Từ lâu được sử dụng trong Đông y với công dụng bổ thận, tráng dương, dâm dương hoắc còn chứa icariin, nhiều flavonoid cùng các hợp chất khác được cho là có tác dụng chống oxy hóa, hỗ trợ thần kinh và hệ miễn dịch.

Loài cây mọc hoang ở vùng núi

Dâm dương hoắc, hay còn gọi là phế kinh thảo, cương tiền, hoàng liên tổ, phương trượng thảo, thiên lưỡng kim hay ngưu giác hoa, có tên khoa học là Epimedium spp., thường mọc hoang hoặc được trồng tại những vùng núi cao, ẩm và mát.

Tại Trung Quốc, loại cây này xuất hiện ở một số địa phương như Tứ Xuyên, Thiểm Tây, Hà Nam và Hồ Bắc. Ở Việt Nam, dâm dương hoắc được phát hiện tại một số tỉnh miền núi phía Bắc như Lào Cai, Hà Giang và Yên Bái.

Trong nhiều năm, dâm dương hoắc được biết đến với công dụng bổ thận tráng dương, tăng cường sinh lực và hỗ trợ điều trị các vấn đề liên quan đến suy giảm chức năng tình dục. Loại cây này không chỉ xuất hiện trong các đơn thuốc cổ phương của Đông y mà còn ngày càng được quan tâm trong các nghiên cứu về sinh học và dược lý học.

05-1788575432-dam-duong-hoac-loai-cay-moc-hoang-chua-hoat-chat-duoc-giup-tang-sinh-luc
Dâm dương hoắc không chỉ mang lại sức khỏe cho phái mạnh mà còn nhiều tác dụng khác

Icariin là hoạt chất nổi bật

Một trong những điểm đáng chú ý của dâm dương hoắc nằm ở hàm lượng icariin và các flavonoid phong phú.

Flavonoid là nhóm hợp chất đóng vai trò quan trọng đối với những tác dụng sinh lý và dược lý của vị thuốc. Trong đó, icariin được xem là hoạt chất đặc trưng và nổi bật nhất.

Icariin là một glycosid flavonoid có cấu trúc tương tự những chất có khả năng ức chế men PDE5, loại enzyme tham gia điều hòa cương dương.

Bên cạnh icariin, dâm dương hoắc còn chứa nhiều flavonoid khác như epimedin A, epimedin B, epimedin C và baohuoside I. Các hợp chất này được đề cập với nhiều tác dụng, từ hỗ trợ chức năng sinh lý đến chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ hệ thần kinh và nâng cao hệ miễn dịch.

Nhiều hợp chất cùng tạo nên tác dụng

Không chỉ có flavonoid, dâm dương hoắc còn chứa polysaccharide. Thành phần này giúp kích thích các tế bào miễn dịch, trong đó có đại thực bào và lympho bào, đồng thời ức chế quá trình oxy hóa lipid, qua đó góp phần giảm tình trạng stress oxy hóa trong cơ thể.

Các alkaloid dù có hàm lượng thấp hơn flavonoid cũng đóng góp vào tác dụng sinh học của cây. Một số alkaloid được phát hiện có khả năng an thần, giãn cơ và giảm đau nhẹ, hỗ trợ trong điều trị các chứng đau nhức và mất ngủ do thận hư.

Ngoài ra, saponin trong dâm dương hoắc có tác dụng điều hòa nội tiết và hỗ trợ chức năng tuyến sinh dục. Khi kết hợp với axit hữu cơ, tinh dầu, steroid thực vật cùng các nguyên tố vi lượng như kẽm và mangan, những thành phần này góp phần tạo nên giá trị sức khỏe tổng thể của loại thảo dược.

Không nên lạm dụng

Dù được nhắc đến với nhiều lợi ích, người dân cũng không nên dùng dâm dương hoắc quá liều. Để an toàn và hiệu quả, trước khi muốn sử dụng dâm dương hoắc điều trị bệnh lý phải có sự hướng dẫn của thầy thuốc có kinh nghiệm.

Việc sử dụng quá mức có thể gây chóng mặt, khô miệng, đánh trống ngực, táo bón hoặc tình trạng kích thích quá mức.

Một số nhóm người cũng được khuyến cáo không nên sử dụng loại thảo dược này. Trong đó có người âm hư hỏa vượng với các biểu hiện như nóng trong, sốt nhẹ, khô miệng và táo bón.

Những người mắc bệnh gan, thận nặng cần tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng. Phụ nữ mang thai và trẻ em cũng thuộc nhóm không nên dùng dâm dương hoắc.

Vì vậy, dù được biết đến với nhiều giá trị về sinh lực và sức khỏe, việc sử dụng dâm dương hoắc vẫn cần chú ý đến liều lượng và đối tượng sử dụng để tránh những tác dụng không mong muốn.