Nhiệt độ giảm sâu không chỉ gây ra các bệnh hô hấp mà còn là "cú sốc" lớn đối với thận. Thiếu nước, lười vận động và thói quen nhịn tiểu trong mùa lạnh đang đẩy nhiều người vào nguy cơ suy thận cấp mà không hề hay biết.

Khi nhiệt độ hạ thấp, chúng ta thường lo lắng cho lá phổi hay trái tim mà quên mất rằng hai quả thận - những "nhân viên pha chế" mẫn cán của cơ thể - cũng đang phải gồng mình chống chọi với giá rét. Theo các chuyên gia y tế, mùa đông chính là thời điểm các ca tổn thương thận cấp tính (AKI) tăng vọt, biến những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại trở thành "sát thủ" đối với hệ bài tiết.

Bác sĩ Aditya Nayak, chuyên gia thận học tại Bệnh viện Zen Multispeciality (Ấn Độ), cảnh báo rằng thời tiết lạnh tác động tiêu cực đến thận qua cơ chế gọng kìm.

Nhiệt độ thấp khiến các mạch máu co lại để giữ nhiệt, vô tình làm giảm lượng máu tưới đến thận. Điều này buộc thận phải làm việc quá tải trong điều kiện thiếu hụt oxy và dưỡng chất.

Các ổ nhiễm trùng từ đường hô hấp hoặc đường tiết niệu (UTI) dễ dàng bùng phát, giải phóng độc tố tấn công trực tiếp vào bộ lọc của thận.

Cảm giác ít khát nước vào mùa đông khiến nhiều người lười uống nước, dẫn đến tình trạng máu đặc hơn và chất thải tích tụ, dễ hình thành sỏi.

Một nghiên cứu năm 2023 trên tạp chí BMC Nephrology xác nhận số ca nhập viện vì suy thận thường đạt đỉnh vào mùa đông do các tác nhân cộng dồn từ môi trường và nhiễm trùng.

Bác sĩ Nayak nhấn mạnh, đối với người trên 65 tuổi hoặc người có tiền sử bệnh thận, việc tiêm phòng cúm và viêm phổi là cực kỳ quan trọng. Dù không ngăn chặn 100% mầm bệnh, tiêm chủng giúp giảm mức độ nghiêm trọng của các đợt viêm nhiễm, từ đó bảo vệ thận khỏi các biến chứng suy cấp tính.

9 nguyên tắc vàng bảo vệ thận khi trời lạnh

Để giúp hệ bài tiết vượt đông an toàn, các bác sĩ khuyến cáo thực hiện nghiêm túc bộ quy tắc sau:

- Giữ ấm đa tầng: Mặc nhiều lớp để duy trì thân nhiệt, tránh tình trạng co mạch đột ngột.

- Chủ động uống nước: Đừng đợi đến khi khát. Hãy uống nước đều đặn để "rửa sạch" độc tố và ngăn ngừa sỏi thận.

- Dinh dưỡng "đề kháng": Tăng cường vitamin C từ rau xanh, trái cây để củng cố hệ miễn dịch.

- Tuyệt đối không nhịn tiểu: Thói quen ngại đi vệ sinh khi trời lạnh là nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI).

- Nói không với mặn: Cắt giảm muối và đồ chế biến sẵn để giảm áp lực lên huyết áp và bộ lọc của thận.

- Tăng cường tầm soát: Người có bệnh nền cần theo dõi sát chỉ số huyết áp, lượng nước tiểu và xét nghiệm máu định kỳ.

- Cảnh giác dấu hiệu lạ: Đi khám ngay nếu có triệu chứng tiểu buốt, đau vùng dưới rốn hoặc sốt cao.

- Dùng kháng sinh đúng phác đồ: Tuyệt đối không tự ý dừng thuốc để tránh vi khuẩn kháng thuốc gây tái phát nhiễm trùng thận.

- Kiểm soát bệnh nền: Giữ ổn định đường huyết và huyết áp – hai yếu tố quyết định "tuổi thọ" của thận.