Báo động đỏ vì dịch Ebola, Bộ Y tế khuyến cáo hạn chế đi lại

Chiều 29/5, trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh do chủng virus Bundibugyo gây ra tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda, Bộ Y tế đã chính thức lên tiếng cảnh báo. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hiện đánh giá nguy cơ bùng phát dịch tại Congo ở mức "rất cao" và toàn khu vực ở mức "cao". Nguyên nhân chính đến từ sự lây lan ngầm trong cộng đồng, việc bỏ sót các chuỗi lây truyền và sự gia tăng di biến động dân cư qua biên giới. Đáng chú ý, các bệnh nhân ghi nhận tại thủ đô Kampala (Uganda) đều là những ca xâm nhập từ Congo thông qua con đường di chuyển cá nhân và hoạt động chăm sóc y tế.

Tính đến ngày 27/5, hai quốc gia này đã xác nhận tổng cộng 128 ca dương tính với Ebola cùng 18 trường hợp tử vong. Riêng tại Congo, tình hình nóng hơn bao giờ hết khi ghi nhận tới 1.077 ca nghi nhiễm, kéo theo 238 trường hợp tử vong trong diện nghi ngờ. Bóng đen dịch bệnh hiện đã lan rộng ra 14 khu vực y tế thuộc ba tỉnh của Congo, tập trung mạnh nhất tại Ituri. Bất ổn an ninh, lượng người di cư lớn cùng các hoạt động khai thác khoáng sản giáp ranh biên giới đang biến công tác truy vết thành một bài toán vô cùng nan giải.

Sự nguy hiểm còn nằm ở chỗ chủng virus Bundibugyo hiện chưa có bất kỳ loại vaccine phòng ngừa hay thuốc điều trị đặc hiệu nào. Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ 2 đến 21 ngày. Bệnh nhân thường phải đối mặt với các biểu hiện lâm sàng cực kỳ nghiêm trọng như sốt cấp tính, đau đầu, mệt mỏi, đau mỏi cơ, nôn mửa, tiêu chảy, viêm kết mạc và phát ban. Bệnh có thể tiến triển nhanh chóng thành hội chứng xuất huyết, suy đa tạng với tỷ lệ tử vong trung bình lên tới 50%, thậm chí có những đợt bùng phát tỷ lệ này chạm ngưỡng 90%.

Mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh nào và mức độ rủi ro hiện tại được đánh giá thấp, Bộ Y tế vẫn nhấn mạnh không thể loại trừ khả năng mầm bệnh xâm nhập thông qua các hoạt động giao lưu, đi lại quốc tế. Để chủ động phòng vệ, toàn ngành y tế đã kích hoạt các biện pháp giám sát chặt chẽ tại các cửa khẩu, cơ sở y tế và trong cộng đồng. Các phương án về nhân lực, thiết lập khu vực cách ly, chuẩn bị vật tư và phác đồ điều trị cũng đã được lên kế hoạch sẵn sàng nhằm ứng phó kịp thời nếu dịch bệnh xuất hiện.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế vừa ban hành phiên bản cập nhật của Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola. So với bộ hướng dẫn năm 2014, phiên bản mới này đã bổ sung thêm 6 chủng virus gây bệnh, đồng thời thay đổi nhiều tiêu chuẩn trong phương pháp xét nghiệm, chẩn đoán ca nghi ngờ và phác đồ điều trị.

Nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, Bộ Y tế kêu gọi người dân không nên hoang mang nhưng cần duy trì sự cảnh giác, thường xuyên theo dõi thông tin từ các kênh chính thống. Đặc biệt, tuyệt đối hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết. Đối với những trường hợp bắt buộc phải đi, cần tránh xa những người có dấu hiệu ốm sốt, nôn ói. Nếu trở về từ vùng dịch và xuất hiện bất kỳ triệu chứng nghi ngờ nào, người dân phải lập tức liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được hướng dẫn xử lý và cách ly kịp thời.