Không thể “sửa sai bằng sai” trên không gian mạng

Dù người đàn ông này đã bị miễn nhiệm vì hành vi thiếu chuẩn mực, nhưng việc xâm nhập trái phép hệ thống camera và phát tán clip lên mạng xã hội lại đặt ra câu hỏi lớn về quyền riêng tư và trách nhiệm pháp lý trong môi trường số.

Trao đổi với Báo điện tử VTC News, đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn (Đoàn TP Hà Nội) nhấn mạnh, trong một xã hội thượng tôn pháp luật, mọi hành vi sai trái đều cần bị xử lý nghiêm minh. Tuy nhiên, việc đấu tranh với cái sai không đồng nghĩa được phép vi phạm pháp luật hay xâm phạm đời tư người khác.

“Không ai có quyền lấy lý do phát giác sai phạm để biện minh cho hành vi xâm nhập trái phép, vi phạm bảo mật thông tin, danh dự và nhân phẩm của người khác. Một xã hội văn minh không thể ‘sửa sai bằng sai’,” ông Sơn khẳng định.

Theo vị đại biểu, công dân có quyền và nghĩa vụ tố cáo hành vi vi phạm pháp luật, song việc thực hiện phải tuân thủ đúng quy trình, cung cấp chứng cứ hợp pháp cho cơ quan có thẩm quyền như công an, thanh tra hay cơ quan quản lý giáo dục. Chỉ khi tố cáo đúng luật, xã hội mới bảo đảm được hai yếu tố quan trọng: bảo vệ sự thật khách quan và bảo vệ quyền con người, kể cả người bị tố cáo.

Ngược lại, hành vi phát tán clip, hình ảnh hoặc thông tin cá nhân lên mạng xã hội không chỉ khiến dư luận hỗn loạn mà còn gây tổn hại đến uy tín cá nhân, tập thể, thậm chí vi phạm quy định về an ninh mạng.

Ông Sơn cho rằng, trong thời đại số, mỗi hành động trên mạng đều để lại dấu vết và có thể ảnh hưởng sâu rộng tới xã hội. Do đó, tố cáo sai phạm là cần thiết, nhưng phải được thực hiện đúng cách, đúng luật. “Xây dựng văn hóa pháp quyền trên không gian mạng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là nghĩa vụ của từng công dân,” ông nói thêm.

Về phía cơ quan chức năng, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05) – Công an tỉnh Ninh Bình – cũng đưa ra cảnh báo: việc đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video hay thông tin cá nhân của người khác khi chưa được đồng ý là hành vi tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật.

Theo Luật An ninh mạng 2018, Bộ luật Dân sự 2015 và Nghị định 15/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung năm 2022), người vi phạm có thể bị phạt hành chính, buộc gỡ bỏ nội dung, xin lỗi công khai, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Đặc biệt, hành vi đăng tải, chia sẻ hình ảnh xúc phạm nhân phẩm, danh dự của người khác có thể bị xử lý về “Tội làm nhục người khác” theo Bộ luật Hình sự.

PA05 lưu ý thêm, nhiều người dùng mạng xã hội hiện vẫn tùy tiện đăng tải hình ảnh của người khác trong các sự kiện, cuộc họp nội bộ… mà không được phép, dẫn đến hiểu nhầm, tổn hại uy tín cá nhân và tập thể.

Để xây dựng một không gian mạng an toàn, văn minh, lực lượng công an khuyến cáo mỗi người cần cân nhắc kỹ trước khi “bấm nút chia sẻ”. Việc đăng tải hình ảnh, video hay thông tin về người khác chỉ nên thực hiện khi có sự đồng ý của họ và không làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của cá nhân, tổ chức liên quan. Đồng thời, người dùng cần xác minh tính xác thực của thông tin, tránh tiếp tay cho việc lan truyền nội dung sai lệch hoặc xâm phạm đời tư.

Vụ việc ở Ninh Bình một lần nữa là lời cảnh tỉnh rõ ràng: trong xã hội pháp quyền, mọi hành động dù xuất phát từ ý định “phơi bày cái sai” cũng không thể vượt ra ngoài khuôn khổ của pháp luật. Chỉ khi tôn trọng quyền riêng tư và hành xử đúng mực trên không gian mạng, chúng ta mới thật sự bảo vệ được giá trị công bằng và văn minh mà xã hội hướng tới.