Mở rộng diện đối tượng và thẩm quyền giải quyết tố cáo trong môi trường quân đội

Hiện nay, Bộ Quốc phòng đang tiến hành lấy ý kiến cho dự thảo sửa đổi Nghị định 28/2019 quy định về tố cáo và giải quyết tố cáo trong Quân đội. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất là việc đề xuất đưa "công chức quốc phòng" và "lao động hợp đồng" vào nhóm đối tượng bị tố cáo và giải quyết tố cáo, bên cạnh quân nhân, công nhân và viên chức quốc phòng. 

Theo Bộ Quốc phòng, sự điều chỉnh này nhằm đảm bảo tính đồng bộ với Điều 30 Hiến pháp năm 2013 về quyền khiếu nại, tố cáo của mọi công dân đối với các hành vi trái pháp luật, đồng thời bám sát quy định của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam và đáp ứng đòi hỏi từ thực tiễn.

Dự thảo mới cũng tháo gỡ những vướng mắc trong việc xử lý các vụ việc phức tạp, liên quan đến nhiều cá nhân vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ. 

Cụ thể, đối với nhóm người bị tố cáo có ít nhất một người là chỉ huy, nếu họ cùng chung một cơ quan, đơn vị thì người đứng đầu về hành chính quân sự cấp trên trực tiếp của người chỉ huy đó sẽ chịu trách nhiệm giải quyết. 

Nếu họ thuộc các đơn vị khác nhau, thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người chỉ huy bị tố cáo sẽ chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan đang quản lý những người bị tố cáo còn lại để xử lý.

Đối với trường hợp vi phạm tập thể liên quan đến nhiều người ở các cơ quan, đơn vị khác nhau, quy trình cũng được phân định rạch ròi. Nếu các đơn vị này cùng chịu sự quản lý của một cấp trên chung, thủ trưởng cơ quan quản lý chung đó sẽ đứng ra giải quyết. 

Ngược lại, nếu họ thuộc nhiều đầu mối quản lý độc lập, người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp của những cá nhân vi phạm sẽ chủ trì giải quyết, với sự phối hợp của các đơn vị quản lý liên quan. 

Đối với những trường hợp vi phạm khác thuộc quyền quản lý của Bộ Quốc phòng nhưng không nằm trong các quy định trên, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ trực tiếp xác định thẩm quyền giải quyết.

Song song với việc mở rộng đối tượng, dự thảo nghị định đã có những tinh chỉnh quan trọng về thẩm quyền giải quyết tố cáo ở cơ sở. Đáng chú ý, chức danh Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự cấp huyện đã được lược bỏ. 

Thay vào đó, dự thảo bổ sung quyền giải quyết tố cáo cho Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng và Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã, phường, đặc khu. Các chức danh này, cùng với Trung đoàn trưởng, Lữ đoàn trưởng và Đồn trưởng đồn Biên phòng, sẽ chịu trách nhiệm xử lý các tố cáo vi phạm đối với nhân sự do mình quản lý. 

Theo lý giải của Bộ Quốc phòng, sự thay đổi này là bước đi cần thiết nhằm tuân thủ kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đề án của Quân ủy Trung ương về chiến lược sắp xếp tổ chức quân sự địa phương theo hướng "tinh, gọn, mạnh".