Biến tướng dâng sao giải hạn và những cú lừa ngoạn mục

Nghi thức ngoài giáo lý nhưng ngày càng rầm rộ

Từ đầu tháng 2 dương lịch, hàng loạt chùa, đền, phủ tại Hà Nội đồng loạt công bố kế hoạch tổ chức lễ dâng sao giải hạn năm 2026 Bính Ngọ. Thông báo được đăng tải công khai, kêu gọi người dân đăng ký sớm, liệt kê các “hung tinh” như La Hầu, Kế Đô, Thái Bạch cùng bảng sao chiếu hạn theo từng nhóm tuổi: Thái Tuế, Tam Tai hay các mốc tuổi 49–53 tương ứng năm sinh cụ thể.

Theo ghi nhận của Tiền Phong tại tổ đình – chùa Phúc Khánh, lượng người đăng ký năm 2026 tăng mạnh ngay từ những ngày đầu. Do số lượng quá đông, nhà chùa phải chia lễ theo từng sao vào các ngày khác nhau: mùng 8 cúng sao La Hầu, ngày 18 cúng sao Kế Đô, Rằm tháng Giêng cúng sao Thái Bạch. Ba ngôi sao này vốn được dân gian xem là dễ mang đến điều không may, nên thu hút lượng đăng ký lớn. Việc tách ngày được lý giải là để giảm tải, bởi số người tham gia vượt quá khả năng tổ chức trong một buổi lễ duy nhất.

Không khí tương tự diễn ra tại Chùa Quán Sứ trong lễ cầu an mùng 4 Tết, thu hút đông đảo Phật tử và du khách thập phương. Chùa Hà và Phủ Tây Hồ cũng ghi nhận cảnh người dân đổ về đầu xuân tăng đột biến, nhiều người trong số đó tìm hiểu và đăng ký dâng sao. Khi nghi thức được tổ chức quy mô lớn, quảng bá liên tục và kêu gọi đăng ký rầm rộ, hiệu ứng đám đông càng trở nên rõ nét.

Khảo sát nhanh cho thấy phần lớn người đăng ký tại chùa Phúc Khánh cho biết họ làm lễ “cho yên tâm” vì năm nay gia đình phạm sao xấu. Chỉ một số ít thực hiện theo thói quen lâu năm. Đáng chú ý, khi được hỏi liệu giáo lý nhà Phật có dạy dâng sao giải hạn hay không, đa phần thừa nhận không rõ, một số cho rằng “chùa tổ chức thì chắc là có”.

Tiến sĩ xã hội học Đỗ Thị Hường nhận định, đây là biểu hiện của tâm lý Fomo trong đời sống tín ngưỡng. Khi thông tin về sao hạn lan truyền dày đặc và người xung quanh đồng loạt đăng ký, nhiều người sợ mình bỏ sót điều quan trọng nên làm theo. Động lực không đến từ hiểu biết giáo lý, mà xuất phát từ nỗi lo nếu mình đứng ngoài sẽ gặp rủi ro.

Theo bà, khi số người tham gia ngày càng đông, nghi thức mặc nhiên được xem là cần thiết. Trong bối cảnh gia đình, bạn bè đều thực hiện, việc dâng sao trở thành phương án “phòng xa”, bởi nhiều người chấp nhận làm để an tâm hơn là sống trong cảm giác lo lắng.

Thị trường tâm linh và những biến tướng đáng lo

Cùng với nhu cầu gia tăng, các dịch vụ dâng sao giải hạn cũng nở rộ. Không chỉ diễn ra trong khuôn viên chùa, hoạt động này còn xuất hiện tại đền, phủ, điện thờ và thậm chí tại tư gia một số “thầy”. Hình thức đăng ký ngày càng linh hoạt: ghi danh trực tiếp, gửi danh sách qua mạng xã hội, thậm chí chuyển khoản để “làm lễ từ xa”.

Đầu xuân 2026, nhiều cảnh báo được phát đi về tình trạng “giải hạn online”. Một số fanpage mạo danh chùa lớn hoặc thầy phong thủy quảng cáo dịch vụ cúng sao từ xa. Sau khi nhận tiền, các đối tượng chặn liên lạc hoặc chỉ gửi những đoạn video làm lễ chung chung.

Chuyên gia an ninh mạng Nguyễn Cảnh Toàn cho biết, ngay sau Tết, ông và cộng sự liên tục nhận phản ánh từ nạn nhân. Có ngày ghi nhận hàng chục tin nhắn tố cáo. Người dân chuyển khoản từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng cho fanpage tự xưng đại diện cơ sở tôn giáo. Khi tiền đã gửi, họ bị chặn liên lạc hoặc chỉ nhận video không thể kiểm chứng.

Theo ông Toàn, các đối tượng thường lập fanpage với hình ảnh chùa chiền, sử dụng tài khoản cá nhân để nhận tiền và lợi dụng tâm lý lo lắng đầu năm nhằm tạo áp lực chuyển khoản nhanh trước khi người dân kịp xác minh.

Chị H. (38 tuổi, Hà Nội) từng chuyển 800.000 đồng cho một fanpage tự nhận đại diện chùa lớn vì bận rộn và ngại cảnh đông đúc. Sau tin nhắn xác nhận đã nhận tiền, trang này im lặng rồi biến mất. Trong khi đó, anh T. (45 tuổi) nhận được video có đọc tên mình khi làm lễ, nhưng khi liên hệ xác minh, chùa được nhắc đến khẳng định không tổ chức dâng sao online và không ủy quyền cho bất kỳ cá nhân nào nhận tiền qua mạng.

Bên cạnh đó, thị trường vật phẩm phong thủy cũng sôi động với những lời quảng cáo “đã khai quang”, “hóa giải vận xấu”, bán giá cao hơn nhiều so với giá trị thực. Một số dịch vụ xem bói online yêu cầu cung cấp đầy đủ họ tên, ngày giờ sinh để “phán hạn”, nhưng thực chất có thể thu thập dữ liệu phục vụ các hành vi lừa đảo tài chính hoặc chiếm đoạt tài khoản.

Ông Nguyễn Cảnh Toàn khuyến cáo người dân thận trọng với các yêu cầu chuyển tiền cho cá nhân tự xưng đại diện cơ sở tôn giáo, hạn chế chia sẻ thông tin gia đình trên các hội nhóm xem bói và kiểm tra kỹ lịch sử hoạt động của fanpage trước khi tin tưởng. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, có thể gửi báo cáo đến chongluadao.vn để cảnh báo cộng đồng.

Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Khoa nhận định, khi một thực hành tín ngưỡng vận hành theo cơ chế cung – cầu, nó dễ bị thương mại hóa và rời xa ý nghĩa ban đầu. Niềm tin khi đó bị “định giá” như một dịch vụ, còn sự thành tâm bị cuốn vào quan hệ mua – bán. Theo ông, nỗi lo về vận hạn vốn là tâm lý tự nhiên đang bị khuếch đại, tạo động lực tiêu dùng và mở ra cơ hội cho các hành vi trục lợi núp bóng tín ngưỡng.