Nhận diện "kẻ mạo danh" cảm cúm với tỷ lệ tử vong lên đến 75%: Những biểu hiện của người mắc virus Nipah

Trong bối cảnh các dịch bệnh truyền nhiễm diễn biến phức tạp, sự quay trở lại của virus Nipah đang trở thành mối lo ngại hàng đầu cho sức khỏe cộng đồng toàn cầu.

Nguồn gốc và mức độ nguy hiểm

Virus Nipah thuộc họ Paramyxoviridae, được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại một ngôi làng ở Malaysia. Đây là loại virus lây truyền từ động vật sang người (zoonotic), với vật chủ tự nhiên là loài dơi ăn quả thuộc chi Pteropus. Từ loài dơi này, virus có thể lây sang các động vật gần gũi với con người như lợn, dê, chó, mèo và gia súc trước khi tấn công cộng đồng.

Điểm đáng sợ nhất của Nipah chính là tỷ lệ tử vong cực cao, dao động từ 40% đến 75% tùy theo chủng loại và thể trạng người bệnh. Virus này có khả năng tấn công trực diện vào hệ thần kinh trung ương, gây viêm não cấp tính và khiến người bệnh rơi vào hôn mê sâu, dẫn đến tử vong chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ kể từ khi xuất hiện các triệu chứng thần kinh đầu tiên.

Những "chiếc bẫy" trong con đường lây truyền

Virus Nipah xâm nhập vào đời sống con người qua ba con đường chính, thường bắt nguồn từ sự tiếp xúc vô tình. Đầu tiên là con đường từ động vật sang người thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, nước tiểu hoặc máu của động vật nhiễm bệnh. Thứ hai, virus có thể lây qua thực phẩm bị ô nhiễm, điển hình là việc ăn các loại trái cây hoặc uống nhựa cây chà là có dính nước bọt của dơi chứa mầm bệnh. Cuối cùng là khả năng lây truyền từ người sang người. Dù không lây qua không khí như Covid-19, nhưng Nipah phát tán mạnh mẽ qua tiếp xúc trực tiếp với chất bài tiết của người bệnh, khiến các đợt bùng phát thường giới hạn trong phạm vi gia đình hoặc các cơ sở y tế.

Nhận diện triệu chứng: Kẻ "mạo danh" cảm cúm

Một trong những lý do khiến virus Nipah trở nên nguy hiểm là do các biểu hiện ban đầu rất dễ nhầm lẫn với bệnh cúm thông thường. Người bệnh thường bắt đầu với tình trạng sốt cao, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi và đau họng. Tuy nhiên, thay vì thuyên giảm, bệnh sẽ tiến triển rất nhanh sang giai đoạn nặng với các dấu hiệu chóng mặt, lú lẫn, rối loạn ý thức và co giật. Ở một số trường hợp, virus còn gây ra các vấn đề hô hấp nghiêm trọng như viêm phổi không điển hình hoặc suy hô hấp cấp tính.

Thời gian ủ bệnh thông thường kéo dài từ 4 đến 14 ngày, nhưng cá biệt có những trường hợp âm thầm lên tới 45 ngày mới phát bệnh. Ngay cả khi may mắn sống sót, bệnh nhân vẫn phải đối mặt với những di chứng thần kinh nặng nề như suy giảm trí nhớ, co giật kéo dài hoặc thay đổi tính cách. Đặc biệt, virus Nipah có khả năng tái hoạt động sau nhiều tháng hoặc nhiều năm, gây viêm não tái phát – một đặc tính cực kỳ hiếm thấy ở các loại virus khác.

Khuyến cáo từ chuyên gia

Trước sự nguy hiểm của loại virus này, người dân cần đặc biệt lưu tâm đến sức khỏe bản thân. Nếu xuất hiện tình trạng sốt cao kèm theo đau đầu dữ dội, ho, khó thở, hoặc các biểu hiện thần kinh như buồn ngủ bất thường, rối loạn ý thức và co giật, cần phải đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Việc nhận biết sớm và cách ly đúng cách là chìa khóa quan trọng nhất để bảo vệ tính mạng và ngăn chặn sự lây lan của loại "sát thủ" đáng sợ này trong cộng đồng.