Đề xuất di dời đoạn đường sắt ga Hà Nội - Ngọc Hồi để phục vụ siêu dự án mở rộng Quốc lộ 1

Tập đoàn Vingroup đã chính thức gửi văn bản lên Chính phủ, Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội để kiến nghị Thủ tướng xem xét, chỉ đạo các cơ quan chức năng thực hiện việc di dời đoạn đường sắt cùng toàn bộ hạ tầng từ ga Hà Nội đến ga Ngọc Hồi, hoặc một vị trí phù hợp khác do các cơ quan quản lý xác định. Mục tiêu của đề xuất này nhằm kịp thời bàn giao mặt bằng thi công cho dự án mở rộng Quốc lộ 1 ngay trong năm 2026.

Song song với việc chuyển dời, Vingroup bày tỏ mong muốn được tham gia đầu tư vào hàng loạt dự án hạ tầng đường sắt theo hình thức PPP và hợp đồng BT. Trong đó, doanh nghiệp cam kết sẽ xây dựng ga hàng hóa và ga hành khách tạm tại Ngọc Hồi để phục vụ người dân thay thế cho ga Hà Nội hiện tại. Đơn vị này cũng kiến nghị cải dịch tuyến đường sắt khổ 1.000 mm đoạn Ngọc Hồi - Phú Xuyên đi chung hành lang với đường sắt tốc độ cao nhằm giải phóng hoàn toàn quỹ đất của tuyến đường sắt Bắc Nam hiện hữu, nhường chỗ cho trục giao thông đường bộ.

Để bảo đảm mạng lưới đường sắt Bắc Nam vẫn kết nối thông suốt với khu vực phía Bắc, một tuyến đường sắt vành đai phía Đông Hà Nội đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn (tích hợp cả hai khổ đường 1.435 mm và 1.000 mm) đã được đề xuất xây dựng nhằm thay thế cho tuyến Ngọc Hồi - Yên Viên hiện nay. Sau khi hoàn thành, đoạn đường sắt khổ 1.000 mm cũ sẽ được bàn giao lại cho TP Hà Nội để triển khai dự án đường sắt đô thị số 1. Nhằm hỗ trợ hành khách và tránh gây xáo trộn đời sống trong giai đoạn chuyển tiếp, Vingroup cam kết sẽ bố trí hệ thống xe buýt hoàn toàn miễn phí để đưa đón người dân từ ga Ngọc Hồi vào sâu trong trung tâm thành phố và ngược lại.

Hiện tại, các đoàn tàu khách hướng Nam vẫn đang đón trả khách tại ga Hà Nội và chạy song song với Quốc lộ 1. Đoạn tuyến từ ga Hà Nội đến ga Ngọc Hồi lại nằm trọn trong phạm vi quy hoạch mở rộng Quốc lộ 1 lên quy mô 16 làn xe. Đại diện lãnh đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam nhìn nhận phương án di dời này sẽ đảm bảo giữ vững tính liên tục, không làm đứt gãy mạch vận tải đường sắt quốc gia. Theo lộ trình tương lai, hành khách đi phía Nam sẽ xuất phát từ ga Ngọc Hồi, tàu hàng sẽ vận hành tại ga Thường Tín và Ngọc Hồi rồi chuyển hướng theo tuyến vành đai phía Đông. Trong khi đó, ga Hà Nội được định hướng tái thiết để trở thành ga đường sắt đô thị trung tâm, kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 1 Yên Viên - Ngọc Hồi dự kiến khởi công vào năm 2028.

Trước đó, vào ngày 19/5, dự án trục không gian Quốc lộ 1 gắn với chỉnh trang, tái thiết đô thị theo hình thức PPP, hợp đồng BT đã được Vingroup cùng 3 doanh nghiệp khác bắt tay đầu tư. Siêu dự án giao thông này có chiều dài 36,3 km, đi qua 18 phường, xã của thủ đô với điểm đầu tại nút giao hầm Kim Liên (kết nối Vành đai 1) và điểm cuối tại Cầu Giẽ (xã Chuyên Mỹ). Với tổng vốn đầu tư lên đến 162.000 tỷ đồng, tuyến đường sở hữu mặt cắt ngang rộng tới 90 m, quy định quy mô gồm 10 làn xe trên trục chính và 6 làn xe song hành hai bên, dự kiến sẽ hoàn thành toàn bộ và đưa vào vận hành trong năm 2027.