Chính phủ lên tiếng trước đề xuất bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, chỉ giữ thi đại học

Sáng 4/12, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các đại biểu thảo luận về việc giải trình, tiếp thu và chỉnh lý nhóm năm dự thảo luật liên quan đến giáo dục, bao gồm sửa đổi Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục nghề nghiệp. Những điều chỉnh này nhằm thực hiện cơ chế đặc thù theo nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, hướng tới đột phá phát triển giáo dục và triển khai chương trình mục tiêu hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục giai đoạn 2026-2035.

Trong phần nội dung được quan tâm nhất – vấn đề sách giáo khoa, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết dự thảo đã bỏ quy định Chính phủ quyết định xã hội hóa sách giáo khoa. Thay vào đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chịu trách nhiệm ban hành một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc. Bộ sách này có thể được biên soạn mới hoặc chọn lọc, chỉnh lý từ những bộ đang được sử dụng, tùy vào tình hình thực tế và quyết định của cấp thẩm quyền.

Chính phủ lý giải việc chưa quy định cứng phương án biên soạn trong luật là để bảo đảm tính linh hoạt, tránh những ràng buộc khi chủ trương vẫn đang được nghiên cứu và đánh giá tác động. Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được giao xây dựng phương án triển khai bộ sách thống nhất từ năm học 2026-2027, với yêu cầu minh bạch, tiết kiệm và hạn chế tối đa ảnh hưởng tới giáo viên, học sinh.

Về vấn đề sách giáo khoa, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh đây là lĩnh vực mà dư luận đặc biệt chú ý, đồng thời đặt câu hỏi liệu lần sửa đổi luật này có thể giải quyết triệt để những tồn tại lâu nay hay không. Ông cũng lưu ý thời gian qua đã có những trường hợp bị kỷ luật, thậm chí xử lý hình sự liên quan đến sách giáo khoa.

Trong khi đó, nội dung được tranh luận nhiều nhất là đề xuất bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT và chỉ tổ chức một kỳ thi tuyển sinh đại học. Báo cáo giải trình của Chính phủ cho biết có nhiều ý kiến trái chiều. Một số đại biểu muốn giữ kỳ thi tốt nghiệp nhưng thay đổi cách thức ra đề, chấm thi; số khác đề nghị bỏ hoàn toàn kỳ thi và để việc đánh giá tốt nghiệp do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

Chính phủ cho rằng trong bối cảnh hiện nay, duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn là lựa chọn cần thiết. Đây là công cụ để xác định mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra của học sinh trên phạm vi cả nước, bảo đảm tính thống nhất khi xét công nhận tốt nghiệp. Kết quả kỳ thi cũng cung cấp dữ liệu quan trọng phục vụ đánh giá chất lượng giáo dục giữa các vùng miền và hỗ trợ tuyển sinh đại học.

Chính phủ khẳng định việc duy trì kỳ thi sẽ giúp bảo đảm tính khách quan, công bằng và kỷ cương trong toàn hệ thống. Bên cạnh đó, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục cải tiến phương thức thi – từ xây dựng đề, chấm thi đến phân tích kết quả – đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và giảm áp lực cho học sinh.

Đối với đề xuất bỏ kỳ thi tốt nghiệp và chỉ giữ kỳ thi đại học, Chính phủ nêu rõ hai kỳ thi có mục tiêu hoàn toàn khác nhau. Tuyển sinh đại học mang tính phân hóa cao và là quyền tự chủ của các trường. Các trường có thể lựa chọn phương thức phù hợp, bao gồm sử dụng kết quả thi tốt nghiệp, tổ chức kỳ thi riêng hoặc áp dụng phương án xét tuyển khác.

Vì vậy, Chính phủ kết luận việc tiếp tục tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT là phương án phù hợp nhất với yêu cầu quản lý chất lượng và duy trì sự công bằng trong giáo dục phổ thông hiện nay.