Từng tự nhận mình là người kiến tạo hòa bình với khẩu hiệu "chấm dứt các cuộc chiến", Tổng thống Donald Trump đang gây kinh ngạc cho dư luận thế giới khi thực hiện một cú xoay trục chính trị ngoạn mục. Chỉ trong năm đầu tiên trở lại Nhà Trắng, hình ảnh một chính khách phản đối giao tranh nước ngoài đã được thay thế bằng những lệnh tấn công quân sự dồn dập.

Lịch sử đôi khi lặp lại theo những cách trớ trêu nhất. Năm 2011, doanh nhân Donald Trump từng cảnh báo rằng cựu Tổng thống Obama sẽ gây chiến với Iran vì yếu kém trong đàm phán. Thế nhưng, 15 năm sau, chính ông Trump – trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của mình – đã ra lệnh thực hiện một chiến dịch quân sự quy mô lớn nhắm vào Tehran sau khi các nỗ lực đối thoại rơi vào bế tắc.

Nhiều người đặt câu hỏi về lý do ông Trump đặt cược vào cuộc chiến với Iran dù không có lý do hay kết quả rõ ràng. Ảnh: Reuters.

Sự thay đổi này dường như đi ngược lại hoàn toàn với hình ảnh "Tổng thống của hòa bình" mà ông đã dày công xây dựng. Trong suốt chiến dịch tranh cử năm 2024, ông Trump liên tục khẳng định năng lực đàm phán của mình sẽ dập tắt các lò lửa xung đột từ Gaza đến Ukraine. Thậm chí, ngay trong đêm mừng chiến thắng và buổi lễ nhậm chức đầu năm 2025, ông vẫn dõng dạc tuyên bố: "Tôi không bắt đầu cuộc chiến nào, tôi sẽ chấm dứt các cuộc chiến".

Một năm "rực lửa" trên bản đồ quân sự

Trái ngược với những cam kết hòa bình, thực tế tại Nhà Trắng lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Trong năm đầu tiên cầm quyền kể từ khi trở lại, chính quyền của ông đã ra lệnh ném bom 7 quốc gia, bao gồm: Yemen, Syria, Iran, Iraq, Nigeria, Somalia và Venezuela. Thậm chí, đồng minh Đan Mạch cũng từng ngỡ ngàng trước lời đe dọa dùng vũ lực để chiếm Greenland từ tay họ.

Đỉnh điểm của sự leo thang diễn ra vào sáng sớm ngày 28/2, khi ông Trump phát động chiến dịch quân sự nguy hiểm nhất từ trước đến nay nhắm vào Iran. Trong video giải thích dài 8 phút trên Truth Social, vị Tổng thống đưa ra các lập luận về mối đe dọa từ chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Tehran. Tuy nhiên, các báo cáo từ cơ quan tình báo Mỹ lại cho thấy một thực tế ít cấp bách hơn: Iran vẫn cần nhiều năm nữa mới có thể chế tạo tên lửa vươn tới Mỹ, và kho dự trữ uranium của nước này hiện vẫn đang bị vùi sâu dưới đống đổ nát, khó lòng tiếp cận.

Thử thách từ niềm tin cử tri

Quyết định gây chiến đang đẩy ông Trump vào một thế khó về mặt chính trị. Các cuộc thăm dò dư luận mới nhất chỉ ra rằng có tới 70% người Mỹ phản đối hành động quân sự tại Iran, trong đó bao gồm cả một bộ phận không nhỏ những người ủng hộ phong trào MAGA vốn tin vào lời hứa "chấm dứt giao tranh kéo dài".

Nỗi lo ngại càng tăng cao khi những báo cáo đầu tiên về thương vong của binh sĩ Mỹ xuất hiện vào ngày 1/3, với 3 quân nhân thiệt mạng. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao đang đè nặng lên cử tri, sự sụt giảm ủng hộ trong các cuộc thăm dò có thể khiến đảng Cộng hòa đối mặt với nguy cơ mất quyền kiểm soát Hạ viện trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.

Khói bốc lên nghi ngút tại hiện trường vụ cháy chợ Janat Abad ở Tehran, Iran, ngày 3/2. Ảnh: WANA.

"Quyền lực là quân đội Mỹ"

Bất chấp những rủi ro chính trị và sự phản đối của công chúng, ông Trump không hề che giấu sự tự hào khi nắm trong tay bộ máy quân sự hùng mạnh nhất hành tinh. Tại một buổi tiếp đón các vận động viên tại Nhà Trắng, ông đã thẳng thắn chia sẻ về quan điểm quyền lực của mình.

Khi đùa về vẻ ngoài và sức ảnh hưởng của các cầu thủ, vị Tổng thống nhấn mạnh: "Nhưng tôi cũng có quyền lực, đó chính là quân đội Mỹ". Câu nói này dường như là lời giải đáp rõ ràng nhất cho câu hỏi tại sao một người từng theo đuổi chủ nghĩa "Nước Mỹ trên hết" lại sẵn sàng đặt cược vào một cuộc chiến có khả năng làm bùng nổ cả khu vực Trung Đông.