Loại nước quen thuộc phá gan, hại thận hơn cả rượu bia nhưng nhiều người Việt vẫn thích mê

Theo các báo cáo y tế, việc tiêu thụ những loại nước này hằng ngày có thể làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Đây là một lời cảnh báo về tác động tiêu cực của đồ uống có đường, những loại thức uống chứa đường tự do theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Một trong những thách thức lớn nhất đối với người tiêu dùng hiện nay là việc nhận diện đường trong bảng thành phần sản phẩm. Thực tế, đường không chỉ xuất hiện dưới cái tên đơn thuần là "sugar". Các nhà sản xuất thường sử dụng hàng loạt thuật ngữ khác nhau như glucose, fructose, sucrose, maltose, corn syrup, mật ong, hay các chất tạo ngọt như sorbitol và mannitol. Dù dưới tên gọi nào, chúng đều là những dạng năng lượng dư thừa có thể khiến cơ thể tăng cân nhanh chóng.

Đáng lo ngại hơn, do tồn tại ở dạng lỏng, đồ uống có đường được cơ thể hấp thụ với tốc độ rất nhanh. Khác với thực phẩm dạng đặc, khi uống nước ngọt, cơ thể thường không kịp nhận diện lượng năng lượng vừa nạp vào và không tạo ra cảm giác no. Hệ quả là nhiều người vẫn tiếp tục ăn thêm các thực phẩm khác dù đã tiêu thụ một lượng calo đáng kể từ đồ uống. Nếu lượng năng lượng này không được cân bằng bằng cách cắt giảm từ nguồn khác, chúng sẽ dễ dàng chuyển hóa thành chất béo, tích lũy trong cơ thể và dẫn đến béo phì.

Khi hàm lượng đường và chất phụ gia quá cao, gan phải làm việc liên tục để xử lý và chuyển hóa năng lượng. Tình trạng này kéo dài khiến gan bị quá tải, dẫn đến tích tụ mỡ, kháng insulin và tổn thương tế bào gan. Chuyên gia nội tiết Robert Lustig từ University of California khẳng định rằng thói quen uống nước ngọt mỗi ngày làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Ông nhấn mạnh: “Uống nước ngọt hằng ngày có thể làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu”, một căn bệnh đang trở thành nguyên nhân phổ biến gây xơ gan ở người trẻ.

Không dừng lại ở đó, đồ uống có đường còn kích thích cảm giác ngon miệng, khiến chúng ta có xu hướng ăn nhiều hơn, đặc biệt là các món chiên nướng giàu năng lượng. Chuỗi thói quen này dẫn đến rối loạn chuyển hóa, tăng huyết áp, đái tháo đường và đặc biệt là bệnh tim mạch, nguyên nhân gây ra khoảng 33% số ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm.

Để bảo vệ bản thân trước những biến chứng nghiêm trọng, việc kiểm soát lượng đồ uống có đường là yếu tố then chốt. Các chuyên gia khuyến nghị người dân nên bắt đầu từ những thay đổi đơn giản trong lối sống. Thay vì tìm đến nước ngọt, hãy ưu tiên các lựa chọn lành mạnh như nước lọc, nước đóng chai hoặc trà không đường để cắt giảm lượng đường nạp vào.

Bên cạnh đó, mỗi cá nhân cần chủ động giảm tiêu thụ các loại thực phẩm giàu đường tự do như đường tinh luyện, bánh kẹo, mứt và các loại cà phê hòa tan. Việc đọc kỹ nhãn dinh dưỡng và chọn khẩu phần nhỏ hơn là cách hiệu quả để từng bước từ bỏ thói quen này. Trong quá trình chế biến món ăn hằng ngày, hãy hạn chế tối đa việc thêm đường, đặc biệt là không bổ sung đường vào thực phẩm dành cho trẻ nhỏ. Cuối cùng, thay vì chọn các món ăn vặt ngọt hay trái cây sấy khô chứa nhiều đường, hãy sử dụng trái cây tươi có vị ngọt nhẹ để vừa thỏa mãn vị giác, vừa đảm bảo an toàn cho sức khỏe.