Giữa cao điểm mùa khô, TP.HCM và các tỉnh phía Nam bất ngờ đón đợt không khí lạnh tăng cường với nền nhiệt giảm sâu, có nơi ghi nhận dưới 16°C. Đây là hiện tượng thời tiết hiếm gặp, được dự báo sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và hoạt động sản xuất nông nghiệp dịp cận Tết.

Ở góc độ y tế, các chuyên gia cảnh báo rằng phổi chính là cơ quan chịu áp lực đầu tiên. Theo Bác sĩ chuyên khoa I Phạm Thị Út Trang (Bệnh viện Bãi Cháy), vì phổi thông thương trực tiếp với môi trường bên ngoài, mọi sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ đều làm suy giảm khả năng tự bảo vệ của hệ hô hấp. Khi không khí quá lạnh, các cơ quan hô hấp như mũi và miệng không thể sưởi ấm kịp luồng khí đi vào cơ thể, khiến những người có sức đề kháng kém như trẻ em dưới 5 tuổi và người già dễ bị tổn thương bởi hen phế quản, viêm phổi hay bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD).

Nguy hiểm hơn cả là những biến cố về tim mạch và đột quỵ thường rình rập vào thời điểm nhiệt độ xuống thấp nhất trong ngày. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng (Bệnh viện Bạch Mai) giải thích về cơ chế sinh lý học: khi trời lạnh, cơ thể sẽ phản xạ bằng cách co mạch máu ngoại vi để giữ nhiệt. Quá trình này khiến lòng mạch thu hẹp, áp lực dòng máu tăng cao dẫn đến tăng huyết áp đột ngột – nguyên nhân hàng đầu gây vỡ mạch máu não. Đồng thời, máu cũng trở nên "đặc" hơn, dễ hình thành các cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu não.

11-1768095337-tphcm-va-nam-bo-trai-qua-dot-ret-hiem-gap-chuyen-gia-canh-bao-nguy-co-dot-quy-va-benh-ho-hap.webp
Thời tiết trở lạnh tác động nhiều đến sức khoẻ nhóm người cao tuổi.

Một sai lầm phổ biến mà nhiều người vẫn mắc phải là sử dụng rượu bia để "giữ ấm". Thực tế, chất cồn chỉ tạo ra cảm giác ấm áp giả tạo do giãn mạch tức thời, nhưng ngay sau đó sẽ khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và làm huyết áp dao động dữ dội, đẩy cao nguy cơ đột quỵ. Đặc biệt, thói quen bật dậy quá nhanh từ giường ấm vào sáng sớm hoặc tắm muộn ban đêm có thể gây ra những cú sốc nhiệt chết người.

Để đi qua mùa lạnh một cách an toàn, cộng đồng được khuyến cáo thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng ngừa. 

Quan trọng nhất là nguyên tắc "chậm lại 3 phút": sau khi thức giấc, hãy dành vài phút vận động nhẹ trên giường để cơ thể thích nghi trước khi rời khỏi phòng. Việc giữ ấm kỹ lưỡng các vùng nhạy cảm như đầu, cổ, ngực và bàn chân khi ra ngoài là bắt buộc. 

Bên cạnh đó, một chế độ dinh dưỡng khoa học - tăng cường protein, chất béo lành mạnh và rau xanh, đồng thời hạn chế các chất kích thích - sẽ là "lá chắn" hiệu quả từ bên trong. Tại gia đình, nhiệt độ phòng nên được duy trì ổn định từ 25-28°C, đảm bảo thông thoáng nhưng tránh gió lùa trực tiếp, và tuyệt đối không sử dụng bếp than để sưởi ấm trong không gian kín nhằm tránh thảm kịch ngộ độc khí CO.