Nhiều người cho rằng tiền bảo hiểm y tế đã đóng sẽ không thể lấy lại. Tuy nhiên, từ năm 2026, một số trường hợp cụ thể vẫn được cơ quan bảo hiểm xem xét hoàn trả phần tiền chưa sử dụng nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Bước sang năm 2026, quy định về hoàn trả tiền đóng bảo hiểm y tế (BHYT) tiếp tục được thực hiện nhằm đảm bảo quyền lợi cho người tham gia. Theo hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và căn cứ Luật Bảo hiểm y tế, có ba tình huống phổ biến mà người dân có thể được nhận lại khoản tiền đã đóng trước đó.

Trường hợp thường gặp nhất là người tham gia thay đổi nhóm đối tượng đóng BHYT. Chẳng hạn, một người đang mua BHYT theo hộ gia đình nhưng sau đó ký hợp đồng lao động và được doanh nghiệp đóng BHYT bắt buộc; hoặc người tự tham gia nhưng sau này thuộc diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ toàn bộ mức đóng. Khi sự thay đổi này diễn ra, phần tiền tương ứng với thời gian còn lại của thẻ cũ sẽ được xem xét hoàn trả kể từ thời điểm thẻ mới bắt đầu có hiệu lực.

Một tình huống khác phát sinh khi Nhà nước điều chỉnh tăng mức hỗ trợ đóng BHYT cho một số nhóm đối tượng. Nếu người dân đã đóng theo mức cũ và chưa sử dụng thẻ trong khoảng thời gian được điều chỉnh chính sách, cơ quan bảo hiểm sẽ tính toán để hoàn lại phần chênh lệch. Quy định này nhằm bảo đảm người tham gia không bị thiệt thòi khi chính sách thay đổi trong lúc thẻ vẫn còn giá trị.

Ngoài ra, trong trường hợp người tham gia BHYT qua đời trước khi thẻ có hiệu lực sử dụng, thân nhân có thể làm thủ tục đề nghị hoàn trả số tiền đã đóng cho thời gian chưa sử dụng. Việc giải quyết sẽ được thực hiện sau khi cơ quan bảo hiểm kiểm tra, xác minh hồ sơ theo đúng quy định.

Số tiền được hoàn không tính tràn lan mà dựa trên thời gian thực tế chưa sử dụng thẻ, tính từ ngày thẻ mới có hiệu lực hoặc ngày chính sách hỗ trợ mới bắt đầu áp dụng đến khi thẻ cũ hết hạn. Mức hoàn cụ thể phụ thuộc vào số tiền đã đóng và thời gian còn lại.

Để được giải quyết, người tham gia hoặc thân nhân cần lập tờ khai theo mẫu TK1-TS và nộp tại cơ quan bảo hiểm xã hội nơi quản lý, hoặc thực hiện qua cổng dịch vụ công của ngành bảo hiểm. Việc chủ động kiểm tra lại tình trạng tham gia BHYT là cần thiết, bởi không ít người thuộc diện được hoàn tiền nhưng không nắm rõ thông tin nên bỏ lỡ quyền lợi của mình.

Theo Nguyễn Trang (SHTT)