Đời sống
03/08/2025 16:00Ăn trái cây đừng ăn phần nguy hiểm này: Có thể gây ngộ độc, thậm chí dẫn đến tử vong
Không ít người từng bị dọa rằng: “Nuốt hạt dưa hấu sẽ mọc cây trong bụng”. Nhưng thực tế, những loại hạt phổ biến như hạt nho, lựu, dưa hấu… nếu lỡ nuốt phải thì không cần quá lo lắng.
Lý do là hệ tiêu hóa con người không thể phân giải được lớp vỏ cứng của các loại hạt này, nên chúng thường sẽ tự động được đào thải qua đường ruột, không gây ảnh hưởng gì. Thậm chí trong tự nhiên, đây chính là cách nhiều loài cây phát tán giống thông qua động vật.
Một số loại hạt như hạt sầu riêng, hạt mít sau khi nấu chín còn có thể ăn được, thậm chí khá ngon, bùi như hạt dẻ, nhiều gia đình còn dùng để nấu canh.
Nhưng có những loại hạt tưởng vô hại lại chứa độc
1. Hạt của nhóm trái cây thuộc họ Hoa hồng (Rosaceae): Táo, lê, mận, mơ, anh đào, hồng, sơn tra…
Các loại hạt này chứa chất cyanogenic glycoside, khi nhai hoặc tiêu hóa sẽ chuyển hóa thành axit xyanhydric (hydrogen cyanide - HCN), một chất gây ngộ độc thần kinh nghiêm trọng.
Cụ thể, HCN có thể gây khó thở, thiếu oxy, thậm chí tử vong nếu lượng hấp thụ vượt ngưỡng. Tuy nhiên, hàm lượng độc tố trong một hạt táo hay hạt lê đơn lẻ là rất nhỏ, phải ăn đến cả trăm hạt nghiền nát mới có nguy cơ ngộ độc rõ rệt.
Vậy nên, nếu vô tình nuốt vài hạt thì không cần quá hoảng hốt. Tuy nhiên với trẻ nhỏ, người già hoặc người có hệ miễn dịch yếu, vẫn nên chú ý tránh để nuốt nhầm.
2. Hạt hạnh nhân đắng
Hạnh nhân đắng chứa tới 2-4% glycoside amygdalin, một dạng tiền chất của HCN. Chỉ cần ăn khoảng 20-60 hạt mơ đắng, tùy thể trạng từng người, đã có thể gây ngộ độc.
Các sản phẩm hạnh nhân bán trong siêu thị thực chất là hạnh nhân ngọt (sweet almond), có hàm lượng chất độc cực thấp và an toàn để tiêu thụ. Tuy nhiên, do hai loại rất giống nhau về hình dáng, chuyên gia khuyến cáo không nên tự ý nhặt nhạnh, chế biến hạt hạnh nhân hoặc hạt đào tại nhà.
3. Hạt bạch quả
Dù có vị thơm, béo bùi và thường được dùng trong món chè hoặc tiềm gà, hạt bạch quả vẫn chứa độc tố như axit ginkgolic và ginkgotoxin, có thể gây ngộ độc thần kinh, rối loạn tiêu hóa và dị ứng.
Không dừng lại ở đó, hạt bạch quả cũng có thể chứa cyanide và các alkaloid độc khác, có thể tương tác tạo thành phản ứng nguy hiểm cho cơ thể.
Tuy các độc tố này không tích lũy trong cơ thể và bị phá hủy phần lớn khi nấu kỹ, nhưng việc tự chế biến, đặc biệt không đúng cách hoặc ăn quá liều, vẫn tiềm ẩn nguy cơ lớn.
Một vài lưu ý khác với hạt trái cây
1. Dùng hạt để làm đẹp hay bổ sung dưỡng chất? Hiểu đúng kẻo phản tác dụng
Nhiều người nghe nói hạt nho có chất chống oxy hóa, hạt lựu có thể làm trắng da, nên thường cố ăn cả hạt. Tuy nhiên, các chất này chỉ phát huy tác dụng khi được chiết xuất bằng công nghệ chuyên biệt. Việc nhai hoặc nuốt hạt trực tiếp gần như không mang lại lợi ích gì, thậm chí còn gây hại cho dạ dày và ruột vì lớp vỏ cứng không tiêu hóa được.
2. Hạt táo tàu “sát thủ thầm lặng” trong món cháo
Nhiều người có thói quen bỏ nguyên quả táo đỏ vào nồi cháo, nhưng lại không lấy bỏ hạt. Điều này vô cùng nguy hiểm: hạt táo đỏ rất cứng và nhọn, nếu sơ ý nuốt phải có thể gây mắc kẹt ở cổ họng, rách thực quản, chảy máu, nhiễm trùng. Trường hợp hạt lọt vào đường ruột, có thể gây tắc ruột, đau bụng dữ dội, nôn ói, thậm chí phải mổ để lấy ra.
Không phải loại hạt nào cũng nguy hiểm, nhưng việc hiểu rõ đặc tính từng loại để tránh ngộ độc là điều cần thiết. Đặc biệt, tuyệt đối không tự ý chế biến các loại hạt có độc như hạt mơ đắng, hạt ngân hạnh, hay dùng các loại hạt như phương thuốc làm đẹp mà thiếu cơ sở khoa học.
Trái cây là “vàng” cho sức khỏe nhưng nếu không cẩn thận với phần “hạt”, rất có thể lại trở thành con dao hai lưỡi.
