Tehran khẳng định sẽ đáp trả quân sự tức thì nếu tàu chiến phương Tây xâm phạm eo biển Hormuz, bất chấp các nỗ lực thiết lập sứ mệnh hàng hải quốc tế.

Căng thẳng tại eo biển Hormuz – yết hầu kinh tế quan trọng bậc nhất thế giới – vừa bị đẩy lên nấc thang mới khi chính quyền Tehran đưa ra những cảnh báo đanh thép. Thứ trưởng Ngoại giao Iran, ông Kazem Gharibabadi, khẳng định bất kỳ sự hiện diện quân sự nào từ Anh, Pháp hay bất kỳ quốc gia ngoại bang nào tại khu vực này sẽ phải đối mặt với một phản ứng "ngay lập tức và dứt khoát". 

Tuyên bố này tái khẳng định lập trường cứng rắn của Iran rằng họ là quốc gia duy nhất có quyền thiết lập và duy trì an ninh tại eo biển này, đồng thời khước từ mọi sự can thiệp từ bên ngoài dù trong bối cảnh thời bình hay thời chiến.

11-1778467720-vung-vinh-day-song-iran-de-doa-tan-cong-phu-dau-chien-ham-anh-va-phap
Tàu khu trục HMS Dragon trên đường tới Cyprus hồi tháng 3. Ảnh: BQP Anh

Động thái phản kháng từ phía Iran diễn ra ngay sau khi các cường quốc châu Âu bắt đầu có những bước đi quân sự cụ thể tại Trung Đông. Anh đã chính thức triển khai khu trục hạm phòng không HMS Dragon đến khu vực, trong khi Pháp điều động tàu sân bay hạt nhân biểu tượng Charles de Gaulle. 

Bộ Quốc phòng Anh mô tả đây là một "kế hoạch thận trọng" nhằm sẵn sàng bảo đảm an ninh hàng hải và khôi phục niềm tin cho các hoạt động vận tải thương mại vốn đang bị đình trệ nghiêm trọng. London và Paris cũng đang xúc tiến một hội nghị đa quốc gia với sự tham gia của hơn 40 nước để chuyển hóa các nỗ lực ngoại giao thành một kế hoạch quân sự thực tiễn, bao gồm cả việc rà phá thủy lôi sau khi giao tranh kết thúc.

Trước những áp lực từ dư luận, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã lên tiếng xoa dịu khi cho rằng Paris không có kế hoạch đơn phương triển khai hải quân để đối đầu, mà hướng tới một sứ mệnh an ninh có sự phối hợp. 

Nhà lãnh đạo Pháp nhấn mạnh quan điểm phản đối việc phong tỏa từ cả hai phía, đồng thời bác bỏ mọi loại phí áp đặt lên tàu thuyền qua lại để đổi lấy sự an toàn. Tuy nhiên, ông Macron vẫn giữ vững lập trường bảo vệ quyền tự do hàng hải trong bối cảnh các tuyến đường giao thương đang bị bóp nghẹt.

Cuộc đối đầu tại Hormuz không chỉ là vấn đề quân sự mà còn là bài toán sống còn của kinh tế toàn cầu. Trước khi liên quân Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công vào cuối tháng 2, eo biển này là con đường huyết mạch của 20% lượng dầu mỏ toàn cầu. 

Việc Tehran gần như đóng cửa hoàn toàn tuyến đường này để đáp trả các lệnh phong tỏa cảng biển từ phía Mỹ đã khiến thị trường năng lượng rơi vào trạng thái hỗn loạn, đẩy giá dầu tăng vọt. Sự xuất hiện của các chiến hạm châu Âu hiện nay đang đặt khu vực vào một tình thế cực kỳ nhạy cảm, nơi một sai lầm nhỏ cũng có thể kích hoạt một cuộc đụng độ quy mô lớn trên biển.

QT (SHTT)