Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng

Sáng 12/5, phát biểu chỉ đạo tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ 11 nhiệm kỳ 2026-2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết đại hội lần này mở đầu chặng đường phát triển mới của Mặt trận với vị thế, mô hình tổ chức và yêu cầu nhiệm vụ mới. Mặt trận phải tiếp tục là nơi hội tụ lòng dân, phản ánh ý dân, bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh rằng trong kỷ nguyên mới, tinh thần đại đoàn kết dân tộc không chỉ là giá trị truyền thống mà còn trở thành nguồn lực quan trọng cho sự phát triển quốc gia. Đây là sức mạnh giúp huy động các nguồn lực xã hội, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng và góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Theo ông, đoàn kết trong giai đoạn hiện nay cần được xây dựng trên cơ sở tôn trọng những khác biệt hợp pháp, dung hòa lợi ích và cùng hướng đến khát vọng xây dựng đất nước giàu mạnh, hạnh phúc.

Đánh giá về hoạt động của Mặt trận thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận những nỗ lực của hệ thống Mặt trận các cấp trong việc kiện toàn tổ chức, vận hành theo mô hình mới và duy trì sự ổn định trong hoạt động. Nhiều phong trào lớn như xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, xóa nhà tạm hay hỗ trợ khắc phục thiên tai đã đạt được kết quả tích cực. Theo đó, Mặt trận đã phối hợp cùng Chính phủ và các cấp hỗ trợ xóa hơn 334.000 căn nhà tạm, nhà dột nát; vận động hơn 4.200 tỷ đồng hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ và quyên góp 315 tỷ đồng để hỗ trợ nhân dân Cuba.

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng vẫn còn những hạn chế cần khắc phục. Một số nội dung và phương thức vận động nhân dân chưa theo kịp những thay đổi nhanh chóng của đời sống xã hội; một số phong trào còn mang tính hình thức; hoạt động giám sát, phản biện xã hội cũng như quá trình chuyển đổi số chưa đạt hiệu quả như mong muốn.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Mặt trận sẽ khó phát huy vai trò nếu xa rời người dân. Đổi mới không thể chỉ nằm trên giấy tờ hay nghị quyết, và tổ chức này cũng không thể đại diện cho nhân dân nếu không lắng nghe được tiếng nói thực sự từ họ. Bên cạnh đó, hoạt động giám sát và phản biện xã hội chỉ có thể đạt chất lượng khi có đủ bản lĩnh, dữ liệu, đội ngũ chuyên gia và cơ chế theo dõi, thúc đẩy việc giải quyết các kiến nghị đến cùng.

Trong nhiệm kỳ 2026-2031, ông yêu cầu Mặt trận quán triệt sâu sắc quan điểm “Dân là gốc”, lấy người dân làm trung tâm của mọi hoạt động. Hiệu quả của công tác Mặt trận không nên chỉ được đánh giá qua số lượng hội nghị, văn bản hay các lễ phát động, mà phải thể hiện ở niềm tin, sự hài lòng và mức độ tham gia của người dân, cũng như khả năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh rằng Mặt trận vừa có trách nhiệm truyền tải chủ trương đúng đắn của Đảng và chính sách của Nhà nước đến với nhân dân, vừa phải là cầu nối đưa tiếng nói, nguyện vọng, sáng kiến và những bức xúc chính đáng của nhân dân đến với Đảng và Nhà nước.

Trước sự thay đổi nhanh chóng của xã hội với nhiều cộng đồng và không gian kết nối mới, phương thức tập hợp và vận động nhân dân cũng cần được đổi mới. Theo ông, việc vận động không thể chỉ dựa vào các hội nghị hay khẩu hiệu, mà cần được thực hiện thông qua đối thoại, thuyết phục, những lợi ích thiết thực, sự gương mẫu và khả năng giải quyết những vấn đề mà người dân quan tâm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu các chương trình và phong trào của Mặt trận phải chuyển mạnh từ khâu phát động sang tổ chức thực hiện thực chất. Mỗi chương trình cần xác định rõ mục tiêu, trách nhiệm và thời hạn, đồng thời có thể đo lường được tác động đối với đời sống của người dân. Ông khẳng định Mặt trận không làm thay vai trò của Nhà nước hay các tổ chức thành viên, và càng không được hành chính hóa hoạt động của mình.

Trong mô hình tổ chức mới, bộ máy có thể tinh gọn hơn nhưng khả năng tập hợp quần chúng phải rộng hơn; các tầng nấc có thể giảm nhưng hoạt động phải gần dân hơn.

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước cũng yêu cầu Mặt trận tập trung nhiều hơn vào những vấn đề mà người dân quan tâm, những bức xúc của xã hội cũng như các chính sách có ảnh hưởng lớn đến đời sống. Hoạt động phản biện xã hội cần được thực hiện ngay từ giai đoạn đầu của quá trình xây dựng chủ trương, chính sách. Đồng thời phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết các kiến nghị sau giám sát, phản biện, để những đề xuất của Mặt trận không chỉ dừng lại ở báo cáo và đặc biệt là không để các ý kiến chính đáng của nhân dân bị rơi vào im lặng.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, sự đồng thuận trong xã hội không phải là sự im lặng mang tính hình thức, mà phải được xây dựng trên nền tảng dân chủ, lắng nghe và đối thoại, giải quyết hài hòa lợi ích và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Các chương trình an sinh xã hội cần được triển khai minh bạch, đúng đối tượng, vừa hỗ trợ trước mắt vừa hướng tới sinh kế bền vững, việc làm, giáo dục, y tế và khả năng tự vươn lên của mỗi người dân.

Bên cạnh đó, ông yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của Mặt trận nhằm giúp tổ chức này gần dân hơn, tiếp nhận thông tin rộng hơn, phản hồi nhanh hơn và giám sát việc giải quyết kiến nghị một cách minh bạch. Các nền tảng số cần được vận hành hiệu quả để người dân có thể phản ánh, góp ý và kiến nghị mọi lúc, mọi nơi. Trong đó có việc phát triển Cổng Mặt trận số hoạt động 24/7, tổ chức Tháng nghe dân nói và triển khai Bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh.