Trong một động thái đầy quyết liệt nhằm làm sạch bộ máy lãnh đạo ngành quân giới, Quốc hội Trung Quốc vừa chính thức thông báo bãi nhiệm tư cách đại biểu đối với ba nhân vật quyền lực từng nắm giữ những vị trí then chốt trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng.

Quyết định này được Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (NPC) công bố vào ngày 4/2, diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh đang đẩy mạnh chiến dịch bài trừ tham nhũng sâu rộng trong quân đội.

Dù lý do cụ thể không được nêu rõ trong thông báo chính thức, việc bãi nhiệm tư cách đại biểu quốc hội thường được coi là tiền đề cho các biện pháp kỷ luật nghiêm khắc hơn hoặc thậm chí là truy tố hình sự. Ba cá nhân bị bãi nhiệm lần này đều là những chuyên gia đầu ngành và lãnh đạo các tập đoàn chiến lược bao gồm: Lưu Thương Lý, La Kỳ và Chu Tân Dân.

Từ trái qua phải: Zhou Xinmin, Luo Qi và Liu Cangli. Ảnh: SCMP, CAEP, AVIC
Từ trái qua phải: Chu Tân Dân, La Kỳ và Lưu Thương Lý. Ảnh: SCMP, CAEP, AVIC

Nổi bật nhất trong danh sách là ông Lưu Thương Lý (64 tuổi), một viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và là chuyên gia hàng đầu về vũ khí hạt nhân. Ông Lưu từng giữ chức Giám đốc Viện Vật lý Kỹ thuật Trung Quốc (CAEP) – cơ sở nghiên cứu và sản xuất vũ khí hạt nhân tuyệt mật tại tỉnh Tứ Xuyên. Với thâm niên nhiều năm nghiên cứu về kích nổ và vật lý sóng xung kích, sự ra đi của ông Lưu vào tháng 6/2024 sau khi bị cách chức giám đốc đã gây chú ý lớn trong giới quan sát quân sự.

Nhân vật thứ hai là Chu Tân Dân (56 tuổi), người vừa được bổ nhiệm làm Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) vào năm 2024. Với 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nghiên cứu trực thăng và máy bay chiến đấu, sự nghiệp của ông Chu tại tập đoàn sản xuất thiết bị bay hàng đầu Trung Quốc dường như đã khép lại sau khi có thông tin ông bị cách chức vào tháng 7 năm ngoái. Cùng chung số phận là ông La Kỳ (58 tuổi), Kỹ sư trưởng của Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc, một chuyên gia kỳ cựu trong lĩnh vực động lực đẩy bằng năng lượng hạt nhân.

Việc thanh lọc các lãnh đạo cấp cao này diễn ra song song với các cuộc điều tra nhắm vào những nhân vật quyền lực nhất trong Quân ủy Trung ương. Cuối tháng trước, Bộ Quốc phòng Trung Quốc xác nhận Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp và Tham mưu trưởng Bộ tham mưu Liên hợp Lưu Chấn Lập đang bị điều tra vì "vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật". Đáng chú ý, Tướng Trương Hựu Hiệp từng là người đứng đầu đơn vị chịu trách nhiệm mua sắm và phát triển trang bị khí tài cho toàn quân đội.

Sự quyết liệt của Bắc Kinh trong việc rà soát ngành công nghiệp quốc phòng – lĩnh vực vốn được đầu tư khổng lồ cho mục tiêu hiện đại hóa – cho thấy nỗ lực không khoan nhượng đối với những hành vi lợi dụng chức vụ để trục lợi. Các bài xã luận trên tờ PLA Daily mới đây đã kịch liệt lên án các quan chức vi phạm, cáo buộc họ làm suy yếu hệ thống trách nhiệm và gây tổn hại đến sức mạnh răn đe của quân đội quốc gia.

Nguồn: SCMP, PLA Daily