan sát đánh giá là một bước đi mang tính tính toán kỹ lưỡng về mặt pháp lý. Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, Tổng thống Mỹ chỉ được phép tiến hành các chiến dịch quân sự trong vòng 60 ngày mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.

Hạn chót 60 ngày kể từ đợt không kích đầu tiên nhắm vào Iran chính là ngày 1/5. Bằng cách tuyên bố chiến sự đã "chấm dứt", Nhà Trắng có thể tránh được việc phải xin phép Quốc hội để tiếp tục chiến dịch hoặc đối mặt với áp lực phải rút quân hoàn toàn theo luật định.

Ngay lập tức, các nghị sĩ đảng Dân chủ đã lên tiếng phản bác mạnh mẽ tuyên bố của Tổng thống. Họ lập luận rằng Đạo luật Quyền lực Chiến tranh không quy định một lệnh ngừng bắn tạm thời được coi là kết thúc chiến tranh. Đặc biệt, việc các tàu chiến Mỹ vẫn đang triển khai phong tỏa các cảng của Iran được phe Dân chủ coi là bằng chứng đanh thép cho thấy trạng thái thù địch vẫn đang tiếp diễn.

Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen thuộc Ủy ban Đối ngoại Thượng viện chỉ trích: "Sau 60 ngày xung đột, Tổng thống vẫn chưa đưa ra được chiến lược rõ ràng hay lối thoát cho cuộc chiến thiếu chuẩn bị này."

Đàm phán bế tắc và nguy cơ xung đột trở lại

Cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2/2026 đã gây ra những tổn thất nặng nề cho cả hai bên. Mặc dù lệnh ngừng bắn đã được thiết lập từ ngày 7/4 để phục vụ đàm phán, nhưng tiến trình này đang rơi vào ngõ cụt.

Hãng thông tấn IRNA cho biết Iran đã gửi một đề xuất đàm phán mới thông qua trung gian Pakistan. Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã bày tỏ sự không hài lòng với các điều kiện mới này. "Họ đang đòi hỏi những điều mà tôi không thể chấp thuận," ông Trump tuyên bố. Đồng thời, ông không quên đưa ra lời cảnh báo đe dọa sẽ giáng "đòn dữ dội" nếu hai bên không thể tìm được tiếng nói chung trên bàn đàm phán.

Hiện tại, dù Tổng thống đã tuyên bố chiến sự kết thúc, nhưng sự hiện diện của quân đội Mỹ tại khu vực và những tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía cho thấy tình hình Trung Đông vẫn đang nằm trong trạng thái cực kỳ báo động.