Nhiều ứng viên sở hữu bảng điểm ấn tượng nhưng vẫn phải nhận thư từ chối từ các đại học danh tiếng tại Mỹ. Lý do cốt lõi không nằm ở thành tích học tập mà ở việc họ có phải là "mảnh ghép" phù hợp với triết lý của nhà trường hay không.

Đây là thông tin quan trọng được các chuyên gia tuyển sinh từ Đại học Michigan và Đại học Dartmouth chia sẻ tại hội thảo về xu hướng giáo dục Mỹ do College Board cùng IIG Việt Nam tổ chức.

Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo ngày 4/7. Ảnh: IIG Việt Nam
Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo, tháng 7/2026. Ảnh: IIG Việt Nam

Triết lý "đánh giá toàn diện" và ẩn số mang tên "mảnh ghép phù hợp"

Bà Erica Sanders, đại diện tuyển sinh Đại học Michigan, cho biết các cơ sở giáo dục đại học tại Mỹ đang tích cực mở rộng tuyển sinh viên quốc tế trong bối cảnh số lượng học sinh tốt nghiệp phổ thông nội địa có dấu hiệu suy giảm. Mặc dù yêu cầu đầu vào có phần khắt khe hơn khi nhiều trường bắt đầu yêu cầu nộp lại các chứng chỉ thi chuẩn hóa như SAT hay ACT, điểm số hoàn toàn không phải là yếu tố duy nhất quyết định tấm vé trúng tuyển.

Lý giải sâu hơn về quy trình xét duyệt, đại diện tuyển sinh Đại học Dartmouth — bà Christina Moreland — khẳng định các trường vẫn duy trì cơ chế đánh giá toàn diện ("holistic review"). Thay vì chỉ nhìn vào những con số khô khan, hội đồng tuyển sinh sẽ đặt ra hàng loạt câu hỏi để phác họa bức chân dung sâu sắc về từng ứng viên. Họ muốn biết liệu học sinh có đủ nền tảng để vượt qua áp lực học thuật tại trường hay không, khả năng nắm bắt cơ hội đến đâu, cùng mức độ quan tâm và đóng góp dự kiến cho cộng đồng sinh viên.

"Dù công nghệ và trí tuệ nhân tạo đang được dùng nhiều trong giảng dạy và học tập, chuyên viên các văn phòng tuyển sinh ở Đại học Michigan hay Dartmouth vẫn đánh giá từng hồ sơ một", bà Sanders nhấn mạnh.

Ở bước quyết định, hội đồng tuyển sinh sẽ tìm kiếm những cá nhân mang màu sắc riêng biệt để lắp ghép thành một tập thể sinh viên đa dạng, cân bằng và hài hòa với tiêu chí của trường. Chính cơ chế "chọn người phù hợp nhất" này giải thích vì sao không ít ứng viên đạt điểm số tuyệt đối vẫn bị loại, trong khi những học sinh có thành tích khiêm tốn hơn nhưng sở hữu cá tính phù hợp lại giành chiến thắng. "Dữ liệu chỉ là một phần của câu chuyện, không phải toàn bộ", bà Moreland khẳng định.

Chiến lược chuẩn bị hồ sơ và 5 tiêu chí chọn trường cho du học sinh

Từ thực tế tuyển sinh khắt khe, các chuyên gia đưa ra lời khuyên học sinh không nên cố gắng gượng ép bản thân theo bất kỳ hình mẫu nào. Việc tham gia hoạt động ngoại khóa chỉ nhằm mục đích làm đẹp hồ sơ, tư duy bắt buộc phải có dự án nghiên cứu, hay viết bài luận một cách vội vã, đơn điệu như một bảng liệt kê thành tích đều là những sai lầm cần tránh.

Bên cạnh đó, bà Sanders cũng đưa ra 5 yếu tố quan trọng giúp du học sinh cân nhắc khi lựa chọn môi trường học tập giữa hơn 4.000 trường đại học tại Mỹ:

Đầu tiên là việc phân biệt giữa trường công và trường tư. Các trường đại học công lập thường sở hữu quy mô lớn với định hướng phát triển học thuật toàn diện, trong khi nhóm trường tư thục lại mang không gian nhỏ gọn, có tính gắn kết cao và tập trung phát triển chuyên sâu.

Thứ hai, bên cạnh lộ trình vào thẳng đại học 4 năm, học sinh có thể cân nhắc hệ thống các trường cao đẳng cộng đồng. Đây được xem là bệ phóng chuyển tiếp hiệu quả, giúp du học sinh từng bước thích nghi với ngôn ngữ và môi trường học thuật mới.

Ba yếu tố còn lại mà ứng viên cần tính đến bao gồm: vị trí địa lý cùng môi trường cộng đồng xung quanh; bài toán chi phí cùng cơ hội săn học bổng; và cuối cùng là các trải nghiệm ngoại khóa mà nhà trường mang lại.

Theo báo cáo của Open Doors, trong năm học 2024-2025, nước Mỹ đã đón khoảng 1,18 triệu sinh viên quốc tế đến theo học, trong đó số lượng du học sinh Việt Nam ghi nhận ở mức 25.600 người. Hiện tại, Đại học Michigan đang giữ vị trí trường công tốt thứ 3 tại Mỹ theo xếp hạng của US News với quy mô hơn 34.000 sinh viên đại học. Trong khi đó, Đại học Dartmouth thuộc nhóm Ivy League danh giá — tập hợp 8 cơ sở giáo dục tư thục hàng đầu nước Mỹ — đang là nơi học tập của hơn 4.600 sinh viên.

Tổng hợp