Những ngày qua, cộng đồng mạng quốc tế xôn xao trước thông tin cho rằng y học Việt Nam đã “chữa khỏi ung thư máu”, liên quan đến việc ứng dụng liệu pháp miễn dịch CAR-T cell.

Nội dung này nhanh chóng lan truyền trên nhiều nền tảng mạng xã hội, trong đó một bài đăng trên nền tảng X ghi nhận khoảng 17 triệu lượt xem, tổng mức độ tiếp cận được cho là lên tới hàng chục triệu lượt.

Theo các bài chia sẻ, thành tựu nói trên gắn với một ca bệnh được điều trị tại Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM, sử dụng liệu pháp CAR-T cell trong điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng lympho. Thông tin về trường hợp này được TS.BS Phù Chí Dũng, Giám đốc bệnh viện, đề cập bên lề một hội nghị khoa học tổ chức ngày 16/9/2025.

Cụ thể, bệnh nhân là một bé gái khoảng 12 tuổi, được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu cấp dòng B thuộc nhóm nguy cơ cao. Sau điều trị hóa chất, bệnh tái phát tủy lần thứ nhất. Các bác sĩ tiếp tục chỉ định ghép tủy nửa thuận hợp từ người cha, song bệnh vẫn tái phát lần thứ hai. Trong bối cảnh các phương pháp điều trị thông thường không còn hiệu quả, CAR-T cell được xác định là lựa chọn gần như duy nhất còn lại.

09-1770648675-lam-ro-thong-tin-viet-nam-chua-khoi-ung-thu-mau-lan-truyen-manh-tren-mang-xa-hoi.jpg
Liệu pháp CAR-T cell mở ra cơ hội điều trị cho bệnh nhân ung thư máu. Ảnh: Anh Tuấn.

Do thời điểm đó Việt Nam chưa thể triển khai kỹ thuật này, bệnh nhi được đưa sang Đài Loan để truyền CAR-T cell, cụ thể là CAR-Kymriah. Theo lãnh đạo Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM, phía Đài Loan đã hỗ trợ đáng kể về điều kiện điều trị, sinh hoạt và đi lại cho gia đình bệnh nhân. Dù chi phí cụ thể không được công bố, TS.BS Phù Chí Dũng cho biết tổng chi phí có thể lên tới hàng chục tỷ đồng.

Sau khi hoàn tất truyền CAR-T cell tại Đài Loan, bệnh nhi trở về Việt Nam tiếp tục điều trị duy trì và theo dõi tại Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM. Hơn một năm sau, bệnh nhi được ghi nhận sống khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường và tái khám định kỳ.

Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), CAR-T cell là một dạng miễn dịch trị liệu tiên tiến, trong đó tế bào T của chính bệnh nhân được lấy ra và biến đổi gene để gắn thụ thể kháng nguyên khảm, giúp nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Từ năm 2017, liệu pháp này đã được FDA Mỹ phê duyệt và dần mở rộng chỉ định cho nhiều loại ung thư máu khác nhau.

09-1770648675-lam-ro-thong-tin-viet-nam-chua-khoi-ung-thu-mau-lan-truyen-manh-tren-mang-xa-hoi.jpg
Hình ảnh bệnh nhi truyền CAR-T cell ở Đài Loan. Ảnh: BVCC

Tuy nhiên, TS.BS Phù Chí Dũng lưu ý không phải trường hợp nào cũng đạt kết quả khả quan. Bệnh viện từng triển khai thêm một ca điều trị CAR-T khác nhưng không thành công, trong khi chi phí quá cao vẫn là rào cản lớn đối với nhiều gia đình. Dù vậy, ông khẳng định CAR-T là bước tiến đột phá tiếp theo sau các kỹ thuật ghép tế bào gốc tạo máu mà Việt Nam đã làm chủ.

Trước sự lan truyền mạnh mẽ của thông tin trên mạng xã hội, ngày 19/9/2025, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) đã có văn bản đề nghị Sở Y tế TP.HCM rà soát việc Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM công bố thông tin về ca điều trị bằng CAR-T cell. Bộ Y tế nhấn mạnh việc ứng dụng tế bào và các sản phẩm từ tế bào trong điều trị phải có đầy đủ bằng chứng khoa học về tính an toàn và hiệu quả, đồng thời yêu cầu làm rõ tính pháp lý, quy trình chuyên môn và công tác kiểm soát thông tin trước khi cung cấp cho truyền thông.

Tại Việt Nam, theo đánh giá của PGS.TS Bạch Quốc Khánh, Chủ tịch Hội Huyết học – Truyền máu Việt Nam, ca bệnh nhi T.B.C. (4 tuổi, Hà Nội) được điều trị bằng liệu pháp CAR-T tại Viện Nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ Gen Vinmec là trường hợp đầu tiên điều trị thành công trong nước. Sau hai tháng, các xét nghiệm cho thấy bệnh nhi đạt lui bệnh hoàn toàn, mở ra thêm hy vọng cho nhiều bệnh nhân ung thư máu không còn đáp ứng với các phác đồ điều trị thông thường.

Hải Yến (SHTT)