Giữa những ngày đông giá rét, một ly nước gừng ấm không chỉ mang lại cảm giác dễ chịu mà còn được xem là cách chăm sóc sức khỏe chủ động, dễ thực hiện từ những nguyên liệu quen thuộc.

Nhiều người thắc mắc liệu việc uống nước gừng hằng ngày vào mùa đông có thực sự giúp phòng cảm lạnh và tăng cường sức đề kháng hay không. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Kiều Xuân Thy (Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3), gừng từ lâu đã giữ vị trí quan trọng trong y học phương Đông nhờ khả năng làm ấm cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và nâng cao sức khỏe tổng thể.

Trong y học cổ truyền, gừng tươi – hay còn gọi là sinh khương – có vị cay, tính ấm, tác động vào kinh phế, tỳ và vị. Loại gừng này thường được sử dụng khi cơ thể nhiễm lạnh với các biểu hiện như sợ lạnh, hắt hơi, nghẹt mũi, ho đờm loãng hoặc đau đầu nhẹ. Gừng khô (can khương) lại có tính ấm mạnh hơn, phù hợp với người có tỳ vị hư hàn, hay đau bụng, tiêu chảy hoặc cảm giác lạnh bụng trong thời tiết lạnh.

gung mua dong.png
Gừng là gia vị quý trong mùa đông. Ảnh: Minh Huệ.

Nhờ những đặc tính đó, gừng được xem là vị thuốc giúp làm ấm kinh lạc, thông dương khí và hỗ trợ lưu thông khí huyết – những yếu tố đặc biệt cần thiết trong mùa đông, khi dương khí suy giảm và hàn tà dễ xâm nhập vào cơ thể qua da, mũi và miệng. Khi sự lưu thông bị cản trở, cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, đau nhức, lạnh tay chân, rối loạn tiêu hóa và gia tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp. Một ly nước gừng ấm vào buổi sáng có thể giúp làm dịu cổ họng, ấm bụng và mang lại cảm giác tỉnh táo rõ rệt.

Không chỉ dừng lại ở kinh nghiệm dân gian, y học hiện đại cũng ghi nhận nhiều lợi ích của gừng. Các hoạt chất sinh học như gingerol, shogaol và zingerone trong gừng có tác dụng chống viêm, giảm đau và hỗ trợ hệ miễn dịch. Gingerol giúp hạn chế các phản ứng viêm, từ đó làm giảm nguy cơ viêm họng, ho hay kích ứng đường hô hấp trong mùa lạnh. Trong khi đó, shogaol – được tạo ra khi gừng được đun nóng hoặc sấy khô – có khả năng giảm đau và cải thiện tình trạng đau nhức cơ xương khớp do thời tiết thay đổi.

Một số nghiên cứu còn cho thấy gừng giúp cải thiện tuần hoàn máu ngoại vi nhờ tác dụng giãn mạch nhẹ, góp phần giảm cảm giác lạnh ở tay chân. Bên cạnh đó, gừng hỗ trợ tiêu hóa, kích thích nhu động ruột, giảm đầy hơi, buồn nôn và giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Các chất chống oxy hóa trong gừng cũng góp phần tăng cường miễn dịch và giảm stress sinh học do lạnh.

Để sử dụng hiệu quả, có thể nấu nước gừng từ vài lát gừng tươi kết hợp với táo tàu, quế, cam thảo và một chút mật ong. Hỗn hợp được đun nhỏ lửa khoảng 10 phút, uống khi còn ấm, thích hợp nhất vào buổi sáng hoặc chiều.

Tuy nhiên, bác sĩ cũng lưu ý rằng gừng dù tốt nhưng không nên dùng quá nhiều. Gừng có thể làm tăng tác dụng của thuốc chống đông máu, kéo dài thời gian chảy máu ở người đang sử dụng warfarin, aspirin liều cao hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu. Với người mắc đái tháo đường, việc dùng nhiều gừng có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết nếu đang điều trị bằng thuốc.