Trong một động thái được xem là bước ngoặt sau chuỗi ngày căng thẳng leo thang, Tổng thống Donald Trump vừa thông báo Venezuela sẽ chuyển giao hàng chục triệu thùng dầu cho Mỹ. Tuy nhiên, đằng sau con số khổng lồ này là những toan tính chiến lược và các yêu cầu "độc quyền" gay gắt từ Washington.

Ngày 6/1, trên mạng xã hội Truth, Tổng thống Donald Trump đã chính thức công bố thông tin "chính quyền lâm thời Venezuela" đồng ý chuyển giao từ 30 đến 50 triệu thùng dầu chất lượng cao cho Mỹ. Đây là số dầu vốn đang thuộc diện bị trừng phạt và bị kẹt lại tại các kho chứa của quốc gia Nam Mỹ này.

Trong tuyên bố của mình, ông Trump nhấn mạnh số dầu này sẽ được các tàu chuyên dụng vận chuyển thẳng đến các cảng của Mỹ và bán theo giá thị trường. Điểm đáng chú ý là toàn bộ số tiền thu được sẽ do ông, trên tư cách Tổng thống Mỹ, trực tiếp kiểm soát nhằm đảm bảo phục vụ lợi ích của người dân hai nước. Ngay lập tức, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã được chỉ đạo triển khai kế hoạch này.

Theo các nguồn tin từ Reuters, đây được xem là dấu hiệu đầu tiên cho thấy chính quyền Venezuela đang phải nhượng bộ trước sức ép khủng khiếp từ Washington. Các cuộc đàm phán ngầm giữa quan chức hai nước đang diễn ra nhằm mở đường cho dầu mỏ Venezuela chảy vào các nhà máy lọc dầu của Mỹ. Giới quan sát nhận định, Venezuela buộc phải mở cửa cho các công ty Mỹ nếu không muốn đối mặt với nguy cơ can thiệp quân sự mạnh mẽ hơn. Một nguồn tin trong ngành dầu mỏ tiết lộ: "Tổng thống Trump muốn thương vụ này diễn ra sớm để ông ấy có thể tuyên bố đây là một chiến thắng lớn".

Thỏa thuận này diễn ra trong bối cảnh cực kỳ nhạy cảm. Trước đó, vào ngày 3/1, căng thẳng đạt đỉnh điểm khi Mỹ thực hiện chiến dịch bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cùng phu nhân - hành động mà các quan chức cấp cao Venezuela gọi là "một vụ bắt cóc" nhằm "đánh cắp dầu mỏ".

Thực tế, ngành công nghiệp dầu khí Venezuela đang tê liệt. Lệnh cấm xuất khẩu mà Mỹ áp đặt từ giữa tháng 12/2025 khiến hàng triệu thùng dầu ứ đọng trên các tàu và bể chứa. Công ty dầu khí nhà nước PDVSA thậm chí phải cắt giảm sản lượng khai thác vì không còn chỗ chứa. Việc tìm đầu ra lúc này là vấn đề sống còn đối với Caracas.

Tuy nhiên, việc thanh toán vẫn là một bài toán khó. Do PDVSA đang bị trừng phạt, bị loại khỏi hệ thống tài chính toàn cầu và cấm giao dịch bằng USD, hai bên đang thảo luận về các cơ chế đặc biệt. Các phương án bao gồm đấu giá lô hàng cho bên mua từ Mỹ hoặc cấp giấy phép cho các đối tác cũ của PDVSA như Chevron (Mỹ), Eni, Repsol (châu Âu) hay Reliance (Ấn Độ) để thiết lập hợp đồng.

Dù con số 30-50 triệu thùng nghe có vẻ ấn tượng, giới chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng. Mark Finley, chuyên gia năng lượng tại Viện Baker, đặt câu hỏi về khung thời gian giao hàng: "Nếu số dầu này được giao trong một tháng, đó là con số khổng lồ, gần như toàn bộ sản lượng của Venezuela. Nhưng nếu rải ra trong một năm, con số đó lại khá nhỏ".

Đáng chú ý hơn, theo nguồn tin từ ABC News, Mỹ không chỉ muốn dầu. Washington được cho là đã đưa ra yêu cầu Venezuela phải hợp tác độc quyền về sản xuất dầu mỏ với Mỹ. Điều kiện đi kèm là Caracas phải loại bỏ hoàn toàn sự hiện diện của các công ty từ Cuba, Iran, Nga và Trung Quốc khỏi ngành dầu khí, đồng thời cắt đứt quan hệ kinh tế với các quốc gia này.

Hiện tại, Venezuela sở hữu khoảng 303 tỷ thùng dầu thô, chiếm 17% trữ lượng thế giới nhưng năng lực khai thác chỉ đạt vỏn vẹn 1% do lệnh trừng phạt và quản lý yếu kém. Trong khi đó, Mỹ tiêu thụ khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày. Thương vụ này, nếu thành công, không chỉ giải tỏa cơn khát năng lượng mà còn định hình lại trật tự địa chính trị tại khu vực Mỹ Latinh.

QT (SHTT)