Đột tử khi chạy bộ hay tập gym không hiếm. Chuyên gia cảnh báo tập quá sức và không kiểm soát nhịp tim có thể khiến người khỏe mạnh bất ngờ gặp biến cố.

Một người đang chạy bộ buổi sáng bỗng khựng lại rồi gục xuống. Trước đó vài phút, họ vẫn nói chuyện bình thường. Những tình huống như vậy không còn hiếm, đặc biệt trong các hoạt động thể thao phong trào như chạy bộ, đá bóng hay tập gym cường độ cao.

Điểm chung của nhiều trường hợp là tập luyện vượt ngưỡng chịu đựng của tim mạch mà không hề hay biết. Khi đó, cơ thể bị đẩy vào vùng nguy hiểm, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim hoặc đột tử.

Vì sao tập thể thao vẫn có nguy cơ đột tử?

Trong quá trình vận động, cơ bắp cần lượng oxy lớn để hoạt động. Tim phải tăng tốc độ co bóp để cung cấp máu. Với người khỏe mạnh, cơ thể có thể thích nghi. Tuy nhiên, nếu cường độ quá cao kéo dài hoặc tồn tại bệnh tim mạch tiềm ẩn, tim dễ rơi vào trạng thái quá tải.

Đột tử khi chơi thể thao thường không xảy ra hoàn toàn bất ngờ. Đây là hệ quả của việc duy trì vận động trong “vùng nguy hiểm” mà người tập không theo dõi nhịp tim hoặc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo của cơ thể.

4 thói quen 'vàng' giúp ngăn ngừa nguy cơ đột tử khi chơi thể thao- Ảnh 1.
Nhịp tim tăng cao khi vận động là bình thường, nhưng vượt ngưỡng an toàn có thể gây rủi ro tim mạch.

Theo dõi nhịp tim – “bản đồ an toàn” khi tập luyện

Theo dõi nhịp tim được xem là “bản đồ an toàn” trong quá trình tập luyện. Khi nắm được chỉ số này, người tập có thể xác định ngưỡng vận động phù hợp với độ tuổi và thể trạng, từ đó điều chỉnh cường độ để tránh quá tải tim mạch. Việc giám sát nhịp tim cũng giúp phát hiện sớm những bất thường ngay cả khi cơ thể chưa có triệu chứng rõ ràng, giảm nguy cơ xảy ra biến cố nguy hiểm. Đồng thời, duy trì tập luyện trong vùng nhịp tim phù hợp còn giúp tối ưu hiệu quả đốt mỡ, cải thiện sức bền và nâng cao thể lực một cách an toàn, bền vững.

5 vùng nhịp tim cần nhớ để tập luyện an toàn

Các chuyên gia khuyến nghị người tập nên hiểu rõ 5 vùng nhịp tim dựa trên tỷ lệ phần trăm nhịp tim tối đa.

Vùng hồi phục (50-60%)

Phù hợp khởi động hoặc đi bộ nhẹ. Đây là vùng an toàn giúp cơ thể làm quen vận động.

Vùng đốt mỡ (60-70%)

Lý tưởng cho giảm cân và xây dựng sức bền cơ bản. Tim hoạt động ổn định, cơ thể sử dụng mỡ làm nhiên liệu chính.

Vùng hiếu khí (70-80%)

Giúp cải thiện hệ tim phổi và tăng sức bền. Đây là vùng tập luyện phổ biến của người chạy bộ.

Vùng kỵ khí (80-90%)

Chỉ nên duy trì trong thời gian ngắn. Nhịp thở gấp hơn, cơ bắp nhanh mỏi.

Vùng nguy hiểm (trên 90%)

Đây là ngưỡng tối đa của cơ thể. Duy trì lâu có thể gây rối loạn nhịp tim, thậm chí ngừng tim đột ngột.

4 thói quen giúp giảm nguy cơ đột tử khi chơi thể thao

Bên cạnh theo dõi nhịp tim, người tập nên xây dựng các nguyên tắc an toàn.

Kiểm tra sức khỏe trước khi tập cường độ cao

Khám tim mạch giúp phát hiện dị tật bẩm sinh hoặc bệnh lý tiềm ẩn, đặc biệt trước khi tham gia marathon hoặc tập luyện nặng.

Không bỏ qua khởi động và thả lỏng

Khởi động giúp tim chuyển từ trạng thái nghỉ sang vận động từ từ. Dừng tập đột ngột có thể gây tụt huyết áp, chóng mặt hoặc ngất.

Lắng nghe tín hiệu cơ thể

Đau ngực, chóng mặt, buồn nôn hoặc hụt hơi nghiêm trọng là những dấu hiệu cần dừng tập ngay lập tức. Không nên cố gắng hoàn thành mục tiêu khi cơ thể đã cảnh báo nguy hiểm.

Bù nước và điện giải đầy đủ

Mất nước và thiếu khoáng chất như kali, magie có thể gây rối loạn nhịp tim. Người tập nên bổ sung nước và điện giải, đặc biệt khi vận động ngoài trời nắng nóng.

Tập thể thao nhằm cải thiện sức khỏe, không phải thử thách giới hạn nguy hiểm của cơ thể. Người tập luyện thông minh không phải chạy nhanh nhất hay nâng nặng nhất, mà là người biết kiểm soát nhịp tim và điều chỉnh cường độ phù hợp.

Khi hiểu rõ các vùng nhịp tim và duy trì thói quen tập luyện khoa học, bạn không chỉ đạt mục tiêu thể lực mà còn giảm đáng kể nguy cơ đột tử khi chơi thể thao.