Loài cây giàu vitamin C vừa được Hà Nội đưa vào danh mục cấm

aA

Dâu gia xoan sở hữu hàm lượng vitamin C vượt trội cùng giá trị dược liệu độc đáo vừa bị đưa vào danh mục cấm trồng tại nơi công cộng ở Hà Nội.

Theo Quyết định 143/2026/QĐ-UBND của TP Hà Nội, dâu gia xoan xếp thứ 18 trong danh mục cây cấm trồng ở nơi công cộng. Lý do được cơ quan quản lý đưa ra là do cành cây khá giòn, rất dễ gãy đổ khi có gió bão, đồng thời quả chín rụng hàng loạt gây mất vệ sinh môi trường đô thị.

Dưới góc độ khoa học, đây lại là loài cây ăn quả bản địa quen thuộc với nhiều giá trị dinh dưỡng phong phú.

Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho biết dâu gia xoan có tên khoa học là Allospondias lakonensis (Pierre) Stapf, hay còn gọi là Spondis lakonensis Pierre, thuộc họ Đào lộn hột (Anacardiaceae).

Loài cây này cùng họ với các loài cây quen thuộc khác như xoài, cóc và sấu. Cây có đặc điểm lá kép lông chim gồm nhiều lá nhỏ nhìn thoáng qua giống lá xoan, nên ở một số địa phương còn được gọi là xoan trà hay xuyên cóc.

W-Dau gia xoan .jpeg — *Cây dâu gia xoan. Ảnh: N. Huyền*

Trong tự nhiên, dâu gia xoan là cây gỗ lớn có thể cao trên 10m với tán xòe rộng. Cây ra hoa nhỏ màu trắng, quả dạng hạch đường kính khoảng 1cm, khi chín chuyển từ màu vàng sang đỏ tươi, mang vị chua ngọt cùng mùi thơm rất đặc trưng. Loài cây này phân bố rộng rãi tại các vùng trung du, miền núi từ Bắc vào Trung và Tây Nguyên, vừa mọc tự nhiên vừa được người dân trồng lấy quả và che bóng mát.

Không chỉ là cây bóng mát hay cho quả ăn thông thường, dâu gia xoan còn ẩn chứa tiềm năng to lớn về mặt y dược.

Năm 2025, các nhà khoa học Việt Nam công bố nghiên cứu về giá trị dinh dưỡng, khả năng chống oxy hóa và tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết của quả Spondias lakonensis.

Kết quả phân tích ghi nhận phần thịt quả chứa khoảng 142,8mg vitamin C trong 100g mẫu nghiên cứu. Đây là một hàm lượng đáng chú ý đối với một loại quả dại chưa được khai thác phổ biến.

Nghiên cứu cũng phát hiện các hợp chất polyphenol trong cả phần thịt và hạt. Dịch chiết từ những bộ phận này thể hiện hoạt tính chống oxy hóa trong các phép thử thực nghiệm.

Đáng chú ý, dịch chiết còn có khả năng ức chế enzym alpha-glucosidase, một enzym tham gia quá trình phân giải carbohydrat thành đường đơn trong đường tiêu hóa.

Đây là cơ chế được các nhà khoa học quan tâm khi nghiên cứu những hợp chất có tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Phương lưu ý, hoạt tính ức chế enzym trong phòng thí nghiệm không đồng nghĩa với việc ăn quả dâu gia xoan có thể điều trị bệnh đái tháo đường. Chúng ta vẫn cần những nghiên cứu sâu hơn về khả năng hấp thu, hiệu quả và độ an toàn trên người.

Theo N.Huyền (VietNamNet)