Đường đi dòng tiền "bẩn" 14 tỷ USD Bitcoin của trùm lừa đảo Campuchia Chen Zhi

Ngày 14/10, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) thông báo đã tịch thu 127.271 Bitcoin, tương đương gần 14 tỷ USD theo tỷ giá hiện nay, từ Chen Zhi, Chủ tịch Tập đoàn Prince Holding Group có trụ sở tại Campuchia.

Đây là vụ tịch thu tài sản kỹ thuật số lớn nhất trong lịch sử DOJ, đánh dấu bước ngoặt trong cách các cơ quan pháp luật xử lý tội phạm tài chính xuyên quốc gia trong kỷ nguyên blockchain.

Theo cáo trạng của Văn phòng Công tố Quận Đông New York, Chen Zhi – quốc tịch Campuchia, gốc Hoa – bị truy tố về âm mưu lừa đảo và rửa tiền xuyên quốc gia, vận hành các “trại lừa đảo” cưỡng bức lao động tại Campuchia.

Hàng nghìn lao động bị buôn bán từ nhiều nước, bị giam trong các khu phức hợp kín tường rào, dây thép gai, buộc phải điều hành các trò lừa đảo đầu tư tiền mã hóa kiểu "mổ lợn" ( pig butchering ).

Các công tố viên cho biết, Prince Group chỉ là vỏ bọc cho một “đế chế tội phạm mạng công nghiệp”. Dưới sự chỉ đạo của Chen, hàng trăm người bị ép vận hành “phone farms” – hệ thống gọi điện tự động dùng hàng triệu số điện thoại để lừa đảo.

Chen thậm chí còn lưu trữ hình ảnh, tài liệu về các vụ tra tấn, đánh đập, và trực tiếp ra lệnh trừng phạt những người “gây rối”, với chỉ thị "không được đánh chết”.

Mạng lưới công ty vỏ bọc và “đế chế ngầm” của Chen Zhi

Điều tra của OFAC (Cục Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Mỹ) phát hiện Prince Group đã xây dựng một mạng lưới hơn 100 pháp nhân ở nhiều quốc gia, phần lớn là công ty không có hoạt động thực tế.

Các doanh nghiệp này được lập ra để chuyển dòng tiền, mua bất động sản, đầu tư tài chính hoặc điều hành các “trung tâm lừa đảo” dưới vỏ bọc doanh nghiệp hợp pháp.

Nhiều trợ lý thân cận của Chen – như Guy Chhay, Ing Dara, Zhu Zhongbiao (“Jack Zhu”) và Karen Chen - giữ vai trò giám đốc hoặc chủ sở hữu danh nghĩa tại các công ty này, chịu trách nhiệm thay mặt Chen điều phối giao dịch ngân hàng, quản lý tài khoản và chuyển khoản quốc tế.

Theo OFAC, hệ thống này vận hành như “một đế chế tài chính song song, vừa rửa tiền, vừa tài trợ ngược lại cho các hoạt động tội phạm tại Campuchia, Myanmar và Lào”.

Song song với Prince Group, Bộ Tài chính Mỹ còn xác định Huione Group, một tập đoàn tài chính có trụ sở tại Campuchia, là “trung tâm rửa tiền chính”. Theo báo cáo của FinCEN, Huione đã rửa hơn 4 tỷ USD tiền phạm pháp từ 2021 đến đầu 2025.

Huione được cho là “cánh tay tài chính” của Prince Group, giúp xử lý khâu hợp thức hóa tiền lừa đảo qua các lớp công ty trung gian, ví điện tử và mạng lưới trao đổi tiền ảo khu vực.

Sơ đồ truy vết dòng tiền MÃ HóA do Chainalysis thực hiện

Sơ đồ mô phỏng cách các quỹ bất hợp pháp di chuyển giữa các ví, dịch vụ và tổ chức khác nhau trong mạng lưới rửa tiền quốc tế, bao gồm cả những tổ chức bị Mỹ trừng phạt theo mục 311 của FinCEN.

Sơ đồ cho thấy Huione Group/Prince Group hoạt động như một trạm trung chuyển rửa tiền xuyên biên giới. Các nguồn tiền từ tội phạm mạng (lừa đảo, ma túy, mại dâm) được gom về ví của Huione, sau đó phân tán xuống các dịch vụ hợp pháp hoặc bán hợp pháp để “làm sạch”.

Một nhánh khác của Prince Group bị phát hiện mở rộng sang Palau, đảo quốc Thái Bình Dương. Công ty Grand Legend International Asset Management do Chen Zhi kiểm soát đã thuê đảo Ngerbelas trong 99 năm để xây dựng khu nghỉ dưỡng hạng sang.

Bộ Tài chính Mỹ cho rằng dự án này thực chất nhằm hợp thức hóa tiền phạm tội dưới vỏ bọc “đầu tư quốc tế”, với sự hỗ trợ của Rose Wang, một doanh nhân Trung Quốc tại Palau bị cáo buộc là “tác nhân tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia”.

Rose Wang bị liệt kê là người trợ giúp vật chất cho Prince Group, giúp xin giấy phép thuê đất và che giấu nguồn vốn thực sự.

Từ Campuchia đến Palau, mạng lưới của Chen Zhi đã chứng minh một mô hình rửa tiền hoàn chỉnh: kiếm lợi từ lừa đảo, rửa sạch qua ví tiền số, hợp pháp hóa bằng bất động sản và đầu tư quốc tế.

Mỹ tịch thu gần 14 tỷ USD Bitcoin của Chen Zhi như thế nào?

Quy trình tịch thu 127.271 Bitcoin từ "trùm lừa đảo" Campuchia Chen Zhi trải qua nhiều bước phức tạp nhưng tựu chung ở ba bước.

Bước 1: Truy vết on-chain – “Khóa” dòng tiền kỹ thuật số

Trái với suy nghĩ phổ biến, Bitcoin không hoàn toàn ẩn danh. Mọi giao dịch đều được ghi vĩnh viễn trên chuỗi khối (blockchain) công khai, cho phép giới điều tra lần theo dấu vết từng đồng tiền.

Nhóm của Chen Zhi áp dụng mô hình rửa tiền cổ điển gọi là “spray - funnel”: chia nhỏ tiền từ ví gốc ra hàng trăm địa chỉ trung gian (spray), để một thời gian ngắn rồi gom lại về vài ví lõi (funnel) - tương tự như các nhánh sông đổ về dòng chính.

Trên lý thuyết, quy trình này rất khó truy vết. Nhưng ở góc độ phân tích dữ liệu on-chain, các hành vi “phân tán – hội tụ” lặp lại này tạo nên mẫu (graph pattern) đặc trưng.

Các công ty phân tích blockchain như TRM Labs và Chainalysis đã dùng thuật toán phân cụm (clustering algorithm) để nhận diện luồng tiền quay vòng, xác định rằng mọi ví “vô danh” đều quy về cùng một chủ kiểm soát – Prince Group.

Bước 2: Phong tỏa tài chính - “Cắt đường quy đổi tiền mặt”

Khi đã khóa chặt dòng tiền trên chuỗi, chính phủ Mỹ kích hoạt bộ đôi biện pháp tài chính:

- Lệnh trừng phạt của Bộ Tài chính (OFAC): Chen Zhi và toàn bộ thực thể liên quan bị đưa vào danh sách cấm, cấm mọi tổ chức thuộc phạm vi pháp lý Hoa Kỳ giao dịch.

- Đạo luật Chống Rửa tiền §311 (FinCEN): Các công ty chủ chốt của Prince Group bị xác định là “mối đe dọa rửa tiền chính”, bị cắt hoàn toàn khỏi hệ thống thanh toán bù trừ bằng USD.

Kể từ đó, dù về mặt kỹ thuật Chen Zhi vẫn nắm khóa riêng để kiểm soát các ví Bitcoin, song “giá trị kinh tế thực” - khả năng chuyển đổi ra USD hoặc dùng trong giao dịch quốc tế - đã bị vô hiệu hóa.

Bước 3: Tịch thu tư pháp – “Chuyển quyền sở hữu hợp pháp”

Điểm đáng chú ý trong vụ này là các cơ quan Mỹ không hề phá khóa ví Bitcoin mà giành quyền kiểm soát hợp pháp qua quy trình tư pháp. Dựa trên lệnh khám xét và thu giữ, họ tịch thu seed phrase, ví cứng (hardware wallet) hoặc quyền ký giao dịch.

Sau đó, cơ quan điều tra thực hiện một giao dịch chuyển tiền hợp lệ, giống như chính chủ sở hữu, để di chuyển 127.271 Bitcoin sang địa chỉ ví thuộc quyền lưu ký của chính phủ Mỹ.

Khoảnh khắc giao dịch này được mạng lưới blockchain xác nhận, “quyền kiểm soát kỹ thuật” và “quyền sở hữu pháp lý” hợp nhất, chính thức chuyển toàn bộ số Bitcoin từ Chen Zhi sang Chính phủ Hoa Kỳ.

Vụ việc chứng minh một thực tế: trong thế giới blockchain, “tài sản on-chain không thể bị tịch thu” chỉ là ảo tưởng – khi nhà chức trách đủ công nghệ, pháp lý và bằng chứng, họ vẫn có thể thu hồi tài sản kỹ thuật số như bất kỳ tài sản nào khác.

Số Bitcoin 14 tỷ USD sẽ đi đâu?

Hiện nay, 127.271 Bitcoin đang được Bộ Tư pháp Mỹ tạm quản lý . Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh lập “Kho dự trữ Bitcoin chiến lược quốc gia” và nhiều nghị sĩ, như Cynthia Lummis, kêu gọi chuyển số tài sản này vào quỹ dự trữ thay vì bán tháo.

Tuy nhiên, các luật sư cho rằng tiến trình này có thể kéo dài nhiều năm, bởi chính phủ còn phải xác định, hoàn trả thiệt hại cho nạn nhân ở hàng chục quốc gia.