"Báu vật" trong Sách Đỏ lần đầu xuất hiện ở Nghệ An, là động vật quý hiếm có tên cực dị

Beo lửa (Catopuma temminckii), còn gọi là báo lửa hay mèo vàng châu Á, là loài thú ăn thịt hoang dã quý hiếm thuộc họ Mèo. Tại Việt Nam, loài này phân bố rải rác ở các khu rừng miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ, song rất hiếm khi được quan sát trực tiếp do tập tính sống đơn độc, kín đáo và hoạt động chủ yếu về đêm.

Theo Sách Đỏ Việt Nam, beo lửa được xếp vào nhóm CR – Cực kỳ nguy cấp, đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất cao trong tự nhiên. Trên phạm vi toàn cầu, quần thể loài này đã suy giảm hơn 80% trong vòng 30 năm qua, chủ yếu do mất sinh cảnh và nạn săn bắt trái phép.

Ngày 18/12, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt (tỉnh Nghệ An) lần đầu tiên ghi nhận hình ảnh beo lửa trong tự nhiên thông qua hệ thống bẫy ảnh đặt tại rừng tự nhiên. Thông tin được ông Nguyễn Văn Sinh, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, xác nhận.

Theo ông Sinh, hình ảnh beo lửa được ghi lại vào ban đêm, khi cá thể này di chuyển trong khu vực rừng sâu, cho thấy sự hiện diện của một loài động vật có giá trị bảo tồn đặc biệt cao tại Pù Hoạt. “Đây là lần đầu tiên beo lửa được ghi nhận tại khu bảo tồn bằng bẫy ảnh. Hiện chúng tôi chưa thể xác định số lượng cá thể cũng như phạm vi phân bố cụ thể của loài”, ông Sinh cho biết trên Báo Dân Việt.

Trước đây, beo lửa chủ yếu được ghi nhận thông qua dấu vết gián tiếp hoặc các tài liệu cũ tại khu vực miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ. Việc lần đầu ghi nhận hình ảnh trực tiếp trong tự nhiên tại Pù Hoạt được xem là bằng chứng khoa học quan trọng, khẳng định loài này vẫn còn tồn tại tại Việt Nam, đồng thời mang ý nghĩa lớn đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học.

Phát hiện trên là kết quả của chương trình điều tra, giám sát động vật hoang dã được Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt triển khai từ tháng 10/2025. Chương trình sử dụng hệ thống bẫy ảnh kết hợp các mô hình thống kê hiện đại như Occupancy Modeling nhằm đánh giá hiện trạng phân bố và khả năng tồn tại của các loài động vật quý hiếm.

Trong đợt khảo sát, lực lượng chức năng đã lắp đặt 120 bẫy ảnh tại 60 điểm khác nhau trong khu bảo tồn, thuộc địa bàn huyện Quế Phong trước đây. Từ dữ liệu thu thập được, hình ảnh beo lửa đã được ghi nhận, đánh dấu một phát hiện có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác bảo tồn tại khu vực Bắc Trung Bộ.

Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt có diện tích khoảng 86.000 ha, nằm giáp biên giới Việt – Lào, sở hữu hệ sinh thái rừng đa dạng với nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Việc ghi nhận sự xuất hiện của beo lửa không chỉ khẳng định giá trị sinh học đặc biệt của khu bảo tồn, mà còn mở ra cơ sở khoa học quan trọng để xây dựng các giải pháp bảo tồn lâu dài đối với loài động vật đang bên bờ tuyệt chủng này.