Thủ tướng đề xuất thí điểm học vượt lớp, vượt cấp nhằm phát hiện và bồi dưỡng nhân tài

Trong năm học 2024–2025, Việt Nam cử 7 đoàn tham gia các kỳ Olympic khu vực và quốc tế ở các môn Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học. Đáng chú ý, cả 37 lượt học sinh dự thi đều giành giải, trong đó đội tuyển Hóa học lập dấu mốc đặc biệt khi 4/4 học sinh tham dự Olympic Hóa học quốc tế đều đoạt Huy chương Vàng, thành tích cao nhất từ trước đến nay.

Những kết quả ấn tượng này góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục, khi nước ta nằm trong nhóm 21 quốc gia sớm hoàn thành mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc đến năm 2030 về giáo dục chất lượng. Bên cạnh đó, Việt Nam liên tục ghi dấu ấn tại các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, các cuộc thi khoa học, kỹ thuật, thể thao, văn hóa nghệ thuật trong nước và quốc tế, đặc biệt là tại các kỳ Olympic danh giá.

Nhiều năm qua, Việt Nam duy trì vị trí trong nhóm 10 quốc gia có thành tích tốt nhất thế giới tại các kỳ Olympic Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học, với số lượng huy chương ngày càng tăng, phản ánh sự tiến bộ rõ nét của công tác đào tạo mũi nhọn.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và đặc biệt là bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Trong bối cảnh khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo phát triển mạnh mẽ, việc phát hiện, đào tạo và trọng dụng tài năng được xác định là nhiệm vụ khách quan, mang tính chiến lược và cần được ưu tiên hàng đầu.

Theo Thủ tướng, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, nền giáo dục nước ta đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, nhất là trong công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh tài năng. Nhiều ngôi trường đã trở thành những “cái nôi” đào tạo nhân tài, được biết đến rộng rãi trong và ngoài nước.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, mỗi tấm huy chương mà các em học sinh giành được là kết tinh của trí tuệ, ý chí, tinh thần vượt khó và khát vọng vươn lên, đồng thời phản ánh sự tận tâm của đội ngũ thầy cô, sự đồng hành của gia đình và sự quan tâm của toàn xã hội. Những thành tích này không chỉ là niềm tự hào của cá nhân các em mà còn là minh chứng cho chất lượng giáo dục phổ thông ngày càng được nâng cao và hướng đi đúng đắn trong công tác đào tạo nhân tài.

Thủ tướng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành, địa phương tiếp tục dành sự quan tâm đặc biệt cho giáo dục và đào tạo, coi đây là nền tảng lâu dài của sự phát triển. Việc tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh tài năng cần được thực hiện trên cơ sở khoa học, phù hợp với thực tiễn và nhu cầu phát triển của đất nước.

Bên cạnh đó, Thủ tướng yêu cầu chú trọng phát hiện, đào tạo đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm để trực tiếp bồi dưỡng các học sinh xuất sắc, hướng tới những thành tích cao hơn trong tương lai.

Đáng chú ý, Thủ tướng chỉ đạo xây dựng đề án phát hiện và bồi dưỡng nhân tài trẻ Việt Nam, trong đó nghiên cứu các giải pháp mang tính đột phá về tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ nhân tài, trình Thủ tướng trong quý I/2026. Trong khuôn khổ đề án này, cần xem xét cơ chế hỗ trợ học phí, cấp học bổng, khuyến khích đào tạo song bằng và thí điểm học vượt lớp, vượt cấp phù hợp với điều kiện thực tế.

Ngoài ra, Thủ tướng cho rằng cần có chính sách đặc thù nhằm thu hút nhân tài, các nhà khoa học, chuyên gia giỏi là người Việt Nam ở nước ngoài cũng như người nước ngoài đến làm việc tại Việt Nam, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Về phía đội ngũ giáo viên, Thủ tướng đề nghị tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học, chú trọng phát triển tư duy, kỹ năng, đặc biệt là tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề; thường xuyên tự bồi dưỡng, cập nhật kiến thức để nâng cao trình độ chuyên môn. Đồng thời, cần có cách tiếp cận phù hợp với từng học sinh, nhất là những em có năng khiếu đặc biệt hoặc cá biệt, luôn coi các em như người thân để kịp thời chia sẻ, cảm thông và hỗ trợ.