Đề xuất bỏ giấy phép xây dựng nhà dưới 7 tầng

Dự thảo hiện tại của Chính phủ hướng tới đơn giản hóa thủ tục cấp phép và mở rộng diện công trình được miễn xin phép xây dựng, nhưng mới chỉ áp dụng cho nhà riêng lẻ dưới 7 tầng tại nông thôn và công trình sửa chữa, cải tạo không ảnh hưởng đến kết cấu. Ông Minh nhận định quy định này chưa đủ rộng, chưa tạo bước đột phá so với hiện nay.

Theo ông, tại đô thị cũng nên miễn phép đối với nhà dưới 7 tầng, đồng thời giao Bộ Xây dựng ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể. Thay vì từng hộ gia đình phải xin giấy phép, có thể giao các đơn vị tư vấn chịu trách nhiệm pháp lý toàn diện, từ đó giảm gánh nặng thủ tục và chi phí cho người dân.

Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ cũng cho rằng giấy phép xây dựng hiện là rào cản lớn nhất trong cải cách thủ tục về quản lý trật tự xây dựng, nên cần mạnh dạn cắt giảm, đồng thời tăng chế tài đối với việc buông lỏng giám sát tại cấp xã, phường.

Hiện thời gian cấp phép xây dựng được quy định là 15 ngày đối với nhà riêng lẻ, 20 ngày với các công trình khác và tối đa 30 ngày với công trình cấp I, II kể từ khi hồ sơ đầy đủ.

Tuy nhiên, nhiều đại biểu tỏ ra lo ngại khi bỏ thủ tục xin phép và chuyển sang cơ chế hậu kiểm. Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga nhận định chính quyền cấp xã thiếu chuyên môn sâu và lực lượng chuyên trách, nên có nguy cơ không theo dõi, phát hiện kịp thời các vi phạm xây dựng.

Bà dẫn chứng thực tế nhiều năm qua, tình trạng xây dựng không phép, sai phép, lấn chiếm vỉa hè – đất công, xây vượt tầng, thay đổi công năng vẫn xuất hiện ở nhiều nơi, thậm chí nhiều công trình chỉ bị xử lý khi đã gần hoàn thiện. Vì vậy, bà đề nghị phải tăng cường hậu kiểm và quy trách nhiệm rõ ràng cho UBND cấp xã và người đứng đầu, kiểm tra công trình ngay từ giai đoạn đầu thi công.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Hội Luật gia Đồng Tháp) cũng ủng hộ hậu kiểm nhưng nhấn mạnh chính quyền địa phương vẫn phải theo sát trong suốt quá trình xây dựng. Ông nêu ví dụ vụ xây nhầm nhà trên đất người khác ở Hải Phòng, cho rằng nếu cán bộ địa chính xác minh hiện trạng từ đầu thì đã không xảy ra thiệt hại. Ông đề xuất hậu kiểm theo từng phần trong suốt quá trình thi công, nhằm hạn chế tổn thất cho người dân và Nhà nước.

Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết định hướng sửa đổi Luật là giảm tối đa thủ tục hành chính, có khả năng tiến tới không cần xin giấy phép xây dựng, nhưng vẫn yêu cầu phải có tư vấn và thiết kế chuyên môn. Người dân và doanh nghiệp khi xây dựng sẽ cam kết với phường, xã tuân thủ các quy định về an toàn kết cấu, kiến trúc, PCCC, điện và nước.