Nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa đột quỵ và đột tử, hoặc nghĩ chúng là một hoặc từ đột quỵ dẫn đến đột tử. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây là hai dạng tai biến hoàn toàn khác nhau.

Theo báo Tuổi Trẻ dẫn lời PGS Nguyễn Huy Thắng - chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM kiêm trưởng khoa bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) - cho hay: đột tử có thể xuất phát từ thuật ngữ "Sudden cardiac death" hoặc "Sudden cardiac arrest", nguyên nhân thường do tắc nghẽn mạch máu nuôi tim (mạch vành) hoặc do bệnh lý rối loạn nhịp tim.

Biểu hiện thường gặp là một bệnh nhân đang (có vẻ) bình thường đột nhiên gục xuống, do tim ngừng đập một cách đột ngột, và có thể gây tử vong trong ít phút nếu không được cấp cứu kịp thời.

Còn đột quỵ xuất phát từ thuật ngữ "Stroke", hoặc trước đây hay dùng từ "CerebroVascular accident", dịch ra là "tai biến mạch máu não". Đột quỵ do tình trạng mạch máu não bị tắc nghẽn đột ngột, hậu quả là các tế bào vùng não được nuôi dưỡng bởi mạch máu tắc nghẽn, bị chết dần và dẫn đến mất chức năng thần kinh.

Biểu hiện của bệnh qua các triệu chứng liệt tay và chân một bên, nói đớ, méo miệng… Khi tắc nghẽn mạch máu lớn, theo thời gian số lượng tế bào não chết với thể tích lớn có thể dẫn đến hiện tượng phù nề gây ảnh hưởng đến ý thức, hôn mê.

Khi đã nặng hơn và mất thêm thời gian xảy ra hiện tượng chèn ép, gây thoát vị não, ảnh hưởng đến vùng thân não - nơi được xem là "tổng chỉ huy" của hệ tuần hoàn và hô hấp. Đến lúc đó, đột quỵ mới có thể làm cho bệnh nhân tử vong.

PGS Thắng đúc kết có hai điểm khác biệt quan trọng giữa đột quỵ với đột tử. Thứ nhất là hơn 90% các trường hợp đột quỵ bắt đầu bằng triệu chứng FAST (yếu liệt nửa người, méo miệng và nói đớ). Vì vậy có thể nói không có FAST, gần như ít có khả năng là đột quỵ.

Thứ hai, khác với đột tử có thể gây tử vong trong ít phút, đột quỵ không gây tử vong trong những giờ đầu tiên, mà thường sau vài ngày. Như vậy, đột quỵ có "thời gian vàng" để cấp cứu, điều trị.

Bác sĩ Thắng cũng khuyến cáo khi gặp các dấu hiệu nêu trên, cần tranh thủ tối đa thời gian gọi xe cứu thương ngay đưa người bệnh đến bệnh viện để được cấp cứu kịp thời. Thời gian gần đây, đây là hai bệnh lý khá thường gặp, trong đó riêng đột quỵ có đến 200.000 ca mắc mới tại Việt Nam mỗi năm.

Chia sẻ với Tri thức Trực tuyến, thạc sĩ, bác sĩ Giang Minh Nhật, khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM), tóm tắt sự khác biệt trong biểu hiện của đột tử do nhồi máu cơ tim cấp và đột quỵ như sau:

Theo Dịch vụ Y tế quốc gia Anh (NHS), đột tử và đột quỵ dù khác nhau về triệu chứng nhưng đều có chung đối tượng có yếu tố nguy cơ đều là người có tình trạng thừa cân, uống nhiều đồ uống có cồn, hút thuốc lá, ít vận động, mắc các bệnh béo phì, cao huyết áp đái tháo đường... gia đình có người thân từng đột quỵ/đột tử.

Do vậy, để giảm nguy cơ gặp phải đột tử hoặc đột quỵ, mọi người cần thay đổi lối sống:

- Bỏ thuốc nếu có thói quen hút thuốc lá.

- Giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì.

- Tập thể dục thường xuyên, ít nhất 150 phút/tuần.

- Tuân thủ chế độ ăn ít muối, chất béo, nhiều chất xơ, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau xanh.

- Khám sức khỏe định kỳ để tầm soát và phát hiện sớm nguy cơ.

PN (SHTT)