Thưởng tiền cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và miễn phí khám sàng lọc thai nhi

Theo Nghị định 168 của Chính phủ ban hành ngày 19/5, Việt Nam sẽ triển khai hàng loạt chính sách hỗ trợ tài chính và y tế quy mô lớn nhằm khuyến khích tăng mức sinh và nâng cao chất lượng dân số.

Chính sách mới quy định sẽ hỗ trợ trực tiếp 2 triệu đồng/người cho các sản phụ thuộc một trong các nhóm sau:

- Phụ nữ là người dân tộc thiểu số rất ít người.

- Phụ nữ sinh đủ 2 con trước khi bước sang tuổi 35.

- Phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp (dưới mức thay thế 2,1 con/phụ nữ).

Nếu sản phụ thuộc nhiều nhóm đối tượng trên thì chỉ được hưởng một mức hỗ trợ duy nhất.

Để cắt giảm thủ tục hành chính, Chính phủ giao Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ vào dữ liệu từ hệ thống đăng ký khai sinh liên thông, ứng dụng VNeID và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để thực hiện chi trả tiền thưởng ngay tại thời điểm người dân đi làm giấy khai sinh cho con.

Nhóm phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người sẽ được nhận hỗ trợ từ 1/7/2026. Chính sách thưởng cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và phụ nữ ở vùng mức sinh thấp sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/1/2027.

Bên cạnh tiền mặt, Nhà nước sẽ hỗ trợ chi phí y tế để phát hiện sớm các dị tật và bệnh lý bẩm sinh nguy hiểm:

- Sàng lọc trước sinh (Tối đa 900.000 đồng/người): Hỗ trợ tầm soát 4 bệnh cơ bản gồm hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia).

- Sàng lọc sơ sinh (Tối đa 600.000 đồng/trẻ): Hỗ trợ tầm soát 5 bệnh gồm suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.

Giai đoạn từ 1/7/2026 đến hết năm 2026, gói khám miễn phí này sẽ ưu tiên áp dụng cho các thai phụ và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, hoặc người dân sinh sống tại các vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo.

Từ ngày 1/1/2027 trở đi, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh trên toàn quốc đều sẽ được ngân sách Nhà nước chi trả chi phí sàng lọc này, cho đến khi các danh mục bệnh trên được Bảo hiểm y tế chính thức tiếp nhận chi trả.

Theo tính toán từ Bộ Y tế, nguồn ngân sách quốc gia cần chuẩn bị khoảng 1.800 tỷ đồng/năm cho việc hỗ trợ phụ nữ sinh con và khoảng 2.000 tỷ đồng/năm cho công tác sàng lọc y tế.

Quyết sách mạnh tay này được ban hành trong bối cảnh tổng tỷ suất sinh của Việt Nam liên tục lao dốc từ mức 2,11 con/phụ nữ (năm 2021) xuống chỉ còn 1,91 con vào năm nay (2026). Xu hướng lười sinh con đang lan rộng từ các đô thị lớn về các vùng nông thôn. Chính phủ kỳ vọng gói hỗ trợ này sẽ giảm bớt áp lực kinh tế cho các cặp vợ chồng, thúc đẩy việc sinh đủ con nhằm giải bài toán già hóa dân số và thiếu hụt lao động trong tương lai.