Đời sống
24/02/2026 09:26Người đàn ông mắc ung thư gan vì thói quen dùng chiếc cốc quen thuộc mỗi ngày
Nhiều người duy trì thói quen mang theo cốc giữ nhiệt để uống nước ấm, trà hoặc các loại thức uống “dưỡng sinh” suốt cả ngày. Tuy nhiên, câu chuyện xảy ra tại Đài Loan (Trung Quốc) đã khiến không ít người giật mình. Một người đàn ông lớn tuổi được chẩn đoán ung thư gan, nguyên nhân bị nghi ngờ liên quan đến việc sử dụng cốc giữ nhiệt pha trà nhân sâm hằng ngày nhưng không vệ sinh đúng cách.
Bác sĩ chuyên khoa gan mật tiêu hóa Tiền Chính Hoằng cho biết bệnh nhân có thói quen lâu năm pha trà nhân sâm trong cốc giữ nhiệt. Theo người nhà, ông thường không làm sạch kỹ phần nắp và vòng gioăng silicone. Đây có thể là điều kiện thuận lợi để nấm mốc phát triển.
Bác sĩ cảnh báo, nếu cốc giữ nhiệt không được vệ sinh định kỳ, đặc biệt ở các khe nắp, môi trường ẩm và kín bên trong sẽ tạo điều kiện cho nấm sinh sôi, sinh ra aflatoxin – độc tố do nấm mốc nhóm Aspergillus tạo ra. Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp aflatoxin vào nhóm chất gây ung thư mạnh, có mối liên hệ chặt chẽ với ung thư gan. Việc hấp thụ độc tố này trong thời gian dài không chỉ làm tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa, polyp đại tràng mà còn gây tổn thương gan mạn tính.
Điều dưỡng chuyên khoa độc chất lâm sàng Đàm Đôn Từ cho biết nhiều người ngại tháo vòng gioăng silicone vì bất tiện, chỉ tráng qua bằng nước. Trong khi đó, đây lại là vị trí tích tụ nhiều vi khuẩn và cặn bẩn nhất. Bà khuyến nghị nên tháo rời gioăng để rửa kỹ và lau khô hoàn toàn. Nếu gặp khó khăn khi lắp lại, có thể đặt vòng vào ngăn mát tủ lạnh một lúc để giúp việc lắp ráp dễ dàng hơn.
Không ít người nghĩ rằng cốc chỉ đựng nước lọc thì không cần rửa kỹ. Thế nhưng, nếu bên trong xuất hiện cảm giác trơn nhớt, đó có thể là dấu hiệu vi khuẩn đã phát triển mạnh. Việc làm sạch nên bao gồm dùng nước rửa chén dịu nhẹ cùng cọ chuyên dụng để vệ sinh thân cốc, miệng cốc và phần tiếp xúc trực tiếp với môi. Sau khi rửa, cần để khô hoàn toàn nhằm hạn chế ẩm mốc quay trở lại.
Bên cạnh vệ sinh, chất liệu cốc cũng là yếu tố quan trọng. Với những loại có lớp phủ chống dính, không nên đựng nước chanh, nước cà chua, nước ngọt có gas hoặc đồ uống thể thao vì tính axit có thể làm hỏng lớp bảo vệ bên trong. Khi rửa, tránh dùng miếng chà kim loại hay bàn chải cứng để không làm trầy xước bề mặt.
Các chuyên gia cũng đưa ra cảnh báo về 7 loại đồ uống không phù hợp với cốc giữ nhiệt. Nước thuốc bắc hay nước táo đỏ có thể lên men sinh khí, gây bật nắp khi mở. Trà đặc và cà phê dễ để lại mùi cùng vết ố khó tẩy. Sữa, latte và sữa đậu nành giàu protein, rất dễ hỏng trong môi trường ấm. Một nghiên cứu tại Đức cho thấy sữa đậu nành để trong cốc giữ nhiệt 30 phút có thể khiến lượng vi khuẩn tăng gấp 30 lần. Ngoài ra, đồ uống nhiều đường tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển; nước có tính axit mạnh có thể ăn mòn thép không gỉ; nước có gas dễ gây áp suất lớn; còn nước trên 94 độ C, đặc biệt với cốc nắp bật, có thể gây bỏng do hơi nước tích tụ.
Trên thị trường, cốc giữ nhiệt chủ yếu làm từ nhựa hoặc thép không gỉ. Thép không gỉ lại được chia thành nhiều cấp độ: loại 200 là cấp công nghiệp, dễ gỉ sét; loại 300 (304 và 316) thuộc cấp thực phẩm hoặc y tế, an toàn hơn; loại 400 có tính từ. Các chuyên gia lưu ý rằng nếu sử dụng lâu dài cốc thép không gỉ cấp 200, nguy cơ phơi nhiễm kim loại nặng như mangan sẽ tăng lên khi cốc bị gỉ. Mangan là vi lượng cần thiết cho cơ thể nhưng tích tụ quá mức có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
Một chiếc cốc giữ nhiệt vốn được xem là vật dụng tiện lợi, song nếu lơ là trong cách sử dụng và vệ sinh, nó có thể âm thầm trở thành mối đe dọa cho sức khỏe. Chỉ cần chú ý làm sạch đúng cách, chọn chất liệu phù hợp và tránh đựng những loại đồ uống không tương thích, người dùng đã có thể giảm thiểu đáng kể những rủi ro tiềm ẩn về lâu dài.
Bài đọc nhiều
