Một người đàn ông trung niên có lối sống được xem là lý tưởng: không hút thuốc, không uống rượu bia, sinh hoạt điều độ. Thế nhưng, kết quả khám sức khỏe khiến ông choáng váng khi bác sĩ thông báo: ung thư phổi giai đoạn cuối.

Khi khai thác kỹ thói quen sinh hoạt, đặc biệt là các hoạt động vào buổi tối, nhiều yếu tố tưởng chừng vô hại dần được phát hiện. Những hành vi quen thuộc này có thể âm thầm gây tổn thương đường hô hấp trong thời gian dài mà không ai ngờ tới.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 10–20% người mắc ung thư phổi không hề hút thuốc. Nguyên nhân có thể liên quan đến ô nhiễm không khí trong nhà, khí radon, khói bếp, môi trường nghề nghiệp hoặc các thói quen sinh hoạt kéo dài nhiều năm. Trường hợp này cho thấy, những yếu tố diễn ra vào ban đêm cũng có thể đóng vai trò quan trọng.

Phòng ngủ kín gió – nguồn ô nhiễm tiềm ẩn

Nhiều người có thói quen đóng chặt cửa và bật điều hòa suốt đêm. Trong môi trường thiếu thông gió, bụi mịn PM2.5, formaldehyde và mạt bụi có thể tích tụ với nồng độ cao. Nếu căn phòng vừa được sửa chữa, các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi như benzene có thể tồn tại lâu trong không khí, âm thầm kích thích đường hô hấp.

09-1770624261-nguoi-dan-ong-bi-ung-thu-phoi-giai-doan-cuoi-du-song-lanh-manh-3-thoi-quen-trong-phong-ngu-la-thu-pham.jpg
Ảnh minh họa: Internet

Bên cạnh đó, việc nấu ăn khuya như chiên, xào trong không gian kín cũng sinh ra lượng lớn bụi mịn và khí độc. Một số nghiên cứu cho thấy nếu hệ thống hút mùi kém, chất độc từ một lần chiên rán có thể tương đương với việc hít phải khói thuốc thụ động trong thời gian ngắn.

Tư thế ngủ và nguy cơ thiếu oxy

Thói quen trùm kín đầu khi ngủ khiến nồng độ carbon dioxide trong không khí hít vào tăng lên, làm giảm lượng oxy trong máu. Tình trạng thiếu oxy kéo dài có thể gây stress oxy hóa, ảnh hưởng đến tế bào phổi.

Ngủ nghiêng một bên trong thời gian dài cũng có thể khiến quá trình thông khí phổi không đồng đều. Dù chưa có bằng chứng trực tiếp chứng minh tư thế ngủ gây ung thư, các chuyên gia cho rằng tình trạng thông khí và tuần hoàn kém kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mạn tính ở một số vùng phổi.

Thói quen trước giờ ngủ không thể xem nhẹ

Thức khuya xem phim hoặc chơi game khiến cơ thể tiết nhiều cortisol – hormone căng thẳng. Khi cortisol duy trì ở mức cao trong thời gian dài, chức năng miễn dịch có thể bị ức chế, làm giảm khả năng phát hiện và loại bỏ tế bào bất thường.

Ăn khuya nhiều dầu mỡ rồi nằm ngay dễ gây trào ngược dạ dày thực quản. Axit trào lên có thể kích thích khí quản và phế quản, và một số nghiên cứu ghi nhận người bị trào ngược mạn tính có nguy cơ mắc các bệnh hô hấp cao hơn.

09-1770624261-nguoi-dan-ong-bi-ung-thu-phoi-giai-doan-cuoi-du-song-lanh-manh-3-thoi-quen-trong-phong-ngu-la-thu-pham.jpg
Ảnh minh họa: Internet

Những “kẽ hở” phòng ngừa ít ai để ý

Lưới lọc điều hòa nếu không được vệ sinh định kỳ có thể tích tụ nấm mốc và vi khuẩn. Khi máy hoạt động trong phòng kín, bào tử nấm có thể phát tán và xâm nhập sâu vào phổi.

Máy tạo độ ẩm nếu dùng nước chưa đun sôi hoặc không được làm sạch thường xuyên có thể phát tán khoáng chất và vi sinh vật vào không khí. Trong điều kiện này, vi khuẩn như Legionella có thể sinh sôi, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp.

Phòng ngừa từ những thay đổi nhỏ

Duy trì thông gió phòng ngủ, hạn chế nấu ăn khuya trong không gian kín, không trùm đầu khi ngủ, vệ sinh điều hòa và máy tạo độ ẩm định kỳ là những biện pháp đơn giản nhưng cần thiết. Ngoài ra, nên hạn chế ăn đêm và tránh nằm ngay sau khi ăn để giảm nguy cơ trào ngược.

Sức khỏe phổi không chỉ phụ thuộc vào việc hút thuốc hay không, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường sống và thói quen hằng ngày. Chỉ cần thay đổi một vài thói quen vào buổi tối, bạn đã có thể tạo ra khác biệt lớn cho sức khỏe lâu dài.

PN (SHTT)