Dù chưa chính thức hình thành bão nhưng các tín hiệu khí tượng mới nhất cho thấy Biển Đông và đất liền Việt Nam đang bước vào giai đoạn nhạy cảm với nguy cơ thời tiết cực đoan gia tăng. Nắng nóng kéo dài, mưa dông bất thường và khả năng hình thành áp thấp nhiệt đới khiến tình hình trở nên khó lường.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong tháng 5/2026, khu vực Biển Đông được nhận định ít có khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới. Trung bình nhiều năm, trong tháng này chỉ ghi nhận khoảng 0,5 cơn và gần như không có cơn nào ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam. Tuy nhiên, cơ quan khí tượng cảnh báo không thể chủ quan khi thời tiết đang trong giai đoạn chuyển mùa với nhiều biến động khó lường.

Đáng chú ý, nền nhiệt trên cả nước trong tháng 5 được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 – 1 độ C, thậm chí có nơi cao hơn. Nắng nóng có xu hướng gia tăng mạnh, đặc biệt tại khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hình thái thời tiết cực đoan.

Ông Nguyễn Đức Hòa - Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, số ngày nắng nóng trong tháng 5 có thể vượt mức trung bình nhiều năm, kéo theo hiện tượng dông nhiệt mạnh vào chiều tối. Đây chính là điều kiện thuận lợi để hình thành các vùng áp thấp cục bộ trên biển, có thể phát triển thành áp thấp nhiệt đới nếu gặp điều kiện thuận lợi.

Ông Nguyễn Đức Hòa - Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia

Trong bối cảnh đó, dù xác suất xuất hiện bão thấp, nhưng nguy cơ hình thành các nhiễu động nhiệt đới trên Biển Đông vẫn hiện hữu. Các hình thái này có thể gây mưa lớn cục bộ, gió giật mạnh trên biển và ảnh hưởng đến hoạt động đánh bắt thủy sản cũng như giao thông hàng hải.

Song song với đó, tổng lượng mưa trên toàn quốc trong tháng 5 được dự báo thiếu hụt từ 15 – 30% so với trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, các đợt mưa rào và dông vẫn có khả năng xuất hiện trên diện rộng, tập trung nhiều tại Bắc Bộ. Những cơn mưa này thường diễn ra đột ngột, kèm theo lốc, sét và gió giật mạnh – những yếu tố nguy hiểm không kém các hình thái bão.

Tại khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, gió mùa tây nam dự kiến hoạt động từ nửa cuối tháng 5, làm gia tăng mưa dông. Tuy nhiên, mùa mưa năm nay được nhận định có thể đến muộn hơn so với trung bình nhiều năm, gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và nguồn nước.

Thực tế trong tháng 4/2026, nhiều trạm khí tượng trên cả nước đã ghi nhận mức nhiệt cao nhất vượt giá trị lịch sử cùng kỳ, cho thấy xu hướng thời tiết ngày càng cực đoan. Đây là yếu tố làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các hiện tượng khí tượng bất thường, bao gồm cả sự hình thành bão trái mùa.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, quy luật xuất hiện bão đang có nhiều thay đổi, khó dự đoán hơn. Không loại trừ khả năng xuất hiện các cơn bão trái mùa hoặc áp thấp nhiệt đới có quỹ đạo phức tạp trong thời gian tới.

Khu vực Biển Đông được nhận định ít có khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới trong tháng 5 

Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân, đặc biệt là ngư dân và các địa phương ven biển, cần thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo thời tiết ngắn hạn từ 1 – 3 ngày để kịp thời ứng phó. Đồng thời, các địa phương cần chủ động xây dựng phương án phòng chống thiên tai, sẵn sàng đối phó với các tình huống thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Dù chưa có cơn bão cụ thể nào hình thành, nhưng những tín hiệu hiện tại cho thấy thời tiết trong tháng 5 tiềm ẩn nhiều rủi ro. Sự kết hợp giữa nắng nóng kéo dài và mưa dông cực đoan có thể tạo ra những kịch bản nguy hiểm, đòi hỏi sự chủ động và cảnh giác cao từ cả chính quyền và người dân.