Đột quỵ có thể ập đến sau bữa ăn từ thói quen nhiều đàn ông Việt vẫn làm mỗi ngày mà không hay biết

Chỉ hơn hai giờ sau bữa ăn tối, anh Trương 38 tuổi bất ngờ bất tỉnh vì nhồi máu não diện rộng. Trước đó, người đàn ông này vẫn sinh hoạt bình thường, không có dấu hiệu báo trước rõ ràng nào khiến gia đình cảnh giác.

Khi xem lại hồ sơ bệnh án, các bác sĩ phát hiện mỡ máu của bệnh nhân tăng cao kéo dài, động mạch cảnh xuất hiện nhiều mảng xơ vữa. Những yếu tố nguy cơ này không hình thành trong ngày một ngày hai mà tích tụ qua thời gian. Điều khiến bác sĩ trăn trở là cơn đột quỵ xảy ra ngay sau bữa ăn, thời điểm cơ thể vốn rất nhạy cảm nhưng thường bị xem nhẹ.

Theo các chuyên gia tim mạch, sau mỗi bữa ăn, kể cả bữa cơm gia đình bình thường, cơ thể phải điều chỉnh lại phân bố máu để ưu tiên cho hệ tiêu hóa. Tim làm việc nhiều hơn, tuần hoàn có những dao động sinh lý nhất định. Với người có nền mạch máu không khỏe, đây là giai đoạn dễ phát sinh rủi ro.

Tuy nhiên, không ít đàn ông Việt lại có thói quen tiếp tục “tác động” lên cơ thể ngay sau ăn. Phổ biến nhất là tắm nước nóng để thư giãn hoặc làm sạch mồ hôi sau một ngày làm việc. Việc này khiến mạch máu dưới da giãn mạnh, kéo một lượng máu lớn ra bề mặt cơ thể trong khi hệ tiêu hóa vẫn đang cần máu để hoạt động.

Sự phân tán dòng máu xảy ra cùng lúc khiến tim và não rơi vào trạng thái chịu áp lực lớn hơn bình thường. Với người có xơ vữa động mạch, dòng máu lên não có thể bị suy giảm đột ngột. Trong nhiều trường hợp, đây chính là yếu tố kích hoạt cơn tai biến tim mạch hoặc đột quỵ.

Không chỉ vậy, việc thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa không gian sinh hoạt và phòng tắm, đặc biệt vào buổi tối, còn có thể khiến huyết áp tăng nhanh trong thời gian ngắn. Khi cơ thể đã mệt mỏi sau cả ngày, khả năng thích nghi kém hơn, nguy cơ xảy ra biến cố càng tăng cao.

Một thói quen khác cũng rất phổ biến là hút thuốc ngay sau bữa ăn. Nhiều người cho rằng hút một điếu thuốc sau khi ăn giúp dễ chịu hơn, nhưng đây lại là thời điểm nicotine và các chất độc được hấp thu mạnh hơn bình thường.

Sau bữa ăn, nhu động dạ dày ruột tăng lên, các chất độc trong khói thuốc nhanh chóng đi vào máu, làm rối loạn chuyển hóa chất béo và khiến máu trở nên đặc hơn. Quá trình này góp phần làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy sự hình thành và tiến triển của các mảng xơ vữa.

Bên cạnh đó, khí carbon monoxide trong khói thuốc còn làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu. Khi não không được cung cấp đủ oxy, tế bào thần kinh dễ bị tổn thương. Phản ứng co mạch xảy ra mạnh hơn, vô tình tạo điều kiện cho cơn đột quỵ bùng phát.

Theo các bác sĩ, nguy cơ này không chỉ xuất hiện sau những bữa ăn nhiều dầu mỡ hay rượu bia, mà tồn tại sau mọi bữa ăn hằng ngày nếu thói quen sinh hoạt không phù hợp. Việc tắm ngay sau ăn hoặc hút thuốc trong giai đoạn này, nếu lặp lại thường xuyên, sẽ khiến mạch máu chịu tổn thương âm thầm theo thời gian.

Nhiều quan sát lâm sàng cho thấy, chỉ cần điều chỉnh hành vi trong vòng hai giờ sau khi ăn, tình trạng mạch máu có thể cải thiện rõ rệt. Ở một số trường hợp, “tuổi mạch máu” thậm chí trẻ hơn tuổi thật từ 3 đến 5 năm.

Với những người thường nói không có thời gian tập thể dục, các bác sĩ cho rằng mỗi ngày đã sẵn có ba khoảng thời gian thuận lợi để bảo vệ tim mạch. Đó chính là khoảng 90 phút sau ba bữa ăn chính, khi cơ thể cần được ổn định tuần hoàn thay vì tiếp tục chịu thêm các tác động mạnh.

Dành cho hệ tiêu hóa một khoảng thời gian yên tĩnh để hoạt động đúng chức năng của nó cũng là cách giảm áp lực cho tim và não. Thực phẩm được đưa vào cơ thể nhằm nuôi dưỡng sức khỏe, không phải trở thành yếu tố khởi phát những rủi ro âm thầm tích tụ theo thời gian.

Đột quỵ không phải lúc nào cũng đến từ những nguyên nhân bất ngờ. Đôi khi, nó bắt đầu ngay sau bữa cơm quen thuộc mỗi ngày, từ những thói quen nhiều đàn ông Việt vẫn làm mà không hề hay biết.