Một trong những biểu tượng kiên cường nhất của thế hệ thanh niên chống Mỹ cứu nước, người nữ anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của miền Bắc – bà Ngô Thị Tuyển – đã chính thức khép lại hành trình một cuộc đời oanh liệt vào sáng ngày 4/7, hưởng thọ 81 tuổi.

Sự ra đi của bà để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, đồng đội và nhân dân cả nước, nhưng chương sử vàng về người con gái Nam Ngạn mang vóc dáng nhỏ bé làm nên điều phi thường sẽ còn mãi vẹn nguyên trong tâm khảm dải đất xứ Thanh.

Bà Ngô Thị Tuyển tại lễ kỷ niệm 60 năm chiến thắng Hàm Rồng, năm 2025. Ảnh: Lê Hoàng
Bà Ngô Thị Tuyển tại lễ kỷ niệm 60 năm chiến thắng Hàm Rồng, năm 2025. Ảnh: VnExpress.

Người con gái nhỏ bé và kỳ tích gánh vác vận mệnh non sông

Theo thông tin chính thức vào chiều ngày 4/7 từ Ủy ban nhân dân phường Hạc Thành (tỉnh Thanh Hóa), Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển đã từ trần vào hồi 9h18 cùng ngày. Lễ truy điệu dành cho bà sẽ được tổ chức trang trọng vào lúc 14h ngày 5/7 tại tư gia, sau đó linh cữu của bà sẽ được đưa đi an táng tại nghĩa trang Chợ Nhàng.

Anh hùng Ngô Thị Tuyển sinh năm 1946, có quê gốc tại phường Nam Ngạn, Thành phố Thanh Hóa (nay thuộc địa bàn phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa). Trong những năm tháng sục sôi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi còn là một cô gái mười chín đôi mươi, bà đã hăng hái tham gia vào lực lượng dân quân tự vệ thuộc tiểu khu Nam Ngạn, trực tiếp đứng nơi đầu sóng ngọn gió để chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng.

Khi giặc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, khu vực Hàm Rồng được xem là “yết hầu” giao thông chiến lược vô cùng quan trọng, tuyến đường độc đạo vận chuyển khí tài mà không quân Mỹ tập trung mọi hỏa lực hòng cắt đứt sự chi viện từ hậu phương lớn miền Bắc cho tiền tuyến lớn miền miền Nam. Trong hai ngày khốc liệt mùng 3 và mùng 4/4/1965, từng tốp máy bay Mỹ liên tục dội bom bắn phá điên cuồng dải đất Nam Ngạn - Hàm Rồng.

Chính tại dải đất rực lửa ấy, nữ dân quân Ngô Thị Tuyển đã dũng cảm đối mặt với lằn ranh sinh tử. Trải qua nhiều trận bom đạn dội xuống ngay sát bên mình, bà bị trúng thương nặng với tỷ lệ thương tật để lại trên cơ thể lên tới 44%. Thế nhưng, vết thương thịt da không thể làm chùn bước chân của người chiến sĩ. Giữa thời khắc đoàn xe tiếp tế chở đạn từ thị xã Thanh Hóa ra bờ Bắc bị nghẽn, cứu binh hỏa lực cho các trận địa đang vô cùng cấp bách, cô gái Ngô Thị Tuyển khi ấy với vóc dáng mảnh khảnh, cân nặng chỉ vỏn vẹn 42 kg, đã đưa bờ vai gầy làm điểm tựa. Bà chủ động nhờ đồng đội đỡ lên vai hai hòm đạn dính liền nhau có tổng trọng lượng lên tới 98 kg – nặng gấp hơn hai lần cơ thể mình – rồi cứ thế băng băng vượt qua đường đê dốc, chuyển đạn kịp thời xuống tàu để tiếp ứng cho tiền tuyến.

Ngo Thi Tuyen anh 2
Hình ảnh nữ dân quân Ngô Thị Tuyển vác 2 hòm đạn nặng 98 kg phục vụ bộ đội chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng. Ảnh tư liệu.

Biểu tượng bất tử của lực lượng phòng không miền Bắc

Tinh thần chiến đấu ngoan cường của nữ dân quân Ngô Thị Tuyển cùng quân và dân Hàm Rồng - Nam Ngạn trong 2 ngày đêm lịch sử đó đã kết tinh thành chiến thắng vang dội: bắn rơi tổng cộng 47 máy bay Mỹ, giữ vững an toàn cho cây cầu huyết mạch Hàm Rồng. Đây trở thành một trong những chiến thắng tiêu biểu, lẫy lừng nhất của lực lượng phòng không miền Bắc.

Ghi nhận những đóng góp và thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 1/1/1967, ở độ tuổi 21 tràn đầy xuân xanh, bà Ngô Thị Tuyển vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sự kiện này mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt khi bà chính là người phụ nữ đầu tiên của toàn miền Bắc nhận được danh hiệu cao quý này. Bên cạnh đó, cuộc đời hoạt động cách mạng của bà còn được ghi dấu bởi hai Huân chương Chiến công hạng ba, Huy hiệu Bác Hồ, và niềm vinh dự lớn lao khi có tới ba lần được trực tiếp gặp gỡ Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Khi khói lửa chiến tranh lùi xa, người nữ anh hùng tiếp tục miệt mài học tập và cống hiến cho quê hương. Bà lần lượt công tác tại Tỉnh Đoàn Thanh Hóa, sau đó chuyển sang cống hiến tại Ban Chỉ huy Quân sự thị xã Thanh Hóa và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh. Đến năm 1998, bà chính thức nghỉ hưu, khép lại chặng đường quân ngũ vẻ vang của mình với quân hàm Trung tá. Sự ra đi của Trung tá, Anh hùng Ngô Thị Tuyển là một mất mát lớn, nhưng biểu tượng người con gái biểu trưng cho ý chí "gan vàng dạ ngọc" bên dòng sông Mã anh hùng sẽ còn mãi vẹn nguyên cùng non sông.

PV (SHTT)