Đắk Lắk: Lũ chồng lũ do thủy điện xả tràn, hạ du đối mặt kịch bản khốc liệt hơn lịch sử 1993

Theo báo cáo nhanh từ Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Đắk Lắk chiều ngày 19/11, địa phương này đang phải hứng chịu một đợt thiên tai khốc liệt do nhiễu động gió Đông hoạt động mạnh. Chỉ trong vòng 4 ngày (từ 19h ngày 15/11 đến 15h ngày 19/11), "túi nước" khổng lồ đã trút xuống khu vực này với lưu lượng không tưởng.

Các số liệu quan trắc cho thấy lượng mưa phổ biến từ 400–800mm, cá biệt nhiều điểm ghi nhận con số kỷ lục vượt 1.000mm như: Ea Ly (1.026,6mm), Sơn Thành Đông (1.026,6mm), Ea Bar (1.150,6mm). Đặc biệt, tại Sơn Thành Tây, lượng mưa đo được lên tới 1.428,6mm – một con số chưa từng có, đẩy mực nước các sông suối dâng cao với tốc độ chóng mặt.

Đến 13h ngày 19/11, mực nước trên sông Ba tại trạm Củng Sơn đã đạt 39,08m, vượt mức báo động 3 tới 4,58m. Đáng lo ngại hơn, lũ trên sông Kỳ Lộ tại trạm Hà Bằng đã chạm mốc 13,90m, xô đổ kỷ lục lũ lịch sử năm 2009. Các trạm quan trắc khác trên sông Tam Giang, Bàn Thạch hay Srê Pốk đều đồng loạt báo động đỏ.

Áp lực từ thượng nguồn đổ về quá lớn khiến các hồ chứa thủy điện không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xả tràn để bảo đảm an toàn đập, vô hình trung tạo nên thế "lũ chồng lũ" cho vùng hạ du.

Tính đến 16h ngày 19/11, thủy điện Sông Ba Hạ đã phải xả lũ với tổng lưu lượng lên tới 16.100m³/s (gần tương đương lưu lượng về hồ). Cùng lúc đó, hàng loạt nhà máy khác cũng đồng loạt mở van xả nước: Krông H’Năng xả 2.883m³/s, Sông Hinh xả 1.349m³/s, Srêpốk 3 xả 953m³/s...

Việc xả lũ ồ ạt này dự báo sẽ đẩy đỉnh lũ tại trạm Củng Sơn trên sông Ba vượt qua mức lũ lịch sử năm 1993 từ 1,0 đến 1,3m, đặt ra thách thức chưa từng có cho công tác phòng chống thiên tai của tỉnh.

Ông Tạ Anh Tuấn – Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhận định, đợt mưa lũ lần này có diễn biến đặc biệt nghiêm trọng, gây ngập sâu trên diện rộng. Tại các khu vực như Đồng Xuân và Tuy An (cũ), mực nước đã vượt qua đỉnh lũ lịch sử năm 1993, biến nhiều làng xã thành những "ốc đảo" bị cô lập hoàn toàn giữa biển nước mênh mông.

Trước tình hình nguy cấp, chính quyền tỉnh đã kích hoạt tối đa phương châm "4 tại chỗ". Lực lượng công an, quân đội và chính quyền cơ sở đã huy động toàn bộ ca nô, ghe, thúng để di dời dân đến nơi an toàn. Thậm chí, hai ca nô cỡ lớn đã được hạ thủy gấp trên sông Ba và sông Kỳ Lộ để chi viện cho vùng ngập sâu.

Tuy nhiên, dòng nước chảy xiết đang là rào cản lớn nhất. Tại các xã Đồng Xuân, Tuy An Bắc, Tuy An Đông, Ô Loan, phương tiện cứu hộ gần như không thể tiếp cận. Đặc biệt nghiêm trọng là tình trạng của 135 người dân (thuộc 40 hộ) tại xã Đồng Xuân hiện đang bị mắc kẹt, trong khi lực lượng chức năng dù đã được Quân khu 5 chi viện vẫn chưa thể vượt qua dòng nước dữ để ứng cứu.

Dự báo từ Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh cho thấy tình hình vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Từ tối 19 đến 21/11, mưa lớn sẽ tiếp tục trút xuống, với nguy cơ xuất hiện những trận mưa cường suất lớn (trên 200mm trong 3 giờ), đe dọa sự an toàn của hàng nghìn hộ dân vùng trũng thấp.