Người Việt đối mặt nhiều rủi ro sức khỏe vì thói quen ăn quá mặn

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi người trưởng thành chỉ nên sử dụng dưới 5g muối mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê. Dù vậy, kết quả Điều tra quốc gia yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm năm 2021 của Bộ Y tế cho thấy mức tiêu thụ muối trung bình của người Việt vẫn ở mức khoảng 8,1g/ngày. Con số này tuy đã giảm so với năm 2015 nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với mức khuyến cáo.

Không chỉ đến từ muối ăn thông thường, lượng natri trong khẩu phần hằng ngày còn xuất hiện ở nhiều loại gia vị quen thuộc như nước mắm, xì dầu, hạt nêm, bột canh hay mì chính. Trong sinh hoạt thường ngày, nhiều gia đình có thói quen ướp đậm thực phẩm trước khi nấu, nêm thêm gia vị trong quá trình chế biến rồi tiếp tục dùng nước chấm khi ăn. Thậm chí, không ít người còn chấm muối khi ăn trái cây.

Theo khảo sát, khoảng 70% lượng muối tiêu thụ mỗi ngày đến từ gia vị sử dụng trong quá trình nấu ăn và các loại nước chấm trên bàn ăn. Bên cạnh đó, xu hướng dùng thực phẩm chế biến sẵn ngày càng phổ biến cũng khiến lượng muối nạp vào cơ thể tăng lên đáng kể.

Các sản phẩm như mì ăn liền, xúc xích, snack, đồ hộp, thức ăn đông lạnh hay đồ ăn nhanh thường chứa hàm lượng muối cao nhằm tăng hương vị và kéo dài thời gian bảo quản. Bộ Y tế cho biết nhóm thực phẩm chế biến sẵn hiện chiếm khoảng 20% lượng muối tiêu thụ hằng ngày.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Ngô Thị Hà Phương thuộc Viện Dinh dưỡng Quốc gia, việc dư thừa natri có thể làm tăng sức cản thành mạch, gây giữ nước trong cơ thể và dẫn tới tăng huyết áp. Điều đáng lo ngại là bệnh lý này thường tiến triển âm thầm nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay tai biến mạch máu não.

Ngoài tác động đến tim mạch, ăn quá mặn còn khiến thận phải hoạt động quá mức trong thời gian dài, làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, hình thành sỏi thận và loãng xương. Đối với trẻ nhỏ, việc thường xuyên ăn mặn từ sớm còn dễ khiến vị giác bị “lệ thuộc”, hình thành khẩu vị không lành mạnh kéo dài đến tuổi trưởng thành.

Tiến sĩ Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng, cho biết nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng nếu giảm lượng muối tiêu thụ xuống dưới 5g mỗi ngày, huyết áp ở người trưởng thành có thể giảm tới 20%. Điều này càng có ý nghĩa khi hiện có hơn 25% người Việt trong độ tuổi từ 18-69 mắc tăng huyết áp.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên tập thói quen đọc nhãn dinh dưỡng trước khi mua thực phẩm để kiểm soát lượng natri hấp thụ. Việc ưu tiên thực phẩm tươi sống, tăng cường rau xanh và trái cây, đồng thời hạn chế đồ ăn chế biến sẵn được xem là giải pháp quan trọng giúp xây dựng chế độ ăn lành mạnh hơn.

Theo giới chuyên môn, giảm muối không đồng nghĩa với việc phải ăn quá nhạt mà là điều chỉnh khẩu phần ở mức hợp lý để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Nhân Ngày Tăng huyết áp thế giới 17/5, các chuyên gia tiếp tục kêu gọi cộng đồng thay đổi thói quen ăn uống bằng cách giảm bớt gia vị mặn, chấm nhẹ tay và hạn chế thực phẩm nhiều muối nhằm giảm nguy cơ bệnh tim mạch và nâng cao chất lượng sống.