Thực hư thông tin thu hồi tiền trợ cấp nghỉ hưu trước tuổi chi sai quy định

Gần đây, trên các diễn đàn mạng xã hội và phương tiện truyền thông xuất hiện nhiều luồng thông tin cho rằng Nhà nước bắt đầu siết chặt việc thu hồi tiền nghỉ hưu trước tuổi và tiền thôi việc đối với các trường hợp tinh giản biên chế không đúng đối tượng. Những bài viết này thường dẫn chiếu đến Nghị định số 154/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 15/6/2025. Để giúp mọi người hiểu rõ bản chất sự việc, phóng viên đã đi sâu tìm hiểu về các cơ sở pháp lý và trao đổi với chuyên gia liên quan.

Quy định cũ trong "chiếc áo" pháp lý mới

Thực tế, Nghị định 154 được ban hành vào tháng 6/2025 nhằm thay thế cho Nghị định 29 năm 2023 của Chính phủ. Đáng chú ý, các quy định về việc thu hồi tiền nghỉ hưu trước tuổi hay nghỉ thôi việc khi chi sai quy định vốn đã hiện hữu từ Nghị định 29. Khi Nghị định 154 ra đời, các nội dung này tiếp tục được kế thừa và cụ thể hóa hơn, chứ không phải là quy định hoàn toàn mới như nhiều người lầm tưởng.

Cụ thể, theo Khoản 6 Điều 13 và Điều 14 của Nghị định 154, trong trường hợp thực hiện tinh giản biên chế không đúng quy định, cơ quan chức năng bắt buộc phải thu hồi kinh phí nộp lại ngân sách, đồng thời hủy bỏ các quyết định giải quyết sai phạm. Những người không thuộc diện tinh giản biên chế sẽ được bố trí trở lại làm việc. Song song với đó, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan cũng sẽ bị xem xét xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Khi nào tiền trợ cấp bị thu hồi?

Trao đổi với phóng viên Người lao động, Luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TPHCM) nhấn mạnh rằng Nghị định 154 đã có hiệu lực thi hành ngay từ ngày 16/6/2025. Việc thu hồi tiền không chỉ là biện pháp hành chính mà còn là công cụ bảo vệ ngân sách quốc gia khỏi những sai sót trong quá trình chi trả chính sách hỗ trợ người lao động.

Theo luật sư, cán bộ, công chức, viên chức thường rơi vào diện phải nộp lại tiền khi cơ quan thanh tra hoặc Bảo hiểm xã hội phát hiện sai phạm thuộc hai nhóm chính. Thứ nhất là chi sai đối tượng: cá nhân không nằm trong diện được tinh giản nhưng vẫn được cơ quan xét duyệt cho hưởng chế độ. Thứ hai là chi sai điều kiện, tiêu chuẩn: có sự sai sót trong việc tính toán tuổi đời, thời gian đóng bảo hiểm xã hội hoặc áp dụng mức lương cơ sở, dẫn đến việc chi trả vượt mức hoặc sai lệch so với tiêu chuẩn thực tế.

Quy trình xử lý và trách nhiệm của người đứng đầu

Nghị định 154 quy định quy trình xử lý rất nghiêm ngặt. Ngay khi phát hiện việc giải quyết tinh giản biên chế không đúng quy định, người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp phải có trách nhiệm thông báo cho cơ quan Bảo hiểm xã hội để dừng ngay lập tức việc thanh toán lương hưu và các chế độ liên quan.

Sau đó, cơ quan quản lý sẽ ra văn bản thông báo rõ lý do sai sót và yêu cầu cá nhân đã nhận tiền sai quy định phải nộp lại toàn bộ số kinh phí trợ cấp vào tài khoản Kho bạc Nhà nước. Ngoài việc thu hồi tiền trực tiếp từ cá nhân, người đứng đầu đơn vị còn phải chịu trách nhiệm chuyển trả cho cơ quan Bảo hiểm xã hội số kinh phí đã chi trả trái quy định trong thời gian đối tượng hưởng chế độ (bao gồm lương hưu, trợ cấp và kinh phí mua thẻ bảo hiểm y tế). Đây là nỗ lực nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc thực thi chính sách tinh giản biên chế hiện nay.