Trong thế giới bóng đá hiện đại, sự tồn tại của trận tranh hạng ba vẫn luôn là một chủ đề gây ra nhiều luồng ý kiến trái chiều về tính cần thiết.

Thực tế cho thấy, xu hướng loại bỏ trận đấu này đang dần trở nên phổ biến tại nhiều giải đấu quốc tế lớn, bao gồm cả Giải vô địch châu Á (Asian Cup) hay các giải trẻ như U17 và U19 châu Á.

Điển hình như tại Asian Cup, kể từ năm 2019, ban tổ chức đã quyết định không tổ chức trận đấu phân định vị trí thứ ba mà mặc định hai đội thua ở bán kết đồng hạng ba. Quyết định này tương đồng với giải vô địch châu Âu (EURO), nơi trận tranh hạng ba đã hoàn toàn biến mất khỏi lịch trình thi đấu kể từ năm 1980. Ngay cả tại Gold Cup (khu vực Bắc Trung Mỹ và Caribe), số phận của trận đấu này cũng biến đổi liên tục khi nhiều lần bị loại bỏ, đưa trở lại rồi lại biến mất trong suốt nhiều kỳ gần đây.

Tuy nhiên, bức tranh bóng đá toàn cầu vẫn có những ngoại lệ đặc biệt bởi những toan tính khác nhau. Tại Copa America, trận tranh hạng ba vẫn được ưa chuộng và duy trì thường xuyên. Nguyên nhân một phần đến từ việc giải đấu này có ít đội nên cần thêm trận đấu để làm phong phú lịch trình, đồng thời phục vụ mục đích thương mại hóa và tăng nguồn thu tài chính khi có sự xuất hiện của các đội khách mời.

Yếu tố tài chính cũng chính là lời giải thích rõ ràng nhất cho việc FIFA luôn duy trì trận tranh hạng ba tại World Cup. Nhằm tối đa hóa lợi nhuận từ tiền vé, bản quyền truyền hình và các hợp đồng tài trợ, FIFA không có lý do gì để cắt giảm số lượng trận đấu. Đối với các đội tuyển tham dự, kết quả của trận đấu này cũng mang lại giá trị vật chất đáng kể. Minh chứng là tại World Cup 2022, đội đứng hạng ba nhận được 27 triệu USD, nhiều hơn 2 triệu USD so với đội đứng thứ tư.

Khác biệt hoàn toàn với mục đích tài chính tại các sân chơi lớn, sự tồn tại của trận tranh hạng ba tại Vòng chung kết U23 châu Á lại mang một ý nghĩa đặc biệt hơn. Do Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) coi các giải trẻ là nơi để cầu thủ tích lũy kinh nghiệm và chuẩn bị lực lượng cho đội tuyển quốc gia, nên cơ chế tiền thưởng không được áp dụng. Việc duy trì trận đấu này nhằm giúp các cầu thủ trẻ tăng cơ hội cọ xát và trải nghiệm thi đấu quốc tế.

Quan trọng hơn, trận tranh hạng ba tại giải U23 châu Á còn mang tính chất quyết định đối với giấc mơ Olympic. Ví dụ như năm 2024, đây chính là "trận chung kết thứ hai" để quyết định tấm vé trực tiếp tham dự Thế vận hội Paris dành cho đội thắng cuộc, trong khi đội thua sẽ phải bước vào trận play-off với đại diện châu Phi. 

Vì lẽ đó, trận đấu này không hề thừa thãi mà là cơ hội vô cùng cần thiết để những tài năng trẻ ghi dấu ấn quan trọng trong những bước đầu của sự nghiệp.

PV (SHTT)