Bước đột phá của y học toàn cầu: Liệu pháp tiêm thông minh tiêu diệt tận gốc khối u ác tính chỉ trong vài tuần

Theo ghi nhận từ nhật báo danh tiếng The Guardian của Anh, giới khoa học và các chuyên gia y tế đang dành những lời tán dương đặc biệt cho một kết quả thử nghiệm lâm sàng được đánh giá là “chưa từng có” trong lịch sử y học hiện đại. Cuộc nghiên cứu mang tầm vóc quốc tế này mang lại một tia hy vọng mới, vô cùng mạnh mẽ cho những bệnh nhân mắc bệnh ung thư đang ở giai đoạn di căn hoặc tái phát nặng. 

Đây là nhóm đối tượng bệnh nhân đặc biệt nguy kịch, những người mà cơ thể đã hoàn toàn mất đi khả năng đáp ứng hay nói cách khác là đã kháng lại toàn bộ các phương pháp điều trị tiêu chuẩn hiện hành. Trọng tâm của bước tiến y khoa vĩ đại này chính là một loại thuốc tiêm mang tên amivantamab, một vũ khí sinh học thế hệ mới có khả năng làm co hẹp hoặc thậm chí là quét sạch hoàn toàn các khối u cứng đầu khỏi cơ thể người bệnh chỉ sau một vài tuần ngắn ngủi bước vào phác đồ điều trị.

Nền tảng của sự thành công vượt bậc này xuất phát từ một thử nghiệm lâm sàng quốc tế quy mô lớn, được triển khai đồng thời tại trung tâm y tế của 11 quốc gia trên thế giới. Loại thuốc tiêm amivantamab do tập đoàn dược phẩm hàng đầu Johnson & Johnson nghiên cứu và phát triển. Trong quá trình thử nghiệm, thuốc đã chứng minh tính hiệu quả ưu việt khi giúp làm thu nhỏ đáng kể kích thước khối u ở hơn một phần ba số lượng bệnh nhân tham gia chương trình nghiên cứu. 

Đáng kinh ngạc hơn cả, đối với một nhóm gồm 15 bệnh nhân cụ thể, các bác sĩ đầu ngành ghi nhận một kết quả lâm sàng lý tưởng: các khối u ác tính đã hoàn toàn biến mất, không còn để lại bất kỳ dấu vết nào. Giáo sư Kevin Harrington, một chuyên gia có uy tín lớn về liệu pháp sinh học điều trị ung thư hiện đang công tác tại Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR), đã không giấu nổi sự phấn khích khi nhận định rằng đây là những phản ứng điều trị vô cùng mạnh mẽ và chưa từng được chứng kiến ở những bệnh nhân mà tế bào ung thư đã phát triển cơ chế kháng lại cả hóa trị truyền thống lẫn liệu pháp miễn dịch tiên tiến. 

Giáo sư khẳng định, đối với một nhóm bệnh nhân vốn đã cạn kiệt các lựa chọn cứu chữa như thế này, mức độ hiệu quả mà amivantamab mang lại thực sự là một kỳ tích đáng kinh ngạc, hứa hẹn sẽ mang đến cơ hội sống và lợi ích thiết thực cho hàng nghìn bệnh nhân mỗi năm. Toàn bộ báo cáo khoa học chi tiết về thành tựu mang tính bước ngoặt này đã được lựa chọn để trình bày vào ngày 31/5 tại thành phố Chicago, bang Illinois, Hoa Kỳ, trong khuôn khổ hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) – sự kiện khoa học chuyên ngành về ung thư có quy mô lớn nhất trên phạm vi toàn cầu.

Đi sâu vào chi tiết của chiến dịch thử nghiệm lâm sàng, các nhà khoa học đã tiến hành áp dụng loại thuốc tiêm này trên cơ thể của 102 bệnh nhân đang phải chống chọi với căn bệnh ung thư đầu và cổ. Đây được biết đến là loại ung thư có mức độ nguy hiểm cao và phổ biến thứ sáu trên toàn thế giới. Kết quả thống kê y tế thực tế mang lại những tín hiệu vô cùng lạc quan khi có tới 43 bệnh nhân ghi nhận tình trạng khối u bị teo nhỏ hoặc biến mất hoàn toàn. 

Cụ thể, trong số đó có 28 người có kích thước khối u sụt giảm một cách rõ rệt và 15 người hoàn toàn sạch bóng tế bào ung thư. Không dừng lại ở đó, nhóm nghiên cứu cũng tiết lộ rằng loại thuốc tiêm này đang cho thấy những dấu hiệu hiệu quả tương tự khi được thử nghiệm trên các bệnh nhân mắc ung thư phổi. Chính vì tiềm năng vô hạn này, amivantamab hiện đang được đưa vào chương trình đánh giá chuyên sâu trong khoảng 60 cuộc thử nghiệm lâm sàng khác nhau, phần lớn tập trung vào ung thư phổi và đang tiếp tục mở rộng biên độ nghiên cứu sang các ca ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày cũng như ung thư não.

Lý giải về sự thần kỳ này, các nhà khoa học đánh giá amivantamab là một loại thuốc cực kỳ "thông minh" và có tính chiến lược cao nhờ khả năng điều động sức mạnh tổng lực, tấn công trực diện vào các tế bào ung thư theo ba cơ chế khác biệt cùng một lúc. Mũi tấn công thứ nhất của thuốc nhắm vào việc phong tỏa hoàn toàn EGFR (thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì) – một loại protein mang tính sống còn giúp nuôi dưỡng và thúc đẩy sự phát triển của khối u. 

Mũi tấn công thứ hai đảm nhận vai trò ngăn chặn con đường MET, một lối thoát hiểm sinh học mà các tế bào ác tính thường xuyên lợi dụng để né tránh và vô hiệu hóa tác động của các biện pháp điều trị lâm sàng. Ở mũi tấn công thứ ba, loại thuốc này đóng vai trò như một ngòi nổ kích hoạt mạnh mẽ hệ thống miễn dịch tự thân của cơ thể, giúp các tế bào miễn dịch nhận diện chính xác và tổng lực tấn công tiêu diệt khối u. Sự kết hợp ba chiều này đã kéo dài thời gian sống trung vị của các bệnh nhân đạt tới con số 12,5 tháng. 

Đây là một cột mốc mang ý nghĩa nhân văn và khoa học sâu sắc, bởi nhóm đối tượng được lựa chọn tham gia thử nghiệm là những bệnh nhân ung thư đầu và cổ không liên quan đến virus HPV – một phân nhóm bệnh nhân có tiên lượng cực kỳ xấu, chịu nhiều đau đớn và có độ khó điều trị cao hơn rất nhiều so với những ca bệnh có liên quan đến HPV.

Một ưu điểm mang tính cách mạng khác giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh chính là việc amivantamab được thiết kế để sử dụng theo phương pháp tiêm trực tiếp dưới da với tần suất ba tuần một lần, thay thế hoàn toàn cho phương pháp truyền tĩnh mạch kéo dài và phức tạp phổ biến hiện nay. Sự thay đổi này không chỉ giúp cho tốc độ điều trị diễn ra nhanh chóng, mang lại sự thuận tiện tối đa cho người bệnh mà còn giúp các bác sĩ dễ dàng triển khai phác đồ ngay tại các phòng khám ngoại trú. Hồ sơ an toàn của thuốc cũng rất ấn tượng khi phần lớn các tác dụng phụ không mong muốn chỉ dao động ở mức độ nhẹ cho đến trung bình, và tỷ lệ bệnh nhân bắt buộc phải ngừng lộ trình điều trị do cơ thể phản ứng với tác dụng phụ chiếm chưa đầy 10%.

Minh chứng sống động nhất cho bước tiến vượt bậc này là câu chuyện của ông Carl Walsh, 56 tuổi, một trong những người đầu tiên đón nhận cơ hội hồi sinh từ phương pháp này. Ông Walsh được chẩn đoán mắc bệnh ung thư lưỡi vào tháng 5/2024. Trước đó, ông đã trải qua cả hai liệu pháp nặng nề là hóa trị và liệu pháp miễn dịch nhưng cơ thể đều hoàn toàn kháng thuốc và thất bại. Tới tháng 7/2025, ông được các bác sĩ giới thiệu tham gia vào chương trình thử nghiệm có tên OrigAMI-4 tại Bệnh viện danh tiếng Royal Marsden. Cho đến nay, ông Walsh đã bước sang chu kỳ điều trị thứ 17 và bày tỏ sự mãn nguyện tột cùng trước những tiến triển kỳ diệu của cơ thể.

Ông Walsh xúc động chia sẻ rằng bản thân giờ đây đã có thể quay trở lại nhịp sống sinh hoạt gần như người bình thường. Trước khi tiếp cận với amivantamab, căn bệnh ung thư lưỡi quái ác khiến toàn bộ vùng mặt và cổ của ông bị sưng đau nghiêm trọng, tước đi khả năng giao tiếp và ăn uống. Vào giai đoạn tăm tối nhất của bạo bệnh, thực đơn duy nhất ông có thể nuốt nổi chỉ bao gồm súp, bánh pudding gạo, mì hộp, trứng ốp la cùng 3 chai sữa dinh dưỡng mỗi ngày, khiến cơ thể suy kiệt và sụt cân nghiêm trọng. 

Tuy nhiên, chỉ sau vỏn vẹn hai chu kỳ tiêm thuốc đầu tiên, tình trạng sưng tấy giảm mạnh và các cơn đau đớn cũng biến mất rõ rệt. Sau sáu tháng kiên trì điều trị, chế độ ăn uống của ông đã hoàn toàn phục hồi như trước khi đổ bệnh, thậm chí ông đã có thể thoải mái thưởng thức lại một miếng bít tết lớn yêu thích. Đặc biệt hơn, khả năng nói chuyện của ông Walsh đã khôi phục lại trạng thái bình thường, cho phép ông đeo tai nghe trao đổi công việc hàng ngày mà không gặp bất cứ trở ngại nào, và trên hết là ông không còn phải chịu đựng những tác dụng phụ tàn phá cơ thể như thời gian hóa trị trước đây.

Dưới góc nhìn chiến lược, Giáo sư Kristian Helin, Giám đốc điều hành của Viện Nghiên cứu Ung thư London, nhận định rằng công trình nghiên cứu nghiêm túc và bài bản này đã mở ra một chương mới cho ngành ung thư học. Việc đạt được một tỷ lệ đáp ứng làm teo biến khối u thần kỳ như vậy, đi kèm với những số liệu sống còn mang tính khích lệ lớn lao trên một nhóm bệnh nhân ngặt nghèo và khó điều trị, chính là một bước tiến vô cùng quan trọng, thắp sáng hy vọng cho những số phận tưởng chừng như đã phải buông xuôi trước số phận.