Vì sao nhiều HLV Nhật Bản chưa để lại dấu ấn ở bóng đá Việt Nam

HLV Yutaka Ikeuchi là trường hợp mới nhất khiến bóng đá Việt Nam thất vọng với một nhà cầm quân đến từ Nhật Bản. Ông từng được Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) kỳ vọng xây dựng nền tảng lâu dài cho hai đội U19 và U20 Việt Nam.

Tuy nhiên, dưới sự dẫn dắt của HLV Ikeuchi, U19 Việt Nam bị loại ngay từ vòng bảng Giải U19 Đông Nam Á 2026 tại Indonesia hồi tháng 6.

Đến vòng loại U20 châu Á 2027, lứa cầu thủ này tiếp tục gây thất vọng khi toàn thua cả 3 trận trên sân Việt Trì (Phú Thọ), qua đó không thể giành vé dự vòng chung kết. U20 Việt Nam thậm chí rơi xuống vòng phát triển và ít nhất không còn cơ hội tranh suất dự Giải U20 châu Á 2029.

Những lần thất vọng ở cấp đội tuyển

Tháng 5/2014, Toshiya Miura trở thành HLV người Nhật Bản đầu tiên dẫn dắt đội tuyển quốc gia và U23 Việt Nam. Dưới thời ông, các đội tuyển có những chuyển biến về khả năng tranh chấp, tổ chức phòng ngự và tinh thần thi đấu.

Dấu ấn đáng chú ý nhất của HLV Miura là chiến thắng 4-1 của Olympic Việt Nam trước Olympic Iran tại Asiad Incheon 2014. Tuy nhiên, thành tích này không được duy trì ở những giải đấu tiếp theo.

Tại AFF Cup 2014, đội tuyển Việt Nam thắng Malaysia 2-1 trên sân khách nhưng sau đó thua 2-4 ở trận lượt về trên sân Mỹ Đình, qua đó dừng bước tại bán kết.

Năm 2015, đội tuyển Việt Nam tiếp tục nhận thất bại trước Thái Lan với các tỷ số 0-1 tại Bangkok và 0-3 trên sân Mỹ Đình ở vòng loại thứ hai World Cup 2018. Cuối năm đó, U23 Việt Nam thua U23 Myanmar 1-2 tại bán kết SEA Games 28 ở Singapore.

Thất bại này trở thành nguyên nhân khiến VFF quyết định chấm dứt hợp đồng với HLV Miura sớm hơn thời hạn vào đầu năm 2016.

Ở đội tuyển nữ, HLV Norimatsu Takashi cũng chỉ có khoảng 9 tháng làm việc trước khi chia tay vào cuối năm 2015. Trong thời gian này, đội tuyển nữ Việt Nam thua Thái Lan ở bán kết Giải bóng đá nữ Đông Nam Á 2015 trên sân Thống Nhất.

Đỉnh điểm là vòng loại thứ hai Olympic Rio 2016 tại Myanmar. Sau trận ra quân thua Đài Bắc Trung Hoa 0-1, các cầu thủ nữ Việt Nam không đồng tình với cách sử dụng bóng dài của HLV Takashi và sau đó giành chiến thắng ở những trận còn lại.

Dấu ấn hạn chế ở bóng đá nữ trẻ

HLV Akira Ijiri có thời gian gắn bó với các đội tuyển nữ trẻ Việt Nam lên tới 6 năm, nhưng không tạo được dấu ấn nổi bật ở đấu trường châu lục.

Ông chia tay bóng đá Việt Nam vào tháng 12/2024. Sau đó, HLV Ijiri dẫn dắt U20 nữ Nhật Bản vô địch châu Á 2026 và đội bóng này còn đánh bại chính U20 nữ Việt Nam với tỷ số 4-0 tại tứ kết.

Trong khi đó, HLV Okiyama Masahiko, người đang dẫn dắt các đội tuyển nữ trẻ Việt Nam, cũng chưa có thành tích thực sự nổi bật. U19 nữ Việt Nam thua U19 nữ Thái Lan ở chung kết Giải U19 nữ Đông Nam Á 2025 trên sân Thống Nhất.

Tại vòng bảng U20 nữ châu Á 2026, U20 nữ Việt Nam tiếp tục thất bại trước Thái Lan với tỷ số 1-4. Đội vẫn giành quyền vào tứ kết nhờ nằm trong nhóm đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất.

Các CLB cũng không có kết quả như kỳ vọng

Không chỉ ở cấp đội tuyển, các HLV và mô hình bóng đá Nhật Bản cũng gặp khó khăn khi được áp dụng tại các CLB Việt Nam.

Đầu năm 2018, Toshiya Miura trở lại Việt Nam để dẫn dắt CLB TP.HCM theo bản hợp đồng có thời hạn 2 năm. Tuy nhiên, ông chỉ làm việc đến tháng 10/2018 sau khi đội bóng kết thúc V.League 2018 ở vị trí 12/14 và không đạt mục tiêu lọt vào top 3 dù được đầu tư lớn.

CLB Sài Gòn từng theo đuổi chiến lược "Nhật hóa" tại V-League 2021 khi đưa về nhiều nhân sự đến từ Nhật Bản. Song kế hoạch này không mang lại kết quả như kỳ vọng.

Masahiro Shimoda, cựu Giám đốc kỹ thuật Liên đoàn Bóng đá Nhật Bản (JFA), sang Việt Nam làm Giám đốc cấp cao rồi chuyển xuống giữ vai trò HLV trưởng CLB Sài Gòn. Tuy nhiên, ông chỉ dẫn dắt đội qua 3 trận và cả 3 đều thất bại.

CLB Sài Gòn kết thúc V-League 2021 ở vị trí 13/14 sau khi giải đấu phải dừng ở vòng 12 vì dịch COVID-19. Đến V-League 2022, đội bóng xuống hạng rồi giải thể.

Năm 2024, CLB Trường Tươi Bình Phước, nay là CLB TP Đồng Nai, tiếp tục thử nghiệm mô hình bóng đá Nhật Bản với tham vọng xây dựng hệ thống đào tạo trẻ bài bản và hoạt động chuyên nghiệp.

Đội bóng bổ nhiệm cựu Giám đốc kỹ thuật VFF Yusuke Adachi làm Tổng giám đốc, đồng thời có thêm 4 nhân sự người Nhật gồm Giám đốc khối vận hành Machida Yoshiyuki, Giám đốc Học viện bóng đá Yamamoto Yoshihiro, HLV thể lực và chiến thuật Ueno Nobuhiro cùng chuyên gia y tế Matsuki Hitoshi.

Tuy nhiên, chưa đầy một năm sau, toàn bộ nhóm nhân sự này đều chia tay CLB khi Giải hạng nhất 2024-2025 kết thúc, do không thể hòa nhập với cách làm bóng đá tại đây.

Những trường hợp trên cho thấy sự hợp tác giữa bóng đá Việt Nam và các HLV Nhật Bản từng được đặt nhiều kỳ vọng, nhưng kết quả thực tế ở cả cấp đội tuyển lẫn CLB không phải lúc nào cũng đáp ứng mục tiêu ban đầu.

QT (SHTT)