22 tuổi, 9 bài báo khoa học, chưa tốt nghiệp đã trúng tuyển tiến sĩ top 7 Mỹ: Chàng trai trẻ kể về "cú rẽ" ngoạn mục từ Hóa sang Tin nhờ Covid-19

Bùi Trần Quang Khải (22 tuổi), sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TP.HCM), vừa nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ 5 năm tại Đại học Duke (Mỹ) – ngôi trường top 7 bảng xếp hạng đại học Mỹ (US News) – với học bổng toàn phần và sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.

Dịch Covid-19 thay đổi định hướng nghề nghiệp: Từ Hóa sang Tin vì tính linh hoạt

Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa, nhưng Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng của Khải. Nhận thấy phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab) – nếu có đại dịch hay giãn cách, công việc sẽ bị đình trệ – nam sinh quyết định rẽ hướng từ lớp 11. Ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop.

Khải tự bổ sung kiến thức Tin qua tài liệu, khóa học trên mạng. Điều khó nhất, theo nam sinh, là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Trong môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán sẽ tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt – đòi hỏi tư duy nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với sáng tạo để tìm phương pháp tối ưu.

Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình để hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.

Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú với việc du học. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.

"Nộp hồ sơ vào những giờ cuối" và 5 lượt phỏng vấn

Từ giữa tháng 10 năm ngoái, Khải bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm khá gấp gáp vì hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ. "Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn", Khải kể.

Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại hội nghị chuyên ngành uy tín, cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư của Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Nam sinh đạt GPA 3.86/4 và IELTS 7.5.

Với Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Vòng thứ hai – với ba sinh viên ngành AI, mỗi người phỏng vấn sâu 30 phút, sau đó là các giáo sư – được Khải đánh giá là căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Nam sinh cho biết sự đầu tư nghiêm túc và hứng thú thực sự với hướng nghiên cứu đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.

Hướng nghiên cứu ứng dụng AI trong y tế, giảng viên nhận xét "không phải sinh viên nào cũng làm được"

Khải tìm hiểu và nhận thấy Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ – một lợi thế lớn vì hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.

Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp của Khải tại khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là sự chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu Mỹ. "Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì", thầy nói.