Đau bụng âm ỉ nhiều ngày rồi chuyển sang dữ dội, người đàn ông 67 tuổi được đưa vào cấp cứu và phát hiện phình động mạch chủ bụng dưới thận có dấu hiệu dọa vỡ. Nhờ phẫu thuật kịp thời, bệnh nhân đã hồi phục và xuất viện sau 7 ngày.

Bệnh viện Nhân dân Gia Định vừa phẫu thuật thành công cho ông N.T.N. (67 tuổi, ngụ phường Xóm Chiếu, TP.HCM) bị phình động mạch chủ bụng dưới thận có dấu hiệu dọa vỡ. Đây là bệnh lý nguy hiểm vì có thể diễn tiến âm thầm nhưng đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Theo thông tin từ bệnh viện, trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện tình trạng đau bụng âm ỉ kèm cảm giác đầy hơi nên nghĩ chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường. Khi cơn đau ngày càng dữ dội, kéo dài và liên tục, gia đình đã nhanh chóng đưa ông đến bệnh viện cấp cứu.

Tại Khoa Cấp cứu, các bác sĩ nhận thấy triệu chứng đau bụng có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến tổn thương mạch máu nên lập tức hội chẩn, chỉ định thực hiện các xét nghiệm cần thiết và chụp CT Scanner đa dãy có tiêm thuốc cản quang để khảo sát hệ thống mạch máu.

Bệnh Phình động mạch chủ bụng: Tổng quan, nguyên nhân, điều trị & phòng ngừa
Ảnh minh họa

Khối phình lớn, thành mạch mỏng, nguy cơ vỡ rất cao

Kết quả chẩn đoán cho thấy bệnh nhân bị phình động mạch chủ bụng đoạn dưới thận với kích thước lớn. Thành mạch xuất hiện nhiều vị trí mỏng, đồng thời đã có dấu hiệu dọa vỡ. Bên cạnh đó, hệ thống mạch máu còn bị vôi hóa nặng, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.

Không chỉ đối mặt với nguy cơ khối phình có thể vỡ bất cứ lúc nào, người bệnh còn mắc nhiều bệnh nền như hẹp động mạch cảnh hai bên trên 50%, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và suy thận mạn giai đoạn 4. Đây đều là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ trong quá trình phẫu thuật và hồi sức.

Sau khi hội chẩn liên chuyên khoa gồm Tim mạch, Phẫu thuật Lồng ngực - Mạch máu, Nội tiết thận, Nội hô hấp, Nội thần kinh và Gây mê hồi sức, các bác sĩ quyết định lựa chọn phương pháp mổ mở, cắt bỏ đoạn động mạch chủ bụng bị phình và thay thế bằng ống ghép nhân tạo.

Ca mổ kéo dài gần 4 giờ, bệnh nhân hồi phục sau một tuần

PGS.TS.BS Trần Minh Bảo Luân, Phó khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, cho biết thách thức lớn nhất của ca đại phẫu là kiểm soát và khâu nối mạch máu dưới thận trong điều kiện thành mạch đã xơ vữa nặng, tổn thương nhiều vị trí và rất mỏng. Chỉ cần xảy ra sai sót nhỏ trong quá trình kiểm soát dòng máu hoặc khâu nối cũng có thể dẫn đến chảy máu nghiêm trọng.

Sau gần 4 giờ phẫu thuật, ê-kíp đã loại bỏ hoàn toàn đoạn động mạch bị phình và tái lập lưu thông máu bằng ống ghép nhân tạo. Sau khi tái thông, mạch ngoại vi hai chân bắt tốt, chi hồng hào trở lại và không ghi nhận tình trạng chảy máu tại vị trí khâu nối.

Người bệnh tiếp tục được theo dõi tại phòng Hồi sức tích cực trước khi chuyển về khoa điều trị. Sau 7 ngày hậu phẫu, sức khỏe ổn định và được xuất viện.

Bác sĩ cảnh báo bệnh diễn tiến âm thầm, nguy cơ tử vong rất cao

Theo ThS.BS Nguyễn Hưng Trường, Khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, động mạch chủ bụng là mạch máu lớn nhất đưa máu từ tim đến nuôi dưỡng các cơ quan trong ổ bụng và phần dưới cơ thể. Phình động mạch chủ bụng là tình trạng thành mạch giãn khu trú, mất tính đàn hồi và hình thành khối phình.

Đáng chú ý, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu nên nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng. Nếu khối phình bị vỡ, người bệnh có thể mất máu ồ ạt và tử vong rất nhanh. Trong trường hợp vỡ vào khoang phúc mạc, tỷ lệ tử vong thực tế có thể lên tới hơn 80%.

Các bác sĩ khuyến cáo người trên 50 tuổi, đặc biệt những người có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch hoặc hút thuốc lá lâu năm, nên siêu âm ổ bụng định kỳ từ 6 tháng đến 1 năm để tầm soát bệnh. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau âm ỉ vùng bụng, đau quanh rốn, đau lan ra sau lưng hoặc đột ngột đau bụng dữ dội kèm choáng váng, vã mồ hôi, cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng phẫu thuật mạch máu để được cấp cứu kịp thời.