Nấu nhiều thức ăn rồi chia hộp, bảo quản trong tủ lạnh để dùng dần giúp tiết kiệm thời gian, nhưng nếu kéo dài quá lâu hoặc làm lạnh không đúng cách, thực phẩm vẫn có thể trở thành nguồn gây rối loạn tiêu hóa, ngộ độc.

Ông N.T.T., 78 tuổi, ở Thanh Hóa, sống một mình nên thường nấu nhiều thức ăn rồi chia thành từng phần để trong tủ lạnh. Cơm được ông dùng trong khoảng bốn ngày, các món mặn có khi giữ lại cả tuần.

“Con cháu đều ở riêng, tôi sống một mình nên nấu đồ để tủ lạnh rồi ăn dần cho tiện”, ông chia sẻ.

Khi đến viện, ông T. được ghi nhận rối loạn tiêu hóa, suy dinh dưỡng, thiếu cơ, thiếu nước và phù kín đáo liên quan đến mất cân bằng dinh dưỡng. Phân tích thành phần cơ thể cho thấy dù tỷ lệ mỡ toàn thân cao, người bệnh lại thiếu cơ và nước.

Theo bác sĩ Lê Kim Quỳnh, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực (Thanh Hóa), khẩu phần của ông chưa đầy đủ và cân đối, thiên về carbohydrate, trong khi thiếu protein và vitamin, tỷ lệ chất béo cao.

Việc ăn đi ăn lại một vài món trong nhiều ngày cũng khiến chế độ ăn khó đa dạng, đặc biệt ở người cao tuổi sống một mình. Đây là vấn đề cần lưu ý bên cạnh câu chuyện bảo quản thực phẩm.

Trào lưu của

Nấu sẵn không đồng nghĩa ăn gì cũng đủ chất

Thói quen chuẩn bị thức ăn trước vài ngày không chỉ phổ biến ở người cao tuổi. Chị N.H.A., 32 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội, thường nấu cơm vào buổi tối, chia thành các hộp nhỏ rồi bảo quản trong tủ lạnh để dùng trong 3-4 ngày.

Chị từng nghe cơm để lạnh có thể tạo ra tinh bột kháng, từ đó duy trì cách ăn này với kỳ vọng hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, sau một thời gian, chị thường xuyên đầy bụng, khó tiêu. Cân nặng không giảm như mong muốn do tổng lượng thực phẩm và năng lượng nạp trong ngày vẫn vượt nhu cầu.

Làm lạnh có thể làm thay đổi một phần cấu trúc tinh bột, nhưng không đồng nghĩa cơm nguội hay cơm để lạnh tự động giúp giảm cân. Kiểm soát cân nặng vẫn phụ thuộc tổng năng lượng nạp vào, thành phần bữa ăn và mức độ vận động.

Với người có thói quen meal prep, điều quan trọng không chỉ là chia thức ăn vào bao nhiêu hộp mà còn phải bảo đảm mỗi ngày có đủ nhóm thực phẩm cần thiết như tinh bột, protein, rau củ và các nguồn chất béo phù hợp.

Tủ lạnh không phải “chiếc hộp an toàn”

Nhiệt độ thấp giúp làm chậm sự phát triển của nhiều vi sinh vật nhưng không tiêu diệt hoàn toàn chúng. WHO khuyến cáo tủ lạnh nên được duy trì dưới 5 độ C; thức ăn đã nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá hai giờ và cần được làm lạnh càng sớm càng tốt.

Với những món có khối lượng lớn như canh, súp, món hầm, nên chia thành các phần nhỏ, cho vào hộp nông trước khi đưa vào tủ lạnh để thực phẩm nguội nhanh hơn.

Thức ăn thừa bảo quản đúng cách trong ngăn mát thường nên được sử dụng trong khoảng 3-4 ngày theo hướng dẫn của CDC và FoodSafety.gov. Tuy nhiên, không nên áp dụng cứng nhắc mốc này cho mọi loại thực phẩm. Với cơm, một số chuyên gia trong nước khuyến cáo thời gian bảo quản ngắn hơn, khoảng 24 giờ trong ngăn mát.

Thực đơn 7 ngày trong tuần miền Nam dễ làm ngay tại nhà

Do đó, một hộp cơm để bốn ngày không nên được đánh đồng với các món ăn thừa khác. Loại thực phẩm, cách chế biến, tốc độ làm lạnh và nhiệt độ bảo quản đều ảnh hưởng đến thời gian sử dụng.

Khi ăn, chỉ nên lấy lượng vừa đủ cho một bữa và hâm nóng kỹ. Không nên liên tục lấy cả hộp hoặc cả nồi thức ăn ra ngoài rồi lại cất vào tủ lạnh.

Đặc biệt, không nên nếm thử để kiểm tra thực phẩm còn an toàn. Một số vi sinh vật gây bệnh không làm thức ăn thay đổi rõ rệt về mùi, màu hoặc vị.

Nếu thực phẩm đã nhớt, mốc, đổi màu, có mùi bất thường hoặc không xác định được đã bảo quản bao lâu, nên bỏ thay vì cố sử dụng.

Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có sức khỏe yếu là những nhóm cần đặc biệt thận trọng với thực phẩm bảo quản không đúng cách.

Nấu trước để tiết kiệm thời gian không phải thói quen cần loại bỏ. Điều quan trọng là nấu lượng vừa phải, chia nhỏ, làm lạnh sớm và sử dụng trong thời gian phù hợp với từng loại thực phẩm.

Tủ lạnh có thể làm chậm quá trình hư hỏng, nhưng không thể giữ thức ăn an toàn mãi mãi.

HL (SHTT)