Uống trà mỗi ngày: Lợi hay hại nếu vượt ngưỡng “vừa đủ”?

Trong đời sống hàng ngày, trà không chỉ là thức uống giải khát mà còn được xem như “bí quyết sống khỏe” nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao và nhiều lợi ích sức khỏe liên quan đến tim mạch, trí não và tuổi thọ. Các nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất từ trà - đặc biệt là catechin và polyphenol trong trà xanh hoặc flavonoid trong trà đen có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch, hỗ trợ điều hòa huyết áp, ổn định đường huyết và thậm chí đi kèm với tỷ lệ tử vong thấp hơn ở nhóm người tiêu thụ vừa phải mỗi ngày.

Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng và các nghiên cứu gần đây cũng nhấn mạnh: không phải uống càng nhiều càng tốt. Caffeine và tannin trong lá trà, khi hấp thụ quá mức, có thể gây ra nhiều phản ứng phụ. Người dùng lạm dụng trà vượt quá 3–4 tách mỗi ngày có thể gặp khó khăn trong hấp thu sắt từ thực phẩm, dẫn tới nguy cơ thiếu hụt khoáng chất, nhất là ở nhóm ăn chay, người lớn tuổi hoặc phụ nữ mang thai.

Caffeine là một chất kích thích thần kinh trung ương. Uống trà quá nhiều có thể làm rối loạn giấc ngủ, gây căng thẳng, lo âu, và thậm chí nhịp tim không ổn định. Lượng caffeine tích lũy trong ngày vượt mức khuyến nghị (khoảng 200 mg với đa số người trưởng thành) có thể khiến người nhạy cảm mệt mỏi, mất ngủ, đau đầu hoặc chóng mặt.

Những người có tiền sử bệnh dạ dày, loét, hoặc đang thiếu sắt cũng cần cẩn trọng. Tannin trong trà liên quan tới phản ứng với sắt trong ruột, giảm sự hấp thu chất này, và đôi khi gây kích ứng dạ dày ở một số người khi uống trà lúc đói.

Không chỉ vậy, một số nghiên cứu cảnh báo về nguy cơ sức khỏe nếu uống trà ở nhiệt độ quá cao, vì nước nóng có thể gây tổn thương niêm mạc thực quản và đi kèm nguy cơ ung thư thực quản theo đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới.

Lời khuyên của chuyên gia là hãy thưởng trà một cách điều độ, khoảng 2-3 tách mỗi ngày, ưu tiên trà tươi pha tại nhà thay vì những sản phẩm công nghiệp chứa nhiều đường và chất phụ gia, bởi chúng có thể làm mất đi lợi ích tự nhiên của trà. Ngoài ra, để tránh những tác động bất lợi, nên dùng trà sau bữa ăn khoảng 30-60 phút và tránh uống quá muộn vào buổi tối để không ảnh hưởng giấc ngủ