Không tai nạn, không chấn thương, chỉ một động tác vươn vai buổi sáng nhưng lại khiến phổi bị “thủng” – câu chuyện khó tin này vừa xảy ra với một nam sinh tuổi teen.

Theo thông tin từ khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhân dân tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), hai thiếu niên có vóc dáng cao gầy đã liên tiếp nhập viện với cùng chẩn đoán: tràn khí màng phổi tự phát.

Trường hợp đầu tiên là Tiểu Tôn, 17 tuổi. Sau khi ngủ dậy, cậu vươn vai như thói quen hằng ngày thì bất ngờ cảm thấy đau nhói ngực phải, kèm khó thở và ho nhẹ. Gia đình lập tức đưa cậu đi cấp cứu. Kết quả chụp CT cho thấy phổi phải bị xẹp tới 70%. Với chiều cao 1,75m nhưng chỉ nặng 53kg, Tiểu Tôn được bác sĩ xác định thuộc nhóm thể trạng cao gầy điển hình và được chẩn đoán tràn khí màng phổi tự phát.

12-1770857531-canh-bao-chi-vuon-vai-buoi-sang-nam-sinh-17-tuoi-bat-ngo-bi-thung-phoi.jpg

Trường hợp thứ hai là một nam sinh 16 tuổi, cũng nhập viện vì đau tức ngực và khó thở tăng dần mà không rõ nguyên nhân. Kết quả chẩn đoán tương tự. May mắn, cả hai đều được cấp cứu kịp thời và tình trạng đã cải thiện.

Bác sĩ Vương Thiên Bằng cho biết, tràn khí màng phổi tự phát xảy ra khi một điểm yếu trên bề mặt phổi tự vỡ, khiến không khí rò rỉ vào khoang màng phổi và chèn ép phổi, làm phổi xẹp lại, gây khó thở. Bệnh thường gặp ở nam giới trẻ, đặc biệt là người cao và gầy, với tỷ lệ mắc cao hơn nữ từ 3 đến 6 lần. Trong giai đoạn dậy thì, chiều cao tăng nhanh nhưng phổi có thể phát triển chưa kịp, tạo điều kiện hình thành các bóng khí dễ vỡ khi áp lực lồng ngực tăng, dù chỉ do ho, nín thở hay vươn vai.

Một số trường hợp có thể khởi phát ngay cả khi đang nghỉ ngơi. Ngoài thể trạng, căng thẳng kéo dài và thức khuya cũng được xem là yếu tố làm tăng nguy cơ.

Trong chẩn đoán, X-quang ngực thường được dùng để sàng lọc ban đầu, nhưng chụp CT lồng ngực được coi là tiêu chuẩn vàng để đánh giá chính xác mức độ xẹp phổi và phát hiện các bóng khí. Tùy tình trạng, bệnh nhân có thể được dẫn lưu khoang màng phổi hoặc phẫu thuật nội soi lồng ngực ít xâm lấn, đặc biệt với những trường hợp nguy cơ cao hoặc dễ tái phát.

Các bác sĩ khuyến cáo người từng mắc bệnh hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên tránh các hoạt động làm tăng áp lực lồng ngực đột ngột, chú ý chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng, tránh rặn mạnh, ho mạnh, hạn chế các môn thể thao đối kháng và bài tập cần nín thở. Người hút thuốc cần bỏ thuốc và tránh khói thuốc thụ động. Khi bệnh chưa hồi phục hoàn toàn, tuyệt đối không đi máy bay vì thay đổi áp suất có thể khiến tình trạng nặng hơn.

Tràn khí màng phổi tự phát không phải lúc nào cũng do chấn thương nghiêm trọng. Đôi khi, chỉ một động tác rất bình thường trong cuộc sống hằng ngày cũng có thể trở thành nguyên nhân khởi phát với người có yếu tố nguy cơ.