Từ năm 2026, người vi phạm giao thông có thể bị khấu trừ trực tiếp tiền lương, thu nhập hoặc lương hưu hằng tháng. Những ai sẽ bị trừ lương, trừ bao nhiêu và các lỗi giao thông nào dễ rơi vào diện cưỡng chế nhất?

Từ ngày 1/1/2026, Chính phủ chính thức áp dụng Nghị định 296/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Trong đó, khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập là một trong những biện pháp cưỡng chế được áp dụng khi người vi phạm giao thông không tự nguyện nộp phạt đúng thời hạn theo quyết định xử phạt. Quy định này được xây dựng trên cơ sở Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, nhằm tăng tính răn đe và khắc phục tình trạng cố tình né tránh, chây ỳ nộp phạt.

Theo Điều 10 Nghị định 296/2025/NĐ-CP, phạm vi đối tượng bị áp dụng biện pháp trừ lương đã được mở rộng hơn so với trước đây. Cụ thể, cán bộ, công chức, viên chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công an nhân dân, người làm công tác cơ yếu; người lao động đang hưởng lương hoặc thu nhập tại cơ quan, tổ chức; người lao động làm việc theo mùa vụ, hợp đồng ngắn hạn và cả người đang hưởng lương hưu đều có thể bị cưỡng chế khấu trừ tiền lương hoặc thu nhập nếu không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm giao thông. Đây là điểm mới đáng chú ý so với Nghị định 166/2013/NĐ-CP trước đó.

Việc cưỡng chế trừ tiền lương không được thực hiện ngay sau khi lập biên bản vi phạm mà phải trải qua trình tự, thủ tục chặt chẽ. Trước hết, cơ quan có thẩm quyền sẽ yêu cầu xác minh thông tin về tiền lương, thu nhập hoặc lương hưu của người vi phạm; người bị xử phạt có trách nhiệm cung cấp thông tin trong thời hạn 5 ngày làm việc. Sau khi xác minh xong, cơ quan chức năng sẽ ra quyết định cưỡng chế khấu trừ và gửi đến đơn vị chi trả lương hoặc cơ quan quản lý thu nhập. Việc khấu trừ sẽ được thực hiện vào kỳ lĩnh lương tiếp theo, số tiền thu được chuyển về Kho bạc Nhà nước để thi hành quyết định xử phạt.

Về mức trừ, Nghị định 296/2025/NĐ-CP quy định khá rõ: mỗi lần khấu trừ không quá 30% tiền lương hoặc lương hưu thực nhận sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân; đối với các khoản thu nhập khác, mức trừ tối đa có thể lên đến 50% tổng thu nhập hàng tháng. Tuy nhiên, việc khấu trừ phải đảm bảo mức sống tối thiểu cho người bị cưỡng chế và những người đang được họ nuôi dưỡng theo quy định pháp luật.

Đáng chú ý, biện pháp trừ lương chỉ được áp dụng khi người vi phạm đã bị xử phạt nhưng không tự nguyện nộp phạt đúng thời hạn. Trong bối cảnh các mức xử phạt giao thông hiện nay được điều chỉnh tăng cao theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nguy cơ bị cưỡng chế trừ lương cũng vì thế mà lớn hơn. Chẳng hạn, các hành vi như vượt đèn đỏ, đi ngược chiều, đi trên vỉa hè có thể bị phạt từ 4 – 6 triệu đồng; chạy quá tốc độ từ 20 km/h trở lên bị phạt 6 – 8 triệu đồng, thậm chí 10 – 14 triệu đồng nếu gây tai nạn; vi phạm nồng độ cồn có mức phạt rất nặng, từ 6 triệu đồng đến 40 triệu đồng tùy mức độ và loại phương tiện. Nếu người vi phạm không chấp hành nộp phạt, số tiền này hoàn toàn có thể bị khấu trừ dần vào lương hoặc thu nhập hằng tháng.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng, việc cho phép trừ trực tiếp tiền lương khi vi phạm giao thông không phải là hình thức xử phạt mới, mà là biện pháp cưỡng chế để bảo đảm thi hành quyết định xử phạt hành chính đã có hiệu lực. Quy định này được kỳ vọng sẽ hạn chế tình trạng “né” nộp phạt, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật giao thông của người dân trong thời gian tới.