Với những người bị đột quỵ, thời gian là yếu tố quyết định thành công và đem lại cơ hội sống, hồi phục cho bệnh nhân. Vì vậy, trang bị kiến thức về đột quỵ là hết sức cần thiết.

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Vũng Tàu, Bà Rịa - Vũng Tàu xác nhận trên Zing, đã tiếp nhận cấp cứu bệnh nhân Đ.Đ.T. (67 tuổi, ngụ phường Tân Phú, TP Thủ Đức, TP.HCM) bị đột quỵ, thiếu máu não cấp.

Người nhà cho hay trước đó bệnh nhân T. đang nằm thì đột ngột yếu 1/2 người trái, không cầm nắm, đi lại được, nói đớ. Ngay khi phát hiện, người thân đưa bệnh nhân vào cơ sở y tế trên cấp cứu.

Tại đây, các bác sĩ đã chẩn đoán bệnh nhân bị đột quỵ thiếu máu não cấp giờ thứ 3,5. Các chuyên gia khởi động quy trình điều trị bệnh nhân đột quỵ, cho chụp CT scan sọ não và dùng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch.

Sau tiêm thuốc 30 phút, người bệnh tỉnh táo trở lại, nói được, nửa người phải dần cử động. Đến ngày 5/4, bệnh nhân đã nói chuyện, đi lại bình thường và được xuất viện.

Các bác sĩ đã chẩn đoán bệnh nhân bị đột quỵ thiếu máu não cấp giờ thứ 3,5. Ảnh minh họa: Internet

BS Phan Hải Đăng, Trưởng khoa Cấp Cứu, cho biết trước đây, khi chưa có phương pháp tiêu sợi huyết, bệnh nhân có thể tử vong hoặc nếu được cứu sống phải chịu di chứng như liệt nửa người, nói ngọng, méo mồm, khó khăn cho sinh hoạt, thậm chí thành gánh nặng gia đình.

Phương pháp tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch khi được sử dụng kịp thời sẽ làm tan cục máu đông gây tắc mạch máu não. Điều này giúp bệnh nhân thoát khỏi tình trạng nguy kịch, phục hồi sức khỏe nhanh chóng, hạn chế di chứng.

"Thời gian là yếu tố quyết định thành công và đem lại cơ hội sống, hồi phục cho bệnh nhân, bởi thuốc tiêu sợi huyết khối đường tĩnh mạch Alteplase chỉ được phép sử dụng nếu đến trước 4,5 giờ từ khi có triệu chứng đầu tiên của đột quỵ. Bệnh nhân đến càng sớm khả năng hồi phục càng cao", bác sĩ Hải Đăng nói.

 

Dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ, người bệnh cần cảnh giác

Hãy nắm vững những dấu hiệu sau đây là có thể phát hiện sớm chứng đột quỵ ở bản thân hay những người xung quanh để có thể cấp cứu kịp thời.

- Dấu hiệu ở thị lực: Thị lực giảm, nhìn mờ dần cả hai mắt hoặc một mắt, tuy nhiên biểu hiện này không rõ ràng nên bên cạnh khó nhận ra. Chỉ có người bệnh khi nhận thấy mình có dấu hiệu này thì nên yêu cầu được cấp cứu ngay.

- Dấu hiệu ở mặt: Mặt có biểu hiện thiếu cân xứng, miệng méo, nhân trung hơi lệch qua một bên so với bình thường, nếp mũi má bên yếu bị rũ xuống. Đặc biệt khi người bệnh nói hoặc cười thì sẽ thấy rõ dấu hiệu méo miệng và thiếu cân xứng trên mặt.

- Dấu hiệu ở tay: Cảm giác của người bị đột quỵ là tay bị tê mỏi, khó cử động, khó thao tác. Ngoài ra thì người bệnh cũng cảm thấy đi lại khó khăn, không nhấc chân lên được.

- Dấu hiệu qua giọng nói: Người bị đột quỵ có thể gặp triệu chứng nói ngọng bất thường, môi lưỡi bị tê cứng, miệng mở khó, phải gắng sức thì mới nói được.

- Dấu hiệu qua nhận thức: Người bệnh có biểu hiện rối loạn trí nhớ, không nhận thức được, mắt mờ, tai ù không nghe rõ.

- Dấu hiệu ở thần kinh: Người bệnh cảm thấy nhức đầu dữ dội. Đây là triệu chứng nặng và khá phổ biến của bệnh đột quỵ, nhất là người bệnh có tiền sử bị đau nửa đầu.

Ai có nguy cơ bị đột quỵ nhất?

Theo Thanh Niên dẫn lời tiến sĩ - bác sĩ (TS.BS) Nguyễn Bá Thắng - Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM cho biết, người có nguy cơ cao bị đột quỵ là người có những yếu tố “nền” như: tăng huyết áp (đây là nguy cơ rất quan trọng); bệnh đái tháo đường; xơ vữa động mạch; rối loạn về mỡ máu; tình trạng thừa cân béo phì và một số bệnh về tim.

Các thói quen, lối sống hằng ngày không tốt cũng có thể dẫn đến nguy cơ đột quỵ như: hút thuốc, uống rượu bia nhiều, ít vận động,…

“Người càng có nhiều yếu tố nguy cơ thì càng dễ bị đột quỵ”, TS.BS Thắng cảnh báo.

Đặc biệt, đối với những người đã từng bị đột quỵ hoặc tiền sử gia đình có người bị đột quỵ thì nguy cơ đột quỵ và tái phát đột quỵ càng cao.

Người bị đợt quỵ cần được đưa đến viện càng sớm càng tốt. Ảnh minh họa: Internet

Tại sao đột quỵ thường chỉ ảnh hưởng đến một bên cơ thể?

Đối với hầu hết các bộ phận, bán cầu não trái chi phối nửa bên phải của cơ thể, trong khi đó bán cầu não phải kiểm soát nửa cơ thể bên trái. Cơn đột quỵ ảnh hưởng đến phần nào của não sẽ dẫn đến các biến chứng thần kinh cho phần cơ thể tương ứng.

Nên làm gì nếu xuất hiện dấu hiệu đột quỵ?

Theo các chuyên gia, ước tính có 2 triệu tế bào thần kinh bị phá hủy mỗi phút trong quá trình hình thành nhồi máu não. Vì thế, sự trợ giúp y tế càng bị trì hoãn lâu, số lượng tế bào bị ảnh hưởng càng nhiều và nguy cơ tử vong càng tăng. Về lâu dài, nạn nhân còn có thể bị di chứng chức năng đáng kể, đôi khi không thể phục hồi.

Lưu ý, vẫn gọi cấp cứu kể cả khi các triệu chứng có xu hướng thoái lui hoặc biến mất. Bởi vì khả năng cao trong trường hợp này, người bệnh bị thiếu máu não thoáng qua (TIA), 10 đến 20% bệnh nhân TIA bị đột quỵ trong những tháng tiếp theo.

Sau đó cẩn thận đặt người bệnh nằm xuống cùng với một chiếc gối dưới đầu trong khi chờ đội ngũ y tế đến. Lưu ý không cho bệnh nhân ăn uống, và sử dụng bất kỳ loại thuốc nào. Ngoài ra, hãy ghi nhớ thời điểm xuất hiện các dấu hiệu đột quỵ, thu thập các đơn thuốc và kết quả xét nghiệm máu cuối cùng của người bệnh để cung cấp cho bác sĩ.

PN (SHTT)