Đời sống
10/05/2026 14:33Loại nước ngọt nhiều người mê mẩn khi Hè về, nhưng uống càng nhiều càng hại gan, thận
Tuy nhiên, đằng sau cảm giác sảng khoái mát lạnh ấy là những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn mà không phải ai cũng thấu hiểu tường tận.
Theo ThS.BS Dương Thị Phượng, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược, cơ sở Linh Đàm, sở dĩ các loại đồ uống này có sức hút mãnh liệt là nhờ sự kết hợp giữa vị ngọt và độ lạnh, giúp kích thích vị giác mạnh mẽ. Chính vị ngọt này khiến chúng ta có xu hướng uống nhanh, uống nhiều và liên tục thèm muốn thêm. Thực tế, khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao, cơ thể phải tăng tiết mồ hôi để điều hòa thân nhiệt, dẫn đến tình trạng mất nước và điện giải. Đáng lo ngại là cảm giác khát thường chỉ xuất hiện khi cơ thể đã rơi vào tình trạng thiếu nước rõ rệt. Thay vì chủ động bổ sung nước lọc đều đặn, nhiều người lại tìm đến đồ uống ngọt như một giải pháp "giải khát nhanh", vô tình biến đây thành thói quen tiêu thụ đường quá mức trong mùa hè.
Cảnh báo về hệ lụy của thói quen này, bác sĩ Phượng cho biết việc sử dụng thường xuyên các loại nước ngọt, trà sữa thay cho nước lọc sẽ khiến cơ thể nạp dư thừa năng lượng. Nhiều sản phẩm hiện nay chứa hàm lượng fructose cao, một loại đường có thể gây áp lực lớn lên gan, thúc đẩy quá trình tạo mỡ và làm tăng gánh nặng chuyển hóa. Các nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên hệ mật thiết giữa chế độ ăn nhiều đường từ siro bắp hoặc đồ uống ngọt với nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu. Chuyên gia nhấn mạnh: “Việc sử dụng thường xuyên đồ uống nhiều đường có thể làm tăng đề kháng insulin, từ đó làm gia tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, bệnh lý gan và cả đái tháo đường”.
Bên cạnh những rủi ro lâu dài về chuyển hóa, việc lạm dụng đồ uống ngọt nhưng lại lười uống nước lọc còn khiến cơ thể dễ rơi vào tình trạng kiệt sức do nắng nóng. Các dấu hiệu từ nhẹ đến nặng như khô miệng, mệt mỏi, đau đầu, tiểu ít cho đến chuột rút, vã mồ hôi lả đi, thậm chí là sốc nhiệt đều là lời cảnh báo cơ thể đang thiếu nước trầm trọng. Mặc dù một ly nước ngọt lạnh mang lại sự dễ chịu nhất thời, nhưng chúng không thể thay thế nguồn bù nước chính cho cơ thể.
Để bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng, bác sĩ Phượng khuyến nghị người dân cần thay đổi tư duy giải nhiệt. Thay vì đợi đến khi quá khát mới uống, chúng ta nên chủ động bổ sung nước đều đặn với lượng trung bình từ 35-40 ml/kg cân nặng mỗi ngày. Nước lọc vẫn là ưu tiên hàng đầu, bên cạnh đó có thể sử dụng nước dừa hoặc nước trái cây ít đường để bù đắp điện giải tự nhiên.
Một mẹo nhỏ để tăng hương vị mà không nạp thêm đường là thêm vài lát cam, chanh hoặc bưởi vào nước uống. “Nguyên tắc quan trọng nhất trong mùa hè là ưu tiên bổ sung nước và điện giải, đồng thời hạn chế tối đa các loại đồ uống nhiều đường”, bác sĩ Phượng khẳng định. Các loại trà sữa hay trà chanh pha sẵn chỉ nên coi là món giải trí thỉnh thoảng, thay vì xem chúng là nguồn giải khát hàng đầu.
